Derleme

Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler

Cilt: 33 Sayı: 4 31 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler

Öz

Depresyon; kişinin duygusal durumunda uzun süreli bir bozukluğa işaret eden, üzüntü, umutsuzluk, ilgi kaybı ve enerji düşüklüğü gibi belirtilerle karakterize olan mental bir sağlık sorunudur. Majör depresif bozukluk, milyonlarca insanı olumsuz olarak etkileyen nöropsikiyatrik bir hastalıktır. Yüksek yaygınlık, tedavi direnci ve tekrarlama riski ile karakterize edilen bu ruhsal bozukluğun nedenleri ve risk faktörleri, hem öncesi hem de klinik çalışmalarda kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Depresyon etiyopatogenezinde rol oynadığı düşünülen monoaminlerin sentezi, salgılanması, dönüşümü ve geri alımıyla ilgili yoğun araştırmalar yapılmaktadır. Bu araştırmalar genellikle norepinefrin, serotonin ve dopamin gibi monoaminlerle ilgili açıklamalara odaklanmaktadır. Ulusal ve uluslararası kılavuzlar, major depresyonlu çoğu hastada birinci basamak tedavi olarak genellikle seçici serotonin geri alım inhibitörlerini önermektedir. Serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörleri gibi diğer seçici monoamin geri alım inhibitörleri de bulunmaktadır. Bupropion gibi diğer ilaçlar, farklı bir etki profili sunarak depresyon tedavisine katkıda bulunabilir. Ancak bu ilaçların etkinlikleri konusunda bazı belirsizliklerin bulunduğu ifade edilmektedir. Mevcut antidepresan ilaçların akut farmakolojik etkileri, beyindeki serotonin ve/veya norepinefrin iletiminin modülasyonuyla ilişkilendirilse de, antidepresan ilaç tedavilerinin terapötik etkileri için gerekli olan uzun dönem adaptasyonların altında yatan hücresel ve biyokimyasal mekanizmalar henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada antidepresan ilaçların farmakolojik mekanizmaları hakkında, güncel çalışmalarla bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Antidepresan ilaçlar, Depresyon, Farmakolojik mekanizmalar

Kaynakça

  1. 1. Harmer CJ, Duman RS, Cowen PJ. How do antidepressants work? New perspectives for refining future treatment approaches. Lancet Psychiatry. 2017 May;4(5):409-18.
  2. 2. Saarelainen T, Hendolin P, Lucas G, Koponen E, Sairanen M, MacDonald E et al. Activation of the TrkB neurotrophin receptor is induced by antidepressant drugs and is required for antidepressant-induced behavioral effects. J Neurosci. 2003 Jan 1;23(1):349-57.
  3. 3. Wang JQ, Derges JD, Bodepudi A, Pokala N, Mao LM. Roles of non-receptor tyrosine kinases in pathogenesis and treatment of depression. J Integr Neurosci. 2022 Jan 28;21(1):25
  4. 4. Özpoyraz, Nurgül & Tamam, Lut & Ozerdem, Ayşegül. (2008). Antidepresanların Etki Düzenekleri ve Önemi [Mechanisms of Actions of Antidepressants and their Significance].
  5. 5. Casarotto PC, Girych M, Fred SM, Kovaleva V, Moliner R, Enkavi G et al. Antidepressant drugs act by directly binding to TRKB neurotrophin receptors. Cell. 2021 Mar 4;184(5):1299-1313.e19.
  6. 6. Ilchibaeva T, Tsybko A, Zeug A, Müller FE, Guseva D, Bischoff S et al. Seroto nin Receptor 5-HT2A Regulates TrkB Receptor Function in Heteroreceptor Complexes. Cells. 2022 Aug 2;11(15):2384.
  7. 7. Chao MV. Neurotrophins and their receptors: a convergence point for many signalling pathways. Nat Rev Neurosci. 2003 Apr;4(4):299-309.
  8. 8. Vega JA, García-Suárez O, Hannestad J, Pérez-Pérez M, Germanà A. Neurotrophins and the immune system. J Anat. 2003 Jul;203(1):1-19.
  9. 9. Arosio B, Guerini FR, Voshaar RCO, Aprahamian I. Blood Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF) and Major Depression: Do We Have a Translational Perspective? Front Behav Neurosci. 2021 Feb 12;15:626906.
  10. 10. Schmidt HD, Banasr M, Duman RS. Future Antidepressant Targets: Neurotrophic Factors and Related Signaling Cascades. Drug Discov Today Ther Strateg. 2008 Fall;5(3):151-156.

Kaynak Göster

APA
Tanrıkulu Kayan, G., İnan, S. Y., & Karataş, Y. (2024). Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 33(4), 227-233. https://doi.org/10.17827/aktd.1536755
AMA
1.Tanrıkulu Kayan G, İnan SY, Karataş Y. Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler. aktd. 2024;33(4):227-233. doi:10.17827/aktd.1536755
Chicago
Tanrıkulu Kayan, Gülcan, Salim Yalçın İnan, ve Yusuf Karataş. 2024. “Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 33 (4): 227-33. https://doi.org/10.17827/aktd.1536755.
EndNote
Tanrıkulu Kayan G, İnan SY, Karataş Y (01 Aralık 2024) Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 33 4 227–233.
IEEE
[1]G. Tanrıkulu Kayan, S. Y. İnan, ve Y. Karataş, “Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler”, aktd, c. 33, sy 4, ss. 227–233, Ara. 2024, doi: 10.17827/aktd.1536755.
ISNAD
Tanrıkulu Kayan, Gülcan - İnan, Salim Yalçın - Karataş, Yusuf. “Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 33/4 (01 Aralık 2024): 227-233. https://doi.org/10.17827/aktd.1536755.
JAMA
1.Tanrıkulu Kayan G, İnan SY, Karataş Y. Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler. aktd. 2024;33:227–233.
MLA
Tanrıkulu Kayan, Gülcan, vd. “Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, c. 33, sy 4, Aralık 2024, ss. 227-33, doi:10.17827/aktd.1536755.
Vancouver
1.Gülcan Tanrıkulu Kayan, Salim Yalçın İnan, Yusuf Karataş. Depresyon Tedavisinde Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmalarındaki Yeni Gelişmeler. aktd. 01 Aralık 2024;33(4):227-33. doi:10.17827/aktd.1536755