Derleme

Çiçek Hastalığı Epidemisinden Covid-19 Pandemisine; Aşı Kararsızlığı ve Aşı Reddi

Cilt: 30 Sayı: 4 30 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Çiçek Hastalığı Epidemisinden Covid-19 Pandemisine; Aşı Kararsızlığı ve Aşı Reddi

Öz

Eski zamanlardan günümüze kadar mikroorganizmaların neden olduğu salgın hastalıklar insanlık tarihinde önemli bir yer edinmiştir. Salgın hastalıkların önlenmesinde aşılar önemli bir yer tutmaktadır. İlk kez 1798 yılında Dr Edward Jenner tarafından Çiçek aşısı fikrinin ortaya çıkması, bilimsel olmayan nedenler sunan çevrelerce aşı reddini de beraberinde getirmiştir Aşı reddi veya aşı kararsızlığında; kişilerin aşılarla ilgili geçmiş tecrübeleri, aşılar ile ilgili hurafeler, aşılar hakkında yeterince bilgi sahibi olunmaması gibi birçok faktör rol almaktadır. Aşıların yararları ve olası yan etkileri bilimsel çevrelerce birçok çalışmada ele alınmış ve hala da ele alınmaya devam etmektedir. Birçok salgına tanıklık etmiş Dünya’mızda son olarak küresel boyutta yıkıcı olan Coronavirus’ün neden olduğu Covid-19 pandemisi; beraberinde aşıların önemini ve insanlık tarihinin gördüğü salgınları yeniden gözden geçirmeye neden olmuştur. Bu derlemede; geçmişten günümüze insanlık tarihinin tanık olduğu salgınlar, aşıların tarihçesi, aşı reddi ve aşı kararsızlığı kavramları, bu kavramları ortaya çıkaran nedenler ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Aşı , epidemi , pandemi , aşı kararsızlığı , aşı reddi , covid-19

Kaynakça

  1. 1. Center for Disease Control – Vaccines and Immunization. Available from: https://www.cdc.gov/vaccines/vac-gen/imz-basics.htm (Accessed: 01 July 2021)
  2. 2. Plotkin SA. Vaccines: past, present and future. Nat Med. 2005;11(4 Suppl):S5-S11. doi:10.1038/nm1209
  3. 3. Plotkin S. History of vaccination. Proc Natl Acad Sci U S A. 2014;111(34):12283-12287. doi:10.1073/pnas.1400472111
  4. 4. Riedel S. Edward Jenner and the history of smallpox and vaccination. Proc (Bayl Univ Med Cent). 2005;18(1):21-25. doi:10.1080/08998280.2005.11928028
  5. 5. Ginglen JG, Doyle MQ. Immunization. [Updated 2021 Feb 16]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2021 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459331/
  6. 6. World Health Organization – Immunization Covarage. Available from: https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/immunization-coverage (Accessed: 07 July 2021)
  7. 7. Center for Disease Control – Principles of Epidemiology in Public Health Practise. Available from: https://www.cdc.gov/csels/dsepd/ss1978/lesson1/section11.html (Accessed: 08 July 2021)
  8. 8. Watts S. Epidemics and History: Disease, Power and Imperialism. New Haven, Conn: Yale University Press, 1997.
  9. 9. Barbieri R, Signoli M, Chevé D, Costedoat C, Tzortzis S, Aboudharam G et al. Yersinia pestis: the Natural History of Plague. Clin Microbiol Rev. 2020;34(1):e00044-19. Published 2020 Dec 9. doi:10.1128/CMR.00044-19
  10. 10. Arora N, Schuenemann VJ, Jäger G, Peltzer A, Seitz A, Herbig A et al. Origin of modern syphilis and emergence of a pandemic Treponema pallidum cluster. Nat Microbiol. 2016;2:16245. Published 2016 Dec 5. doi:10.1038/nmicrobiol.2016.245

Kaynak Göster

AMA
1.Barutçu A, Çay E, Evliyaoğlu N. Çiçek Hastalığı Epidemisinden Covid-19 Pandemisine; Aşı Kararsızlığı ve Aşı Reddi. aktd. 2021;30(4):243-250. doi:10.17827/aktd.975632