Araştırma Makalesi

Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması

Cilt: 20 Sayı: 3 30 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması

Öz

Hava kirliliği, insan sağlığını ve yaşadığımız çevreyi tehdit etmesinin yanı sıra bulunduğu yerde görüş mesafesini de düşürmektedir. Bunun sebebi, atmosferin alt katmanı olarak bilinen troposferde kirliliğe sebep olan gazların ve partikül maddelerin, ışığı saçması ve emmesidir. Troposferdeki gazlar, su buharı miktarı ve diğer meteorolojik parametreler, 1214-1610 megahertz aralığındaki mikrodalga sinyaller kullanarak konum belirleyen Global Uydu Navigasyon Sistemi’nde (GNSS), troposferik zenit gecikmesi olarak adlandırılan bir gecikmeye sebep olmaktadır. Hava kirliliği seviyesini ölçmeye yarayan değişkenlerden biri olan ve 10 mikrometreden küçük, 2.5 mikrometreden büyük çapa sahip Partikül Madde (Particulate Matter – PM10) miktarlarındaki ve yoğunluğundaki değişimlerin de GNSS sinyallerinde gecikmeye sebep olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, hava kirliliği ölçme parametrelerinden PM10 değerlerinin GNSS sinyallerindeki troposferik gecikmeye olan etkisinin araştırılmasıdır. Bu amaçla, Türkiye’nin partikül yoğunluğu olarak en yoğun şehirlerinden biri olan Zonguldak ili seçilmiştir. Zonguldak ili Merkez ilçesinde bulunan ve devamlı ölçüm yapan Türkiye Ulusal Sabit GNSS Ağı (TUSAGA-Aktif) istasyonlarından “ZONG” GNSS istasyonundan elde edilen veriler, GIPSY-OASIS II yazılımı ile değerlendirilmiştir. Birbirini takip eden ve aynı meteorolojik koşullar altında benzer ve farklı PM10 miktarına sahip günlere ait Islak Zenit Gecikmeleri (ZWD) incelenerek GNSS sinyallerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda, PM10 değerinin görece yüksek olduğu günlerde ortaya çıkan ZWD farklarının, PM10 değerinin görece düşük olduğu günlerde ortaya çıkan ZWD farklarından, fazla olduğu ortaya çıkarken, PM10 değerinin görece yüksek olduğu günlerde ortaya çıkan ZWD farklarına ait lineer bir korelasyon bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Yazarlar çalışma kapsamında kullanılan sıcaklık, basınç ve nem verileri için Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne, PM 10 verileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, GNSS istasyonu verileri için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Harita Genel Müdürlüğü’ne teşekkür eder.

Kaynakça

  1. Blewitt, G., 1989. Carrier phase ambiguity resolution for the Global Positioning System applied to geodetic baselines up to 2000 km. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 94(B8), 10187-10203.
  2. Gurbuz, G., Jin, S. G., Mekik, C., 2015. Sensing precipitable water vapor (PWV) using GPS in Turkey: validation and variations. Satellite Positioning: Methods, Models and Applications, InTech-Publisher, Rijeka, Croatia.
  3. Hopfield, H. S., 1971. Tropospheric effect on electromagnetically measured range: Prediction from surface weather data. Radio Science, 6(3), 357-367.
  4. June, D. C., 1987. Environmental Protection Agency Indoor Air Quality Implementation Plan. Washington, USA.
  5. Linkwitz, K., Hangleiter, U., 2012. High precision navigation: integration of navigational and geodetic methods. Springer Science & Business Media.
  6. Müezzinoğlu, A., 1987. Hava Kirliliğinin ve Kontrolünün Esasları, Dokuz Eylül Üniversitesi, Yayınları, Yayın No: 0908.87.DK.006.042, İzmir.
  7. Özlüdemir, M. T., 2004. The Stochastic Modelling of GPS Observations. Turkish Journal of Engineering and Environmental Sciences, 28 (2004), 223 – 231.
  8. Saastamoinen, J., 1972. Atmospheric correction for the troposphere and stratosphere in radio ranging satellites. The use of artificial satellites for geodesy, 15, 247-251.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

18 Mart 2020

Kabul Tarihi

16 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 20 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Gürbüz, G., Görmüş, K. S., & Altan, U. (2020). Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 20(3), 472-478. https://doi.org/10.35414/akufemubid.705455
AMA
1.Gürbüz G, Görmüş KS, Altan U. Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2020;20(3):472-478. doi:10.35414/akufemubid.705455
Chicago
Gürbüz, Gökhan, Kurtulus Serdar Görmüş, ve Umut Altan. 2020. “Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 (3): 472-78. https://doi.org/10.35414/akufemubid.705455.
EndNote
Gürbüz G, Görmüş KS, Altan U (01 Haziran 2020) Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 20 3 472–478.
IEEE
[1]G. Gürbüz, K. S. Görmüş, ve U. Altan, “Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 20, sy 3, ss. 472–478, Haz. 2020, doi: 10.35414/akufemubid.705455.
ISNAD
Gürbüz, Gökhan - Görmüş, Kurtulus Serdar - Altan, Umut. “Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 20/3 (01 Haziran 2020): 472-478. https://doi.org/10.35414/akufemubid.705455.
JAMA
1.Gürbüz G, Görmüş KS, Altan U. Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2020;20:472–478.
MLA
Gürbüz, Gökhan, vd. “Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 20, sy 3, Haziran 2020, ss. 472-8, doi:10.35414/akufemubid.705455.
Vancouver
1.Gökhan Gürbüz, Kurtulus Serdar Görmüş, Umut Altan. Atmosferdeki Partikül Madde (PM10) Miktarındaki Değişimin GNSS ile Kestirilen Islak Zenit Gecikmesi Üzerindeki Etkisinin Araştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2020;20(3):472-8. doi:10.35414/akufemubid.705455

Cited By


 

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı   ile lisanslanmıştır.