Yıl 2019, Cilt 19 , Sayı 3, Sayfalar 643 - 652 2019-12-31

Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi

Burcu HASANÇEBİ [1] , Yüksel TERZİ [2] , Zafer KÜÇÜK [3]


Test geliştirme sürecinin birçok adımı vardır. Bu süreçte en önemli adım, testin geçerliliğini ve güvenilirliğini belirlemektir. Madde yanlılığını belirlemek ise, testin geçerliliği ve güvenilirliği için önemli bir kavramdır. Bir maddenin yanlı olması için, Değişen Madde Fonksiyonu içermesi gerekir. Bununla birlikte, yalnızca DMF'nin varlığı, maddeyi yanlı yapmaz. Maddeye verilen cevaplardaki farklılık, alt gruplardaki deneklerin yetenek düzeylerinde farklılık ortaya çıktığında olması gereken bir durumdur. Bu durumu yanlılık olarak yorumlamak doğru değildir. Heterojen bir popülasyon üzerinde bir test yapılacaksa, yanlılık analizi ölçüm sürecinin en önemli bileşeni haline gelir. Buradaki en önemli hedef denekler için adil, hassas ve duyarlı ölçümler yapmaktır. Bu çalışmada, Karadeniz Teknik Üniversitesi İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümü'ndeki 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin olasılık teorisi okuryazarlık düzeyleri ölçülmüştür. 3. ve 4. sınıf öğrencilerine 10 maddelik bir okuryazarlık testi uygulanmıştır. Öğrencilerin cevaplarına göre cinsiyet ve sınıf seviyesinde yanlılık analizi yapılmıştır. DMF analizi yaparken, Raju’nun Alan Ölçümü ve Lord’un  İstatistiği kullanılmıştır. Analizler R yazılımı kullanılarak yapılmıştır. DMF içeren maddeler için uzman görüşüne başvurulmuştur. Analiz sonuçlarına göre, bazı test maddelerinin cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre yanlı olduğu tespit edilmiştir.
Lord’un χ^2 İstatistiği;, Raju'nun Alan Ölçümleri;, Madde Yanlılığı, Değişen Madde Fonksiyonu
  • Allolouf, A., Hambleton, R.K. and Sireci, S.G., 1999. Identifying the Causes of DIF in Translated Verbal Items, Journal of Educational Measurement, 36, 185-198.
  • Arıkan Akın, Ç., 2015. Değişen Madde Fonksiyonunu Belirlemede MTK-Olabilirlik Oranı, Ordinal Lojistik Regresyon ve Poly-Sıbtest Yöntemlerinin Karşılaştırılması. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6, 1-16.
  • Atalay Kabasakal, K., Arsan, N., Gök, B. ve Kelecioğlu, H., 2014. Değişen madde fonksiyonunun belirlenmesinde MTK olabilirlik oranı, Sıbtest ve Mantel-Haenszel yöntemlerinin performanslarının (I. tip hata ve güç) karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14, 2175-2193.
  • Atalay, K., Gök, B., Kelecioğlu, H. ve Arsan, N., 2012. Değişen Madde Fonksiyonunun Belirlenmesinde Kullanılan Farklı Yöntemlerin Karşılaştırılması: Bir Simülasyon Çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 43, 270-281.
  • Bakan Kalaycıoğlu, D., Kelecioğlu, H., 2011. Öğrenci Seçme Sınavı’nın madde yanlılığı açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36, 161, 4-13.
  • Baker, F.B., 2016. Madde Tepki Kuramının Temelleri. Pegem Akademi.
  • Birnbaum, A., 1968. Some Latent Trait Models and Their Use in Inferring an Examinee’s Ability. Lord, F.M. and Novick, M.R. (Eds.), Adison-Wesley, 397-479.
  • Cohen, A.S., Kim, S., 1993. A comparison of Lord’s χ^2 and Raju’s area in detection of DIF. Applied Pyschological Measurement Inc., 17, 39-52.
  • Cronbach, L.J., 1990. Essentials of psychological testing, New York: Harper Collins Pubisher.
  • Çakıcı Eser, D., 2015. Çok Boyutlu Madde Tepki Kuramının Farklı Modellerinden Çeşitli Koşullar Altında Kestirilen Parametrelerin İncelenmesi. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 107.
  • Dancer, L.S., Anderson, A.J. and Derlin, R.L., 1994. Use of Linear Models for Assessing DIF in A Measure of Psychological. J Consult Clin Psychol, 62, 710-717.
  • De Grutijter, D.N.M., Van der Kamp, L.J.T., 2008. Statistical Test Theory fort he Behavioral Sciences, Psychometrika, 73, 4, 791-792.
  • DeMars, C., 2010. Item Response Theory: Understanding Statistics Measurement. Oxford University Press, Oxford.
  • Doğan, N., Öğretmen, T., 2005. Test ve madde yanlılığı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5.
  • Gelin, M. N., Zumbo, B. D., 2003. Differential Item Functioning Results May Change Depending on How An Item is Scored: An İllustration with the Center for Epidemiologic Studies Depression Scale. Educational and Psychological Measurement, 63, 65-74.
  • Lord, F.M. 1980. Applications of Item Response Theory to Practical Testing Problems, Hillside.
  • McLaughlin, M.E. and Drasgow, F. 1987. Lord’s chi-square test of item bias with estimated and with known person parameters. Applied Psychological Measurement, 11, 161-173.
  • Özmen, D.T., 2014. PISA 2009 Okuma Testi Maddelerinin Yanlılığı Üzerine Bir Çalışma. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 13, 147-165.
  • Raju, M.S., Drasgow, F. and Slinde, J.A. 1993. An emprical comparison of the area methods, Lord’s χ^2 test and the Mantel-Haenszel technique for assessing differential ıtem functioning. Educational and Pyschological Measurement, 53, 301-314.
  • Raju, N.S., 1988, The area between two item characteristic curves, Psychometrika. 53, 495-502.
  • Raju, N.S., 1990. Determining the significance of estimated signed and unsigned areas between two item response functions. Applied Psychological Measurement. 14, 197-207.
  • Recklase, M.D., 2009. Multidimensional Item Response Theory. New York: Springer.
  • Sünbül, Ö., Ömür Sünbül, S., 2016. Değişen Madde Fonksiyonunun Belirlenmesinde Kullanılan Yöntemlerde I. Tip Hata ve Güç Çalışması, İlköğretim Online, 15, 882-897.
  • Turgut, M.F., 1978. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. Ankara: Nüve Matbaası.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-8830-0144
Yazar: Burcu HASANÇEBİ (Sorumlu Yazar)
Kurum: KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-6265-542X
Yazar: Yüksel TERZİ
Kurum: ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-8083-2429
Yazar: Zafer KÜÇÜK
Kurum: KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 4 Eylül 2019
Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { akufemubid615452, journal = {Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-3367}, address = {}, publisher = {Afyon Kocatepe Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {19}, pages = {643 - 652}, doi = {}, title = {Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi}, key = {cite}, author = {HASANÇEBİ, Burcu and TERZİ, Yüksel and KÜÇÜK, Zafer} }
APA HASANÇEBİ, B , TERZİ, Y , KÜÇÜK, Z . (2019). Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi , 19 (3) , 643-652 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/akufemubid/issue/51083/615452
MLA HASANÇEBİ, B , TERZİ, Y , KÜÇÜK, Z . "Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 (2019 ): 643-652 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/akufemubid/issue/51083/615452>
Chicago HASANÇEBİ, B , TERZİ, Y , KÜÇÜK, Z . "Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 (2019 ): 643-652
RIS TY - JOUR T1 - Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi AU - Burcu HASANÇEBİ , Yüksel TERZİ , Zafer KÜÇÜK Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 643 EP - 652 VL - 19 IS - 3 SN - -2149-3367 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi %A Burcu HASANÇEBİ , Yüksel TERZİ , Zafer KÜÇÜK %T Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi %D 2019 %J Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi %P -2149-3367 %V 19 %N 3 %R %U
ISNAD HASANÇEBİ, Burcu , TERZİ, Yüksel , KÜÇÜK, Zafer . "Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 / 3 (Aralık 2020): 643-652 .
AMA HASANÇEBİ B , TERZİ Y , KÜÇÜK Z . Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2019; 19(3): 643-652.
Vancouver HASANÇEBİ B , TERZİ Y , KÜÇÜK Z . Olasılık Okuryazarlık Testinin Madde Tepki Kuramına Dayalı Yöntemler ile Değişen Madde Fonksiyonu Açısından İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2019; 19(3): 652-643.