Yıl 2019, Cilt 19 , Sayı 3, Sayfalar 787 - 795 2019-12-31

Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız

Ramazan Gürsel HOŞBAŞ [1] , Atınç Pırtı [2]


Bu çalışmada, 16. yüzyılın sonlarında biri doğuda diğeri ise batıda yer alan iki rasathane ve burada görev yapmış bulunan iki önemli astronomi alimi ele alınmıştır. Doğuda Osmanlı İmparatorluğunun yükselme döneminin son yıllarında payitaht İstanbul’da kurulmuş Rasathane ve İtalyan rönesansının yeşerttiği ortamda gelişen Danimarka’daki Hven Adası’ndaki Uranibourg Rasathanesi tanıtılmıştır. Bu rasathanelerde görev yapan sırasıyla Takiyuddin ve Tycho Brahe’nin hayatları anlatılmıştır. Ardından, yüzyılın son çeyreğinin başında 1577’de bu iki rasathane tarafından gözlenen bir kuyruklu yıldızın doğu ve batı toplumları tarafından nasıl algılandığı irdelenmiştir. Dünyanın farklı bölgelerinde de gözlenen bu kuyruklu yıldızın aslında aynı gök cismi olduğunun kim tarafından belirlendiği açıklanmıştır. Sonuç olarak, o dönemde rasathanelerin kaderi ele alınarak her iki toplumda bilime nasıl yaklaşıldığı anlaşılmaya çalışılmıştır.
Rasathane, Takiyuddin, Brahe, Halley
  • Bayrakdar M., İslam Bilim Adamları, İnkilap Yayınları 201, Araştırma Dizisi: 77, Erkan Yay. San. A.Ş., İstanbul, 2017.
  • Haasbroek N. D.,Gemma Frisius, Tycho Brahe and Snellius and Their Triangulations, Publication of the Netherlands Geodetic Commision, Rijkscommissie Voor Geodesie, Kanaalweg 4, Delft, 1968.
  • Kaçar M., Acar M. Ş., Bir A., Takiyüddin’in Gözlem Araçları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Bilnet Matbaacılık Biltur Basım Yayın ve Hizmet A.Ş., İstanbul, 2011.
  • Lunda P. - Bılkadı Z., Arabs and Astronomy. Aramco World Magazine, Cilt 37 No: 1, Sayfa 4-7, 1986.
  • Pulathaneli C. (Çeviren), Takiyüddin’in Pera’daki Gözlemevi, Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Sayfa: 115-129, 2011.
  • Roberts J. M. - Westad O. M., The History of the World, pp 264-274, Oxford University Press, ISBN 978-0-19-993676-2, Printen in the USA, 2013.
  • Sayılı A., The Observatory in Islam and its Place in the General History of the Observatory, Sayfa: 289, Ankara, 1960.
  • Sezgin F., İslam’da Bilim ve Teknik, Cilt-III Bölüm 2 Coğrafya, TÜBA , İstanbul BŞ Belediyesi, TC Kültür ve Turizm Bakanlığı Ortak Çalışması, İstanbul, 2008.
  • Sezgin F., İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbul Kültür ve Sanat Ürünleri Tic. A.Ş., İstanbul, 2010.
  • Sezgin F., Tanınmayan Büyük Çağ, İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi’nden, Timaş Yayınları Bilim Tarihi Dizisi: 3, İstanbul, 2014.
  • Tekeli S., Nasirüddin, Takiydüddin ve Tycho Brahe’nin Rasat Aletlerinin Mukayesesi, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt XVI, Sayı 3-4, Sayfa: 301-393, Ankara, 1958.
  • Unat Y., Takiyüddin ve İstanbul Gözlemevi (Rasathanesi), Türkler Cilt 11, Sayfa: 277-288, Yeni Türkiye Yayınları, Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek ve Salim Koca, Ankara, 2002.
  • Urang A., Osmanlının Uzaya Bakan Gözü Takuyiddin ve İstanbul Rasathanesi, TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi, Sayı: 351, Sayfa 34-40, Ankara, 1997.
  • Ünver A. S., İstanbul Rasathanesi, Türk Tarih Kurumu Yayınlarından VII. Seri Sayı: 54, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1968.
  • BÜYÜK LAROUSSE Sözlük ve Ansiklopedisi, Cilt 1-5-8-19, İnterpress Basın ve Yayıncılık A.Ş., İstanbul, 1986.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3189-7696
Yazar: Ramazan Gürsel HOŞBAŞ (Sorumlu Yazar)
Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-9197-3411
Yazar: Atınç Pırtı
Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü
Ülke: Turkey


Teşekkür Bilim Tarihine yaptığı değerli katkıları nedeniyle Ord. Prof. Dr. Aydın SAYILI’yı, Prof. Dr. Sevim TEKELİ^yi, İslam Bilim Tarihi alanındaki değerli çalışmalarından dolayı Prof.Dr. Fuat SEZGİN’i, Yıldız Teknik Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü’nde Haritacılık Bilimi Tarihi’nin ders programına alınmasını sağlayan ve emekliliğinin ardından halefi olduğum Prof. Dr. Muzaffer ŞERBETÇİ’yi bu vesile ile bir kez daha teşekkür ve şükran duyguları ile ve rahmetle anmayı bir borç bilirim.
Tarihler

Başvuru Tarihi : 9 Ekim 2019
Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { akufemubid631353, journal = {Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2149-3367}, address = {}, publisher = {Afyon Kocatepe Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {19}, pages = {787 - 795}, doi = {}, title = {Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız}, key = {cite}, author = {HOŞBAŞ, Ramazan Gürsel and Pırtı, Atınç} }
APA HOŞBAŞ, R , Pırtı, A . (2019). Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi , 19 (3) , 787-795 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/akufemubid/issue/51083/631353
MLA HOŞBAŞ, R , Pırtı, A . "Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 (2019 ): 787-795 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/akufemubid/issue/51083/631353>
Chicago HOŞBAŞ, R , Pırtı, A . "Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 (2019 ): 787-795
RIS TY - JOUR T1 - Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız AU - Ramazan Gürsel HOŞBAŞ , Atınç Pırtı Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 787 EP - 795 VL - 19 IS - 3 SN - -2149-3367 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız %A Ramazan Gürsel HOŞBAŞ , Atınç Pırtı %T Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız %D 2019 %J Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi %P -2149-3367 %V 19 %N 3 %R %U
ISNAD HOŞBAŞ, Ramazan Gürsel , Pırtı, Atınç . "Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız". Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 / 3 (Aralık 2020): 787-795 .
AMA HOŞBAŞ R , Pırtı A . Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2019; 19(3): 787-795.
Vancouver HOŞBAŞ R , Pırtı A . Biri Doğuda Diğeri Batıda, İki Rasathane, İki Rasıt ve Bir Kuyrukluyıldız. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2019; 19(3): 795-787.