TÜRKİYE'DE KAMU HARCAMALARININ TOPLAM İSTİHDAMA ETKİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Çalışmamızda cari, yatırım ve transfer harcamalarından oluşan kamu harcamalarının istihdam üzerindeki etkisi incelenmiştir. Kullanılan seriler 1990-2013 arasındaki yıllık verilerden oluşmaktadır. Verilerimize birim kök testi (ADF)ve Granger nedensellik testi kullanılarak Türkiye için verilerin analizi yapılmıştır. Elde ettiğimiz sonuçlara göre kamu harcamalarından istihdama doğru bir nedensellik ilişkine rastlanılmamıştır. İstihdamdan cari harcama-lara doğru bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca regresyon sonuçlarımıza göre özel sektör yatırım har-camaları toplam istihdamı pozitif yönde etkilemektedir. Buna göre özel sektör yatırım harcamaları %1 arttığında istihdam %0.12 oranında artmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Public expenditure, employment, Granger causality analysis

TÜRKİYE'DE KAMU HARCAMALARININ TOPLAM İSTİHDAMA ETKİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Çalışmamızda cari, yatırım ve transfer harcamalarından oluşan kamu harcamalarının istihdam üzerindeki etkisi incelenmiştir. Kullanılan seriler 1990-2013 arasındaki yıllık verilerden oluşmaktadır. Verilerimize birim kök testi (ADF)ve Granger nedensellik testi kullanılarak Türkiye için verilerin analizi yapılmıştır. Elde ettiğimiz sonuçlara göre kamu harcamalarından istihdama doğru bir nedensellik ilişkine rastlanılmamıştır. İstihdamdan cari harcamalara doğru bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca regresyon sonuçlarımıza göre özel sektör yatırım harcamaları toplam istihdamı pozitif yönde etkilemektedir. Buna göre özel sektör yatırım harcamaları %1 arttığında istihdam %0.12 oranında artmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kamu harcamaları, istihdam, Granger nedensellik analizi

Kaynakça

1. AKDOĞAN, Abdurrahman, (1999), Kamu Maliyesi, Gazi Kitabevi, Ankara.
2. AKSOY, Şerafettin, (1994), Kamu Maliyesi, 2. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul.
3. AREN, Sadun, (1992), İstihdam, Para ve İktisadi Politika, 10. Baskı, Savaş Yayınları, Ankara.
4. AREWA Ajibola, (2013), “Macroeconomic Variables and the Dynamic Effect of Public Expenditure:
5. Long-term Trend Analysis in Nigeria”, Journal of Knowledge Management, Economics and Information Technology , Vol:3, Issue :6, pp:1-32. ASLAN Alper ve KULA Ferit, (2010), Kamu Sektör Büyüklüğü-İşsizlik İlişkisi: Abrams Eğrisinin Türkiye Ekonomisi http://dergiler.sgb.gov.tr/calismalar/maliye_dergisi/yayinlar/md/159/AlperASLAN.pdf. Testi”, Maliye Dergisi, Sayı: 159,ss:155-166.
6. AY, Sema, (2012), “Türkiye’de İşsizliğin Nedenleri: İstihdam Politikaları Üzerine Bir Değerleme”, Yöne- tim ve Ekonomi Dergisi, C.19, S.2, ss.321 – 341.
7. BAŞTAYMAZ, Tahir, (1983), “İşsizlik Kavramı ve Gelişen Ülkeler”, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari
8. Bilimler Fakültesi Dergisi, C. IV, S.2, ss.245-258. BERBEROĞLU, Nejat, (1996), Makro Ekonomi Teorisi, Birlik Ofset, Eskişehir.

9. BİÇERLİ, M. Kemal, (2003), Çalışma Ekonomisi, 2. Baskı, Beta Basım, İstanbul. BULUT,
10. , Journal of QafqazUniversity, No:8, Vol: (2001) “Kamu Sektörü ve Harcamalarının Ekonomik Etkileri”,
11. BUMKO, 2012-2014 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi, , 06.08.2014.
12. ÇİL YAVUZ, Nilgün, (2001), “Türkiye'de Kamu Yatırım Harcamalarının Özel Sektör Yatırım Harcamala- rını Dışlama Etkisi Üzerine Ekonometrik Bir Analiz (1990-1 / 2000-IV)”, Kamu-İş İş Hukuku ve İktisat
13. Dergisi, C: 6, S: 2, . DAYAR, Hatice, Yasemin ESENKAR, (2008), “Analitik Bütçe Sınıflandırma Sistemi İle Tahakkuk Esaslı
14. Devlet Muhasebesinin Uygulanması ve Etkinliği: Maliye Bakanlığı Örneği”, Süleyman Demirel Üniversi- tesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.13, S.2, s.263-294. DEVEREUX, Michael P., (1996), The Economics of Tax Policy, New York, Oxford Univerity Press.
15. DEVRİM, Fevzi, (2002), Kamu Maliyesine Giriş, İlkem Ofset.
16. DURKAYA, Mehmet, (2012), “Türkiye’de Kamu Harcamaları ve Özel Tüketim İlişkisi”, Maliye Dergisi, Sayı:163, ss:118-129.
17. ERGİNAY, Akif, (1973), Kamu Maliyesi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Sayı:334, Sevinç Matbaası.
18. EROL, Hatice, Abdullah ÖZDEMİR, (2012), “Ekonomik Kriz Dönemlerinde Türkiye’de Uygulanan İstih- dam Politikalarının Etkinliği”, Amme İdaresi Dergisi, C.45, S.2.
19. EYÜBOĞLU, Dilek, (2003), 2001 Krizi Sonrasında İşsizlik ve Çözüm Yolları, Ankara: Milli Prodüktivite
20. Merkezi Yayınları, No:634. FALAY, Nihat, (1987), Program Bütçe ve Sıfır Esaslı Bütçe Sistemleri, İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 521, İstanbul Üniversitesi Maliye Araştırma Merkezi Yayınları No:71,İstanbul.
21. FORSSELL, Osmo, (1975), “Effects Of Pubic Expenditure On Production, İncomes And Employment In
22. Finland”, , (Erişim Tarihi: 03.04.2015)
23. GRANGER C.W.J.,NEWBOLD, P. (1974), Spuriousregression in Econometrics models and cross-Spectral methods, Econometrica, 37 (3), August, pp:424-438.
24. GÜL, Ekrem, Aykut Ekinci, Serkan Konya,(2009), Türkiye’de İstihdam Politikaları: Yapısal Bir Analiz, Ekin Basın Yayın.
25. GÜNDOĞAN, Naci ve M. Kemal BİÇERLİ, (2003), Çalışma Ekonomisi, Anadolu Üniversitesi Yayını No: 1461, Eskişehir.
26. GÜZEL, Ali, (2000), 4447 Sayılı Kanunu Göre İşsizlik Sigortası, Türk Ağır Sanayi Hizmet Sektörü Kamu
27. İşverenleri Sendikası Yayını, No:38. GWARTNEY, James, Robert HOLCOMBE and Randall LAWSON, “The Size and Functions of Government and Economic Growth”, Prepared for the Joint Economic Committee, April, 1998,
28. , (erişim tarihi: 24.03.2015)
29. HESAPÇIOĞLU, Muhsin, (1994), İnsan Kaynakları Yönetimi ve Ekonomisi, Beta Yayınları, İstanbul.
30. ILO, (2003), “International Training Compendium on LabourStatistics Modüle 1 Statistics of
31. Employment, Unemployment, Underemployment: Economically Active Population”, Turin- Italy, http://www.ilo.org/public/english/bureau/stat/download/module.pdf KAPAR, Recep, (2006), “Aktif İşgücü Piyasası Politikaları”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mec- muası, C.55, S.1, ss.342 – 371.
32. KARLUK, Rıdvan, (1999), Türkiye Ekonomisi, Beta Yayınları, 6.Baskı, İstanbul,
33. KİRMANOĞLU, Hülya, (2012), Kamu Ekonomisi Analizi, Beta.
34. KORAY, Meryem, (1992), “Günümüzde İşgücü Piyasasının Özellikleri ve İstihdam Politikaları”, II. İstih- dam Haftası Tebliğleri, İş ve İşçi Bulma Kurumu Yayınları Yayın No:276, Ankara.
35. KORKMAZ, Adem ve Adnan MAHİROĞULLARI, (2007), İşsizlikle Mücadelede Emek Piyasası Politikaları:
36. Türkiye ve AB Örnekleri, Genişletilmiş 2. Baskı, Ekin Yayınevi, Ankara. KÖKLÜ, Aziz, (1987), Makro İktisat, 2. Baskı, S Yayınevi, Ankara,
37. T.C. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü, (2004), Performans Esaslı Bütçeleme
38. Rehberi (Pilot Kurumlar İçin Taslak), Ankara. T.C. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü, (2007), Performans Esaslı Bütçeleme ve Türkiye’deki Pilot Uygulamalar, Ankara.
39. NELSON, C.R. ve C.I. PLOSSER (1992), “Trends And Random Walks in Macroeconomics Time Series:
40. SomeEvidenceAndİmplication s,” Journal of Monetary Economics, Vol 10. ONUR, Sara (2004) , İşsizlik Sorunu ve Kamu Sabit Sermaye Yatırımlarının İstihdam Üzerindeki Etkisi,
41. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:1, sayı:1, ss: 73-85. ÖNER, Erdoğan, (1993), “Türkiye’de Bütçe Harcamalarının Genel Bir Değerlendirilmesi”, 9. Türkiye
42. Maliye Eğitimi Sempozyumu, Türkiye’de Bütçe Harcamaları,Çukurova Üniversitesi, İ.İ.B.F., Maliye Bö- lümü. ÖREN, Kenan, (2013), Sosyal Politika, 3. Baskı, Ankara.
43. PEHLİVAN, Osman, (2011), Kamu Maliyesi, Murathan Yayınevi.
44. PEKİN, Tevfik, Makro Ekonomi, Zeus Kitapevi, İzmir, 2007.
45. RAGAN, James F., Lloyd B. Thomas, (1990), Principles of Macroeconomics, Florida, Harcourt Brace Jovavovich Inc.
46. SARAY, Ozan ,(2011) Doğrudan Yabancı Yatırımlar- İstihdam İlişkisi: Türkiye İlişkisi, Maliye Dergisi, Sayı:161, ss: 381-403.
47. SERTER, Nur, (1993), Genel Olarak ve Türkiye Açısından İstihdam ve Gelişme, İstanbul Üniversitesi Ya- yınları, Yayın No: 3697, İstanbul.
48. SOHLMAN Asa and David TUMHAM, (1994), “What can devoloping Countries Leran from OECD Labour
49. Market Programmes and Policies?”,OECD Devolpment Center Technical Paper, Brüksel. ŞAHİN Mehmet, Çiğdem ÖZENÇ, (2007), Kamu Harcamaları İle Makro Ekonomik Değişkenler Arasın- daki Nedensellik İlişkileri”, Yönetim Bilimleri Dergisi (5:2)Journal of Administrative Sciences, ss: 199- 2
50. ŞİMŞEK, Mehmet, KADILAR, Cem, (2005),“Türkiye’de Kamu Sabit Sermaye Yatırımlarının Verimliliği:
51. Sınır Testi İle Ekonometrik Bir Yaklaşım 1963–2002”, D. E. Ü. İ. İ. B. F. Dergisi, C:20 S:1, ss:87-102.
52. TALAS, Cahit (1997), Toplumsal Ekonomi: Çalışma Ekonomisi, İmge Kitabevi, 7. Baskı, Ankara.
53. TÜRK, İsmail, (1999), Kamu Maliyesi, 3. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara.
54. ULUATAM, Özhan, (1991), Kamu Maliyesi, Savaş Yayınları.
55. ULUATAM, Özhan, (2003), Kamu Maliyesi, Sekizinci Baskı, İmaj Yayınevi, Ankara.
56. ULUTÜRK Süleyman, “Kamu Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi”, Akdeniz İİBF Dergisi, S:1, 2001, ss.131-139.
57. YAVUZ Ali, (2010), Bir Maliye Politikası Aracı Olarak Yatırım Teşviklerinin Rekabet Koşulları Altında
58. , (erişim:03.08.2014).