AKTARMA PROBLEMİNİN OYUN TEORİSİ İLE ÇÖZÜMÜNE YÖNELİK BİR YAKLAŞIM

Öz

Aktarma problemi genellikle ulaştırma problemiyle karıştırılabilmektedir. Ulaştırma problemi ürünlerin, sadece tedarik noktalarından talep noktalarına doğrudan iletilmesine izin verirken, aktarma problemi ürünlerin gerek tedarik noktalarının gerekse talep noktalarının kendi içinde iletilmesini sağlar. Aktarma problemlerinin amacı, kapasiteli arz noktaları kullanılarak talep noktalarının isteklerini karşılamak için en iyi yolu bulmaya çalışmaktır. En iyi yolu bulmaya çalışırken, ürünleri taşımadan kaynaklanan değişken maliyetler de dikkate alınmaktadır. Çalışmanın amacı, işbirlikçi oyun teorisi yaklaşımıyla aktarma probleminin çözümüne yönelik bir yaklaşım sunmaktır. Problemin çözümünde Shapley değerinden yararlanılmıştır. Çalışmada gerçekleştirilen uygulamada iki tedarikçi, bir dağıtım merkezi ve iki müşterinin yer aldığı lojistik bir ağ yapısı ele alınmıştır. Uygulamada aynı zamanda işbirlikçi olmayan (non-cooperative), seçimli işbirlikçi (selected cooperative) ve tam işbirliği (cooperative) ortamda üç oyunculu bir yapı vardır. Çalışma, gerçek hayatta tedarik zinciri stratejisine göre karar vericinin nasıl doğru bir pozisyon alması gerektiği konusunda yol gösterici olabilecek niteliğe sahiptir. Ayrıca çalışmada, geleneksel ağ çözümü ile üç oyunculu ve tam işbirliği olan bir ortamda Shapley değerinin hassaslığı ve etkin bir çözüm önerdiği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Game theory, Transshipment problem, Shapley value

Kaynakça

1. ADLER, Nicole ve PROOST, Stef (2010), “Modeling Non-Urban Transport Investment and Pricing”, Transportation Research Part B, 44 (7), 791–794
2. BARTHOLDI, John ve KEMAHLIOGLU, Ziya (2005), “Centralizing Inventory In Supply Chains By Using Shapley Value To Allocate The Profits”, School of Industrial and Systems Engineering, Georgia Institute of Technology.
3. CACHON, G. ve NETESSINE, Serguei (2004), “Game Theory In Supply Chain Analysis”. In: Simchi- Levi, D., Wu, S.D., Shen, Z.J. (der.), Handbook of Quantitative Supply Chain Analysis: Modeling in the eBusiness Era., Kluwer: Academic Publishers.
4. CAO Erbao, WAN Can ve MINGYONG, Lai (2013), “Coordination Of A Supply Chain With One Manufacturer And Multiple Competing Retailers Under Simultaneous Demand And Cost Disruptions”, International Journal of Production Economics, 141, 425-433.
5. ENGEVALL Stefan, GÖTHE Lundgren Maud ve VÄRBRAND, Peter (1998), “The Traveling Salesman Game: An Application Of Cost Allocation In A Gas And Oil Company”, Annals of Operations Research, 82, 203–218.
6. ESMAEILI Maryam, ARYANEZHAD Bahador ve ZEEPHONGSEKUL Panlop (2009), “A Game Theory Approach In SellerBuyer Supply Chain”, European Journal of Operational Research, 195, 442- 448.
7. FIESTRAS, Janeiro M. Gloria, GARCIA-JURADO Ignacio, MECA Ana, ve MOSQUERA Manuel. A (2011a), “Cooperative Game Theory and Inventory Management”, European Journal of Operational Research, 210, 459-466.
8. FIESTRAS, Janeiro M. Gloria, GARCIA Jurado Ignacio ve MOSQUERA Manuel. A (2011b), “Cooperative Games And Cost Allocation Problems”, TOP, 19, 1-22.

9. GRANOT Daniel. ve SOSIC Greys (2002), “A Three-Stage Model For a Decentralized Distribution System of Retailers”, Operations Research, 51(5) 771-784.
10. HARSANYI, John, C. (1966), “A General Theory of Rational Behavior in Game Situations” Econometrica, 34, 613-634. HILLIER, Frederick S. ve LIEBERMAN Gerald, J. (2002), Introduction to Operations Research, Seventh Edition, McGraw-Hill Companies Inc., New York.
11. ISHII, Masahiro, LEE Paul T., TEZUKA Koichiro, ve CHANG Young-Tae (2013), “A Game Theoretical Analysis Of Port Competition”, Transportation Research Part E, 49, 92-106.
12. KELLY, Damian. J. ve O’NEILL Garrett. M. (1991), The Minimum Cost Flow Problem and The Network Simplex Solution Method, University College Dublin, Master of Management Science.
13. MATSUBAYASHI, Nobuo, UMEZAWA Masashi, MASUDA Yasushi ve NISHINO Hisakazu (2005), “A Cost Allocation Problem Arising In Hubspoke Network Systems”, European Journal of Operational Research, 160, 821–838.
14. ÖZENER, Okan. ve ERGUN Özlem (2008), “Allocating Costs In A Collaborative Transportation Procurement Network”, Transportation Science, 42, 146–165
15. PLAMBECK, Erica ve TAYLOR Terry (2003), Sell the Plant? The Impact of Contract Manufacturing on Innovation, Capacity and Profitability. Working Paper. Graduate School of Business: Stanford University.
16. REİLLY, Allison, NOZİCK Linda, XU Ningxiong ve JONES Dean (2012), “Game Theory-Based Identification Of Facility Use Restrictions For The Movement Of Hazardous Materials Under Terrorist Threat”, Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 48 (1), 115-131.
17. REYES, Pedro. M. (2006), “A Game Theory Approach For Solving The Transshipment Problem: A Supply Chain Management Strategy Teaching Tool”, An International Journal of Supply Chain Management, 11(4), 288-293.
18. SERRANO, Roberto (2007), Cooperative Games: Core and Shapley Value, Encyclopedia of Complexity and Systems Science, Springer, Berlin.
19. SHAPLEY Lloyd S. (1953), “A Value For N Person Games”. Kuhn H.W., Tucker AW (der), Contributions to The Theory Of Games, Princeton University Press: Princeton