YETKİNLİĞE DAYALI İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ: ÇOK ULUSLU BİR FİRMA ÖRNEĞİ

Öz

İnsan Kaynakları Yönetimi, günümüzde Yetkinliğe Dayalı İnsan Kaynakları Yönetimi şeklinde farklı bir bakış açısı ile karşımıza çıkmaktadır. Rekabet avantajı arayan işletmelerde “ne” yapıldığının yanı sıra “nasıl” yapıldığının önem kazanması, sözü edilen bakış açısına temel oluşturan yetkinlik olgusunun dikkat çekmesinde itici güç olmuştur. Yaklaşık otuz yıldır literatürde yer alan, ülkemizdeki yansımaları ise; oldukça yeni olan, “Yetkinliğe Dayalı İnsan Kaynakları Yönetimi” anlayışının günümüzde ülkemizde de bazı büyük işletmelerde uygulanmaya başladığı görülmektedir. Ülkemiz için yeni olan bu konuya ilişkin literatüre katkıda bulunabilmek ve konunun uygulamadaki durumuna ışık tutabilmek amacıyla, çalışmamızda öncelikle yetkinlik ve Yetkinliğe Dayalı İnsan Kaynakları Yönetimi açıklanmakta; ardından Türkiye’de ilaç sektöründe faaliyet gösteren çok uluslu bir işletmenin Yetkinliğe Dayalı İnsan Kaynakları Yönetimi uygulaması örnek olay çalışması kapsamında görüşme tekniği kullanılarak ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Abraham, Steven E., Karns, Lanny A., Shaw, Kenneth ve Mena, Manuel A. (2001) “Managerial Competencies and the Managerial Performance Appraisal Process”, The Journal of Management Development, 20(9/10), pp. 842-852.
2. Acar, Ahmet Cevat (2007), İşletmelerde Ücret Yapısının Oluşturulması ve Bir Uygulama, İstanbul: Literatür Yayınları.
3. Athey, Timothy R. ve Orth, Michael S. (1999) “Emerging Competency Methods For The Future”, Human Resource Management, 38(3), pp. 215-226.
4. Bayraktar, Osman (2002) “Yetkinliklere Dayalı İnsan Kaynakları Yönetimi”, Active, Temmuz-Ağustos, pp. 1-19.
5. Berktaş, Bülent (2001) “Yetkinlik Bazlı İnsan Kaynakları Yönetimi ve Uygulamaları”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
6. Biçer, Gülkibar ve Düztepe, Şerafettin (2003) “Yetkinlikler ve Yetkinliklerin İşletmeler Açısından Önemi”, Havacılık ve Uzay Teknolojileri Dergisi, 1(2), pp. 13-20.
7. Boyatzis, Richard E. (1982), The Competent Manager: A Model for Effective Performance, NY: Wiley.
8. Brownell, Judi. (2006) “Meeting the Competency Needs of Global Leaders: A Partnership Approach”, Human Resource Management, 45(3), pp. 309-336.

9. Budak, Gönül. (2008), Yetkinliğe Dayalı İnsan Kaynakları Yönetimi, İzmir: Barış Yayınları.
10. Can, Halil ve Güney, Semra (2007), Genel İşletme: İlkeler, Kavramlar, Kurumlar, Ankara: Arıkan Basım Yayım Dağıtım.
11. Clardy, Alan (2007) “Strategy, Core Competencies and Human Resource Development”, Human Resource Development International, 3(10), pp. 339-349.
12. Çörtelekoğlu, Tuğba (2009) “Yetkinlikler”, https://www.xing.com/net/markaturk/marka-ve-insan-kaynaklar%C4%B1- 333353/yetkinlikler-tugba-cortelekoglu-20286511/, (22 Haziran 2010).
13. Dubois, David D., Rothwell, William J., Stern, Deborah Jo King ve Kemp, Linda K. (2004), Competency-Based Human Resource Management, California: Davies Black Publishing.
14. Fleming, Richard K., Oliver, Julianne R. ve Bolton, Debra M. (1996) “Training Supervisors to Train Staff: A Case Study in a Human Service Organization”, Journal of Organizational Behavior Management, 16(1), pp. 3-25
15. Gangani, Noordeen; McLean, Gary N. ve Braden, Richard A. (2006) “A Competency-Based Human Resource Development Strategy”, Performance Improvement Quarterly, 19 (1), pp. 127-140.
16. Garavan, Thomas N. ve McGuire, David (2001) “Competencies and Workplace Learning: Some Reflections on the Rhetoric and the Reality”, Journal of Workplace Learning, 4(13), pp. 144-163.
17. Geniş, Nihan ve Usta, Metin “Yetenek Yönetimi ve Yetenekli Personelin Bulunması ve İşe Alımı”, http://www.metinusta.net/events/talent%20management.pdf, (28 Mart 2010).
18. Gorsline, Karen (1996) “A Competency Profile for Human Resources: No More Shoemaker’s Children”, Human Resource Management, 35 (1), pp. 53-66.
19. http://www.temyonetim.com/pdf/erkan_tozluyurt_makale.pdf, (1 Mayıs 2010).
20. İnce, Mehmet (2005) “Değişim Olgusu ve Örgütlerde İnsan Kaynakları Yönetiminin Değişen Fonksiyonları”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, pp. 319-338.
21. Lawler, Edward E. (1994) “From Job-Based to Competency-Based Organizations”, Journal of Organizational Behavior, 15, pp. 3-15.
22. Martone, David (2003) “A Guide to Developing a CompetencyBased Performance Management System”, Employment Relations Today, Autumn, pp. 23-32.
23. McClelland, David C. (1973) “Testing for Competence Rather Than Intelligence”, American Psychologist, January, pp. 1-14.
24. Nordhaug, Odd ve Gronhaug, Kjell (1994) “Competences as Resources in Firms”, The International Journal of Human Resource Management, 5(1), pp. 89-106.
25. Özçelik, Gaye ve Ferman, Murat (2006) “Competency Approach to Human Resources Management: Outcomes and Contributions in a Turkish Cultural Context”, Human Resource Development Review, 5(1), pp. 72-91.
26. Özden, M. Cemil (2007) “Yetkinliklerin Belirlenmesi-1”, http://www.kampusteyim.net/yetkinliklerin-belirlenmesi-1-i23.phtml, (4 Nisan 2010).
27. Prahalad, C. K. ve Hamel, Gary (1990) “The Core Competence of the Corporation”, Harvard Business Review, May-June, pp. 79-91.
28. Rodriguez, Donna; Patel, Rita; Bright, Andrea; Gregory, Donna ve Gowing, Marilyn K. (2002) “Developing Competency Models to Promote Integrated Human Resources Practices”, Human Resource Management, 41(3), pp. 309-324.
29. Rothwell, William J. ve Lindholm, John E. (1999) “Competency Identification, Modelling and Assessment in the USA”, International Journal of Training and Development, 3(2), pp. 90-105.
30. Sabuncuoğlu, Zeyyat ve Tokol, Tuncer (2003), İşletme, Bursa: Furkan Ofset. Sandberg, Jörgen (2000) “Understanding Human Competence at Work: An Interpretative Approach”, The Academy of Management Journal, 43(1), pp. 9-25.
31. Spencer, Lyle M. ve Spencer, Signe M. (1993), Competence at Work: Models for Superior Performance, Canada: John Wiley & Sons.
32. Uyargil, Cavide (2008) “İş Analizi ve İş Dizaynı”, içinde Uyargil, Cavide; Adal, Zeki; Ataay, İsmail Durak; Özçelik, Oya; Sadullah, Ömer; Gönen, Dündar ve Tüzüner, Lale (ed.) İnsan Kaynakları Yönetimi, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım, pp. 55-97.
33. Ünsar, Sinan (2009) “Yetkinliğe Dayalı Ücret Yönetiminin Genel Bir Değerlendirmesi”, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(1), pp. 43-56.
34. Yeloğlu, Hakkı Okan (2004) “İşe Eleman Seçme Yöntemlerinde Örgütsel Farklılıklar ve Özgünlük Tartışmaları” Ege Akademik Bakış Dergisi, 4(1-2), pp. 115-124.
35. Zaim, Haliln (2007) “Competency Based Pay, A New Approach to Compensation Policy”, Akademik Araştırmalar Dergisi, 9(32), pp. 115-133