MOBBING VE ÖRGÜTSEL SİNİZM ARASINDAKİ İLİŞKİLER: HEMŞİRELER ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

Öz

Karaman Devlet Hastanelerinde çalışmakta olan hemşirelerin mobbinge maruz kalıp kalmadıklarını ve mobbinge maruz kalan çalışanların sinik davranışlar gösterme eğilimlerini belirleme amacı taşıyan bu çalışma 103 katılımcı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan hemşireler üzerinde yapılan anket çalışmasından elde edilen veriler, hemşirelerin yoğun bir mobbing olgusu yaşamadıklarını göstermektedir. Mobbing ile örgütsel sinizmin bilişsel, duygusal ve davranışsal alt boyutları arasındaki ilişkileri analiz etmek amacıyla kurulan regresyon modelinde mobbing ile duygusal örgütsel sinizm arasında anlamlı ve pozitif yönlü (b = ,653; T = 6,510 ve p = ,000) bir ilişki bulunmuştur. Ancak mobbing ile bilişsel ve davranışsal örgütsel sinizm arasında herhangi bir anlamlı ilişki bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. ANDERSSON, L. M. ve BATEMAN, Thomas S. (1997), “Cynicism in the Workplace: Some Causes and Effects”, Journal of Organizational Behavior, 18(5), 449-469.
2. ANDERSSON, L. M. (1996), “Employee Cynicism: An Examination Using a Contract Violation Framework”, Human Relations, 49(11), 1395-1418.
3. CARTWRIGHT, S. ve HOLMES, N. (2006), “The Meaning of Work: The Challenge of Regaining Employee Engagement and Reducing Cynicism”, Human Resource Management Review, 16, 199-208.
4. DAVENPORT, N., SWARTZ, R. D. ve ELIOT, G. P. (2003), “Mobbing: ĠĢyerinde Duygusal Taciz, Çev.: Osman Cem Önertoy, Sistem Yayıncılık, Ġstanbul.
5. DEAN, James W. JR., BRANDES, P., DHARWADKAR, R. (1998), “Organizational Cynicism”, The Academy of Management Review, 23(2), 341-352.
6. EATON, Judy A. (2000), “A Social Motivation Approach to Organizational Cynicism”, Unpublished Doctoral Dissertation, Graduate Programme in Psychology, York University, Toronto.
7. EINARSEN, S. (2000), “Harrasment and Bullying at Work: A Review of the Scandinavian Approach”, Aggression and Violant Behaviour, 5(4): 379-401.
8. ERDOST, H. Ebru, KARACAOĞLU, Korhan ve Metin REYHANOĞLU (2007), “Örgütsel Sinizm Kavramı ve Ġlgili Ölçeklerin Türkiye’deki Bir Firmada Test Edilmesi”, 15. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildiriler Kitabı, Sakarya Üniversitesi, Sakarya.

9. FERRES, Natalie ve Julia CONNELL (2004), “Emotionel Intelligence in Leaders: An Antidot Efor Cynicism Towards Change?”, Strategic Change, 13(2), 61-71
10. GREENGLASS, Esther R., BURKE, Ronald J. ve MOORE, Kathleen A. (2003), “Reactions to Increased Workload: Effects on Professional Efficacy of Nurses”, Applied Psychology: An International Review, 52 (4), 580−597.
11. GÜN, H. (2010), “Psikolojik Taciz (Mobbing) ve Verimlilik ĠliĢkisi”, Anahtar Dergisi, Milli Prodüktivite Merkezi Aylık Yayın Organı, 22(254), 36-39.
12. JAMES, Matrecia S. M. (2005), “Antecedents and Consequences of Cynicism in Organizations: An Examination of Potantial Positive and Negative Eeffects on School Systems”, Unpublished Doctoral Dissertation, College of Business, The Florida State University, USA.
13. KALAĞAN, G. (2009), “AraĢtırma Görevlilerinin Örgütsel Destek Algıları Ġle Örgütsel Sinizm Tutumları Arasındaki ĠliĢki”, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Eğitim Yönetimi ve Denetimi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Antalya.
14. LEYMANN, H. (1996), “The Content and Development of Mobbing at Work”, Europen Journal of Work and Organizational Psychology, 5, 165-184.
15. ÖZDEMĠR, Muhsin ve Betül AÇIKGÖZ (2007), “Mobbing’e Maruz Kalanların Tepki Seviyelerinin Ölçümü”, Sakarya Üniversitesi, 15. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildiriler Kitabı, 25-27 Mayıs 2007, Sakarya, 912-919.
16. ÖZGENER, ġ., Öğüt, A. ve Metin KAPLAN (2008), “ĠĢgören-ĠĢveren ĠliĢkilerinde Yeni Bir Paradigma: Örgütsel Sinizm”, (Editör: M. Özdevecioğlu ve H. Karadal). Örgütsel DavranıĢta Seçme Konular: Organizasyonların Karanlık Yönleri ve Verimlilik Azaltıcı DavranıĢlar, Ġlke Yayınevi, Ankara.
17. POUSSARD, Jale MinibaĢ ve Meltem Ġ. ÇAMUROĞLU (2007), “ĠĢ Yerinde Psikolojik Taciz (Mobbing): Kurbanlar ve Saldırganlar”, Editör: Uzm. Psk. Tarık SolmuĢ, “Endüstriyel Klinik Psikoloji ve Ġnsan Kaynakları Yönetimi (Kuramdan Uygulamaya ĠĢ YaĢamında Psikoloji) ”, Beta Yayıncılık, Ġstanbul.
18. SHALLCROSS, L. (2003), “The Workplace Mobbing Syndrome, Response and Prevention in the Public Sector”, Workplace Mobbing Conference, Brisbane.
19. SOLMUġ, T. (2004), “ĠĢ YaĢamında Duygular ve KiĢilerarası ĠliĢkiler (Psikoloji Penceresinden Ġnsan Kaynakları Yönetimi)”, Beta Yayınları, Ġstanbul.
20. STANLEY, David J., MEYER, John P., TOPOLNYTSKY, Larissa (2005), “Employee Cynicism and Resistance to Organizational Change”, Journal of Business and Psychology, 19(4), 429-459.
21. TANOĞLU, ġükriye Çağrı (2006), “ĠĢletmelerde Yıldırmanın (Mobbing) Değerlendirilmesi ve Bir Yüksek Öğrenim Kurumunda Uygulama”, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Konya.
22. TINAZ, P. (2006a), “ĠĢyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing)”, ÇalıĢma ve Toplum, 2006/4, 13-28,
23. www.calismatoplum.org/sayi10/pinar_tinaz.pdf, (EriĢim: 30.06.2010).
24. TINAZ, P. (2006b), “ÇalıĢma YaĢamında Psikolojik Bir Dram: Mobbing”, http://www.toprakisveren.org.tr, (EriĢim: 23.04.2010).
25. TINAZ, P. (2008), ĠĢyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing), Beta Yayıncılık, Ġstanbul.
26. TOKGÖZ, Nuray ve Hakan YILMAZ (2008), “Örgütsel Sinizm: EskiĢehir ve Alanya’daki Otel ĠĢletmelerinde Bir Uygulama”; Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 283-305.
27. YAVUZ, H. (2007), ÇalıĢanlarda Mobbing (Psikolojik ġiddet) Algısını Etkileyen Faktörler: SDÜ Tıp Fakültesi Üzerine Bir AraĢtırma, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Isparta.