TÜRKİYE’DE TARIM POLİTİKALARINDAKİ DÖNÜSÜMÜN KAMU BÜTÇESİ ve EKONOMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Öz

Dünya ticaretinde tarımsal ürünlerin ve buna bağlı olarak tarım piyasalarının tarihte her zaman önemli bir yeri olmustur. Türkiye ekonomisinde de uzun yıllar tarım kesimi önemini korumustur. Ancak 1980’li yıllarda dünya ekonomisindeki değisim ve küresellesme eğilimi tarım kesimini de etkilemis ve dünya genelinde tarım politikalarında büyük dönüsümler yasanmaya baslamıstır. Tarım sektöründe önemli bir dönüsüm sürecini baslatan faktörler arasında; Avrupa Birliği tarafından uygulanan Ortak Tarım Politikaları, 1986 yılında baslayan ve 1994 yılında tamamlanan Uruguay Raundu çerçevesinde tarım sektörü için alınan kararlar ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın devreye girisiyle gelismekte olan ülkelerde uygulanan ya da uygulatılan “Yapısal Uyum Politikaları” sayılabilir. Bu faktörler rekabetçi piyasa ekonomisi ve serbestlesmeye geçis anlamında yeni bir yapılanmayı getirmistir. Türkiye ekonomisi de su anda dünyada yasanan bu sürece dahil olmak zorundadır. Avrupa Birliğine giris sürecinde ortak tarım politikalarına geçis ile IMF ve Dünya Bankasının yapısal uyum politikaları Türkiye ekonomisinde tarım politikaları alanında önemli bir dönüsümü beraberinde getirmistir

Anahtar Kelimeler

• -

TÜRKİYE’DE TARIM POLİTİKALARINDAKİ DÖNÜŞÜMÜN KAMU BÜTÇESİ ve EKONOMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Öz

Dünya ticaretinde tarımsal ürünlerin ve buna bağlı olarak tarım piyasalarının tarihte her zaman önemli bir yeri olmustur. Türkiye ekonomisinde de uzun yıllar tarım kesimi önemini korumustur. Ancak 1980’li yıllarda dünya ekonomisindeki değisim ve küresellesme eğilimi tarım kesimini de etkilemis ve dünya genelinde tarım politikalarında büyük dönüsümler yasanmaya baslamıstır. Tarım sektöründe önemli bir dönüsüm sürecini baslatan faktörler arasında; Avrupa Birliği tarafından uygulanan Ortak Tarım Politikaları, 1986 yılında baslayan ve 1994 yılında tamamlanan Uruguay Raundu çerçevesinde tarım sektörü için alınan kararlar ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın devreye girisiyle gelismekte olan ülkelerde uygulanan ya da uygulatılan “Yapısal Uyum Politikaları” sayılabilir. Bu faktörler rekabetçi piyasa ekonomisi ve serbestlesmeye geçis anlamında yeni bir yapılanmayı getirmistir. Türkiye ekonomisi de su anda dünyada yasanan bu sürece dahil olmak zorundadır. Avrupa Birliğine giris sürecinde ortak tarım politikalarına geçis ile IMF ve Dünya Bankasının yapısal uyum politikaları Türkiye ekonomisinde tarım politikaları alanında önemli bir dönüsümü beraberinde getirmistir

Anahtar Kelimeler

• Tarım Politikaları, Tarım Sektörü, Tarımın Bütçe İçindeki Payı

Kaynakça

1. AKDER, Halis. (2006), “Doha Gelişme Gündemi ve Türkiye”, Iktisat Dergisi, Sayı: 477, ss.15-19
2. AKDER, Halis (2008), “Türkiye’de Tarım Politikasında Destekleme Reformu”,http://www.arip.org.tr/documents/raporlar_makaleler/asomedya.d oc, (25 Haziran 2008)
3. ABAY, Canan vd. (2005), “Türkiye’de Tarım Politikalarında Değişim”, http://www.zmo.org.tr/etkinlikler/6tk05/04cananabay.pdf
4. BAKANLAR KURULU KARARI (2008), Doğrudan Gelir Desteği 2007 Uygulaması Birim Ödeme Miktarlarına Ilişkin Karar, Resmi Gazete, sayı 26829, 16. 4. 2008
5. CENTRAL BANK OF ARGENTINA (2008), Recent Developments of Commodity Prices, BIS Spring Economists Meeting.
6. ÇAKMAK, H. Erol. (2004), “Structural Change and Market Opening in Agriculture: Türkey Towards EU Accession, ERC Working Paper in Economics”, 04/10, September 2004
7. DEVLET PLANLAMA TEŞKILATI. (2008), 2008 yılı Programı,
8. DEMIRCI S. (2000), “Doğrudan Gelir Sistemi ve Uygulamalar: Literatür Incelemesi”, Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Ankara.

9. ERAKTAN, G., C. ABAY, B. MIRAN, E.OLHAN. (2004), Türk Tarımında Doğrudan Gelir Desteği Uygulamasının Sonuçları Üzerine Bir Araştırma, Istanbul Ticaret Odası, Istanbul.
10. FAO, (1983), “New Protectionism and Attempts at Liberalization in Agricultural Trade” Economic and Social Development Working Paper,
11. FAO (2004), The State of Agricultural Commodity Markets 2004, http://www.fao.org
12. GÜNAYDIN, Gökhan. (2006), “Tarım Politikalarında Değişme ve Eğilimleri Analizi, Türkiye Yansımaları”, Iktisat Dergisi, Sayı: 477, ss. 27
13. HAZINE MÜSTEŞARLIĞI. ( 2004),Tarımsal Destekler Raporu, Ankara
14. IKTISADI KALKINMA VAKFI. (2008), Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası, www.ikv.org.tr
15. KAZGAN Gülten. (2003), Tarım ve Gelişme, Istanbul: Istanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları,
16. KEYDER, Çağlar. ( 1993), Dünya Ekonomisi Içinde Türkiye, 1923-1929, Istanbul Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
17. KIYMAZ, Taylan. (2008), Dünya Tarım Piyasalarında Serbestleşmenin Türk Tarımına Fiyat ve Gelir Yönünden Yansıması, Ankara: DPT, Yayın No 2754, Ankara
18. KNUTSON R., J. PENN, W. BOEHM. (1995), “Agricultural and Food Policy.” Prentice Hall Publication, New Jersey, 3rd Edition, den KIYMAZ, Taylan.
19. MOUSSIS, Niccolas. (2004), “Avrupa Birliği Politikalarına Giriş Rehberi”, Çev: Ahmet Fethi, Istanbul: Mega Press.
20. MINIBAŞ, Türkel. (2006), “Türkiye Tarımının Kapitalistleşmedeki Sancılı Dönüşüm”, Iktisat Dergisi, Sayı 477, ss. 3-6
21. ŞAHINÖZ, Ahmet. (1993), “Ortak Tarım ve Dış Ticaret Politikası”, Ankara Üniversitesi, Ankara: AT Araştırma ve Uygulama Merkezi yayın no:12.
22. ŞAHINÖZ, Ahmet. (2006), “DTÖ ve Değişen Tarım Politikaları”, Iktisat Dergisi, Sayı 477, ss.7-14.
23. TCMB, (2008), Enflasyon Raporu II, www.tcmb.gov.tr Türkiye Avrupa Birliği Tarım Politikaları, Uluslararası Konferans, 18-19 Kasım 2005, Istanbul, http://www.boell-tr.org/event.aspx?id=22
24. WTO, Annual Report 2005, p.137-141 YETKIN, Ibrahim. (2008), 2008 Yılında Tarımsal Desteklemenin Neresindeyiz, http://www.karasaban.net
25. YÜKSELER, Zafer. (1999) Tarımsal Destekleme Politikaları ve Doğrudan Gelir Desteği Sisteminin Değerlendirilmesi, Ankara: DPT yayınları 25. 4. 2006 Tarih, 26149 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 5488 Sayılı Tarım Kanunu
26. T.C.Maliye Bakanlığı, Yıllık Ekonomik Rapor ve 2008 Yılı Bütçe Gerekçesi