Öz
Eğitim sisteminde başarı en önemli hedeflerden birisidir. Sistemin başarısı iç ve dış faktörler ile sistemin iyi kurulması ve işletilmesine bağlıdır. Şimdiye kadar eğitim sisteminde başarının ölçülmesi, iyileştirilmesi üzerine birçok araştırma yapılmıştır. Eğitimde başarının artırılması için öncelikle yapılması gereken çalışmalardan bir tanesi başarısızlığa iten nedenlerin belirlenmesidir. Bu konuda istatistiksel veya matematiksel yöntemler olmak üzere birçok nicel ve nitel yöntemlere başvurulabilir. Bu yöntemler içersinde kolay ve pratik uygulanabilen Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) yöntemi öne çıkmaktadır. Ancak şimdiye kadar eğitim sürecinin iyileştirilmesi amacıyla bu yöntemin kullanılması örneklerine özellikle ulusal literatürde rastlanılmaması çalışmanın önemini artırmaktadır. Çalışmanın konusu İşletme lisans programlarında bulunan üretim yönetimi dersinin eğitim sürecinde başarısızlığa neden olan hata türlerinin HTEA ile değerlendirilmesi üzerinedir. Aynı zamanda eğitim sürecinin geliştirilmesi (iyileştirilmesi) çalışmasının da ilk aşamasını oluşturmaktadır. Üretim yönetimi dersinde elde edilen deneyimler, gözlemler ve öğrencilere yapılan anket uygulamaları çerçevesinde elde edilen bilgiler ışığında derste başarısızlığa neden olan hata türleri belirlenmiş ve HTEA yöntemi ile verilerin değerlendirilmesi sonucu risk öncelik göstergesi (RÖG) puanları hesaplanmıştır. Bu puanların büyükten.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ACILAR,A.; ÖZCAN,G.”Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) ve Orta Ölçekli Bir +letmede Uygulanmas”, KOB’ler ve Verimlilik Kongresi, +KÜ, +stanbul, 2006.
- AKIN B.; ÇET+N, C. ve EROL V., Toplam kalite Yönetimi ve ISO 9000 Kalite Güvence Sistemi, Beta Yaynlar, No:805, +stanbul,1998.
- ATMACA, E., “Bursa +li Otomotiv Sektöründe TS16949 Kalite Yönetim Sisteminin Rekabetçi Avantajlar”, Üretim Ara5t1rmalar1 Sempozyumu, Ticaret Üniversitesi, 2005, ss.209-214.
- BAYKASOXLU,A.;DEREL+,T.;YILANKIRAN,N.;YILANKIRAN, A., “Hata Türü ve Etkileri Analizi ve Gaziantep’te Orta Ölçekli Bir Firmaya Uygulanmas”,II.Makine Tasar1m ve malat Teknolojileri Kongresi, Konya,s.157-163, 2003.
- CIISTIANO, J.J., LIKER, J.K., WHITE, C.C. “Customer-driven productdevelopment through quality function deployment in the US and Japan.Journal of Product Innovation Management”, 17, 4 (2000), pp.286–308.
- DALE, B. G ve SHAW, P.,”Failure Mode and Effects Analysis in the U.K. Motor Industry”, A State-of-the-art Study. Quality and Reliability, 1995, pp.179-188.
- ELEREN,Ali;EL+TA ,Cemal,(2007), "Hedef Maliyetlemede Hata Türü ve Etkileri Analizi ile Risklerin Deerlendirilmesi ",MUFAD Dergisi, Ekim-2007.
- ELEREN, Ali, (2007), “+çi Sal Ve + Güvenlii Odakl Süreç Gelitirme Faaliyetlerinde Hata Türü Ve Etkileri Analizi Yönteminin Uygulanmas; Mermer Ocak +letmesi Örnei”, Verimlilik ve KOB+’ler Kongresi, +KÜ,+stanbul.
- ERYÜREK,Ömer.; TANYA Mehmet, “Hata Türü ve Etkileri Analizinde Maliyet Odakl Yeni Bir Karar Verme Yaklam”, TÜ Dergisi, C.2, S.6,2003,s.31-40.
- FORD MOTOR COMPANY, Potential failure mode and effects analysis in design (design FMECA) and for manufacturing and assembly process (process FMECA): instruction manua”, Internal report, September,Ford Motor Company,Detroit,MI, 1988.
- FORD, FMEA Handbook, Ford Motor Company Engineering Materials and Standarts, Dearborn, Michigan,1992.
- GARCIA, P.A.A., SCHIRRU, R, FRUTUOSO E., “A Fuzzy Data Envelop Analysis Approach For FMEA” , Progress In Nuclear Energy, V.46, N.2-4,2005,pp.359-375.
- GENERAL MOTORS, FMEA Reference Manual, General Motors Corporation,Detroit, Michigan,1998.
- GILCHRIST, W., "Modeling failure mode and effect analysis", International Journal of Quality & Reliability Management, Vol.10 No.5, 1993,pp.16-23.
- KARA-ZAITRI. C. ve FLEMING, P. V.,“Applications of Fuzzy Inference Methods to Failure Modes Effects and Criticality Analysis”, International Conference on Safety and Reliability,1997,pp.2403-2414.
- KARA-ZZAITRI, C., KELLER, A.Z., FLEMING, P.V., "A smart failure mode and effect analysis package", Proceedings of Annual Reliability and Maintainability Symposium, 1992,pp.414-21.
- KILIÇ, Özlem, 5 SaGl1G1 Ve GüvenliGi, Yönetim Sistemleri Ve Risk DeGerlendirme Metodolojileri, T+SK Yayn No: 246, 2005.
- LAUL, B.J., etc. “Perspektives on chemical hazard characterization and analysis proceed at DOE”, Division of Chemical MIL-STD 1629, Military Standard Procedures for Performing a Failure Mode Effects and Criticality Analysis, Dept of Defense, Washington, DC,1980 .
- MUSUBEYL+ ERG+NEL, Nihal., “Tasarm Hata Türü ve Etkileri Analizinin Etkinlii +çin Bir Model ve Uygulamas”, Endüstri Mühendislii Dergisi, C.15, S.3,2004, ss.17-26.
- ÖZDEM+R, Servet, “Eitimde Toplam Kalite Yönetimi”. KrgzistanTürkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,2002, ss.253-270
- SCIPIONI, A., SACCAROLA,G, CENTAZZO,A.,ARENA,F., “FMEA Metodology Design, Implementation and Integration with HACCP system In A Food Company”, Food Control, V.13, 2002, pp.495-501.
- SEUNG J. R, KOSUKE, “Using cost based FMEA to enhance reliability and serviceability”, Advanced Engineering Informatics ,v.17,2003, pp.179–188.
- SHARMA,R.,"Fuzzy logic methodology to prioritize failure causes in FMEA", Proceedings of International Conference on Emerging Technologies, ICET-2004, Allied Publishers, New Delhi,2004 pp.298-306.
- STAMATIS, D.H., Failure Mode and Effects Analysis – FMEA from Theory to Execution,ASQC Publications, Quality Press,
- TARI, J. SABATER, V., “Quality tools and techniques: Are they necessary for quality management?” International Journal of Production Economics V. 92, I.18, 2004, pp. 267-280
- TENG, S.H., HOU, S.Y.,"Failure mode and effects analysis: an integrated approach for product design and process control", International Journal ofQuality &Reliability, Vol. 13 No.5, 1996, pp.8-26.
- TEOH, P.C., Case K., ” Failure Modes And Effects Analysis Through Knowledge Modelling”, Journal of Material Processing Technology, (153)154,2004, pp.253-260.
- XU, K., TANG, L.C., "Fuzzy assessment of FMEA for engine systems",Reliability Engineering& System Safety,Vol. 5,2002, pp.17-29.
- YILMAZ, B.S., Hata Türü ve Etkileri Analizi, Dokuz Eylül BF, Dergisi, C.2., S.4, 2000,s.132-150.
Öz
Eğitim sisteminde başarı en önemli hedeflerden birisidir. Sistemin başarısı iç ve dış faktörler ile sistemin iyi kurulması ve işletilmesine bağlıdır. Şimdiye kadar eğitim sisteminde başarının ölçülmesi, iyileştirilmesi üzerine birçok araştırma yapılmıştır. Eğitimde başarının artırılması için öncelikle yapılması gereken çalışmalardan bir tanesi başarısızlığa iten nedenlerin belirlenmesidir. Bu konuda istatistiksel veya matematiksel yöntemler olmak üzere birçok nicel ve nitel yöntemlere başvurulabilir. Bu yöntemler içersinde kolay ve pratik uygulanabilen Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) yöntemi öne çıkmaktadır. Ancak şimdiye kadar eğitim sürecinin iyileştirilmesi amacıyla bu yöntemin kullanılması örneklerine özellikle ulusal literatürde rastlanılmaması çalışmanın önemini artırmaktadır. Çalışmanın konusu İşletme lisans programlarında bulunan üretim yönetimi dersinin eğitim sürecinde başarısızlığa neden olan hata türlerinin HTEA ile değerlendirilmesi üzerinedir. Aynı zamanda eğitim sürecinin geliştirilmesi (iyileştirilmesi) çalışmasının da ilk aşamasını oluşturmaktadır. Üretim yönetimi dersinde elde edilen deneyimler, gözlemler ve öğrencilere yapılan anket uygulamaları çerçevesinde elde edilen bilgiler ışığında derste başarısızlığa neden olan hata türleri belirlenmiş ve HTEA yöntemi ile verilerin değerlendirilmesi sonucu risk öncelik göstergesi (RÖG) puanları hesaplanmıştır. Bu puanların büyükten küçüğe doğru sıralanması sonucunda risklerin önem düzeyi sıralamalarıda elde edilmiş ve sürecin geliştirilmesine hazır hale getirilmiştir.
Bu çalışmanın devamı olarak süreç iyilieştirme faaliyetlerine bir çevrimlik iyileşme sağlanmıştır. Tekrar HTEA yapılarak önceki sonuçlarla karşılaştırıldığında risklerde %21,14 azalma sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Üretim Yönetimi Süreç iyileştirme Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA).
Kaynakça
- ACILAR,A.; ÖZCAN,G.”Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) ve Orta Ölçekli Bir +letmede Uygulanmas”, KOB’ler ve Verimlilik Kongresi, +KÜ, +stanbul, 2006.
- AKIN B.; ÇET+N, C. ve EROL V., Toplam kalite Yönetimi ve ISO 9000 Kalite Güvence Sistemi, Beta Yaynlar, No:805, +stanbul,1998.
- ATMACA, E., “Bursa +li Otomotiv Sektöründe TS16949 Kalite Yönetim Sisteminin Rekabetçi Avantajlar”, Üretim Ara5t1rmalar1 Sempozyumu, Ticaret Üniversitesi, 2005, ss.209-214.
- BAYKASOXLU,A.;DEREL+,T.;YILANKIRAN,N.;YILANKIRAN, A., “Hata Türü ve Etkileri Analizi ve Gaziantep’te Orta Ölçekli Bir Firmaya Uygulanmas”,II.Makine Tasar1m ve malat Teknolojileri Kongresi, Konya,s.157-163, 2003.
- CIISTIANO, J.J., LIKER, J.K., WHITE, C.C. “Customer-driven productdevelopment through quality function deployment in the US and Japan.Journal of Product Innovation Management”, 17, 4 (2000), pp.286–308.
- DALE, B. G ve SHAW, P.,”Failure Mode and Effects Analysis in the U.K. Motor Industry”, A State-of-the-art Study. Quality and Reliability, 1995, pp.179-188.
- ELEREN,Ali;EL+TA ,Cemal,(2007), "Hedef Maliyetlemede Hata Türü ve Etkileri Analizi ile Risklerin Deerlendirilmesi ",MUFAD Dergisi, Ekim-2007.
- ELEREN, Ali, (2007), “+çi Sal Ve + Güvenlii Odakl Süreç Gelitirme Faaliyetlerinde Hata Türü Ve Etkileri Analizi Yönteminin Uygulanmas; Mermer Ocak +letmesi Örnei”, Verimlilik ve KOB+’ler Kongresi, +KÜ,+stanbul.
- ERYÜREK,Ömer.; TANYA Mehmet, “Hata Türü ve Etkileri Analizinde Maliyet Odakl Yeni Bir Karar Verme Yaklam”, TÜ Dergisi, C.2, S.6,2003,s.31-40.
- FORD MOTOR COMPANY, Potential failure mode and effects analysis in design (design FMECA) and for manufacturing and assembly process (process FMECA): instruction manua”, Internal report, September,Ford Motor Company,Detroit,MI, 1988.
- FORD, FMEA Handbook, Ford Motor Company Engineering Materials and Standarts, Dearborn, Michigan,1992.
- GARCIA, P.A.A., SCHIRRU, R, FRUTUOSO E., “A Fuzzy Data Envelop Analysis Approach For FMEA” , Progress In Nuclear Energy, V.46, N.2-4,2005,pp.359-375.
- GENERAL MOTORS, FMEA Reference Manual, General Motors Corporation,Detroit, Michigan,1998.
- GILCHRIST, W., "Modeling failure mode and effect analysis", International Journal of Quality & Reliability Management, Vol.10 No.5, 1993,pp.16-23.
- KARA-ZAITRI. C. ve FLEMING, P. V.,“Applications of Fuzzy Inference Methods to Failure Modes Effects and Criticality Analysis”, International Conference on Safety and Reliability,1997,pp.2403-2414.
- KARA-ZZAITRI, C., KELLER, A.Z., FLEMING, P.V., "A smart failure mode and effect analysis package", Proceedings of Annual Reliability and Maintainability Symposium, 1992,pp.414-21.
- KILIÇ, Özlem, 5 SaGl1G1 Ve GüvenliGi, Yönetim Sistemleri Ve Risk DeGerlendirme Metodolojileri, T+SK Yayn No: 246, 2005.
- LAUL, B.J., etc. “Perspektives on chemical hazard characterization and analysis proceed at DOE”, Division of Chemical MIL-STD 1629, Military Standard Procedures for Performing a Failure Mode Effects and Criticality Analysis, Dept of Defense, Washington, DC,1980 .
- MUSUBEYL+ ERG+NEL, Nihal., “Tasarm Hata Türü ve Etkileri Analizinin Etkinlii +çin Bir Model ve Uygulamas”, Endüstri Mühendislii Dergisi, C.15, S.3,2004, ss.17-26.
- ÖZDEM+R, Servet, “Eitimde Toplam Kalite Yönetimi”. KrgzistanTürkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,2002, ss.253-270
- SCIPIONI, A., SACCAROLA,G, CENTAZZO,A.,ARENA,F., “FMEA Metodology Design, Implementation and Integration with HACCP system In A Food Company”, Food Control, V.13, 2002, pp.495-501.
- SEUNG J. R, KOSUKE, “Using cost based FMEA to enhance reliability and serviceability”, Advanced Engineering Informatics ,v.17,2003, pp.179–188.
- SHARMA,R.,"Fuzzy logic methodology to prioritize failure causes in FMEA", Proceedings of International Conference on Emerging Technologies, ICET-2004, Allied Publishers, New Delhi,2004 pp.298-306.
- STAMATIS, D.H., Failure Mode and Effects Analysis – FMEA from Theory to Execution,ASQC Publications, Quality Press,
- TARI, J. SABATER, V., “Quality tools and techniques: Are they necessary for quality management?” International Journal of Production Economics V. 92, I.18, 2004, pp. 267-280
- TENG, S.H., HOU, S.Y.,"Failure mode and effects analysis: an integrated approach for product design and process control", International Journal ofQuality &Reliability, Vol. 13 No.5, 1996, pp.8-26.
- TEOH, P.C., Case K., ” Failure Modes And Effects Analysis Through Knowledge Modelling”, Journal of Material Processing Technology, (153)154,2004, pp.253-260.
- XU, K., TANG, L.C., "Fuzzy assessment of FMEA for engine systems",Reliability Engineering& System Safety,Vol. 5,2002, pp.17-29.
- YILMAZ, B.S., Hata Türü ve Etkileri Analizi, Dokuz Eylül BF, Dergisi, C.2., S.4, 2000,s.132-150.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 8 Eylül 2015 |
| Yayımlanma Tarihi | 1 Aralık 2007 |
| IZ | https://izlik.org/JA42NF93UW |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2007 Cilt: 9 Sayı: 2 |
Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi'nde yayınlanan tüm çalışmalar CC BY-NC 4.0 lisansı ile açık erişim ve ücretsiz olarak lisanslanmaktadır.