Emotional Leadership in School Managers According to Teachers' Perceptions

Abstract

The aim of this research is to determine the status of school managers' emotional leadership and its sub-dimensions according to teachers' opinions. It also examines whether teachers' opinions differ based on variables such as gender, marital status, parental status, age, years of experience, school level, branch and the number of teachers and students in the school. The "Emotional Leadership Questionnaire" was adapted and used as the data collection tool. As a result of exploratory factor analysis, it was found that the items in the scale were grouped into four factors, and the items corresponded to the same factors as in the original scale. Confirmatory factor analysis verified the four-factor structure of the scale. Regarding the overall scale, a score close to the "agree" level was observed. Among the sub-dimensions, the highest mean was found in "Social Awareness," followed by "Self-Awareness," "Self-Management," and "Relationship Management" respectively. No significant differences were found between teachers' opinions and demographic variables in the overall emotional leadership scale.

Keywords

• Emotional leadership
• school manager
• teacher

Öğretmen Algılarına göre Okul Yöneticilerinde Duygusal Liderlik

Öz

Bu araştırmanın amacı, öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin duygusal liderlik ve alt boyutlarına ilişkin durumlarını belirlemektir. Ayrıca öğretmen görüşlerinin cinsiyet, medeni durum, anne-baba durumu, yaş, deneyim yılı, okul kademesi, branş ve okuldaki öğretmen ve öğrenci sayısı gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmektedir. Veri toplama aracı olarak “Duygusal Liderlik Ölçeği” uyarlanmış ve kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçekte yer alan maddelerin dört faktörde toplandığı ve maddelerin orijinal ölçekte olduğu gibi aynı faktörlere karşılık geldiği görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi ölçeğin dört faktörlü yapısını doğrulamıştır. Ölçeğin geneline ilişkin olarak “Katılıyorum” düzeyine yakın bir puan elde edilmiştir. “Sosyal Bilinç" alt boyutlar arasında en yüksek ortalamaya sahip olurken, bunu sırasıyla “Öz Bilinç”, “Öz Yönetim” ve “İlişki Yönetimi” takip etmiştir. Öğretmen görüşleri ile demografik değişkenler arasında ise duygusal liderlik ölçeğinin genelinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Duygusal liderlik
• okul müdürü
• öğretmen

Kaynakça

1. Akın, M. ve Keskin, H. (2014). Duygusal zekâ ve liderlik: Bir literatür taraması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 43(2), 215-234.
2. Akinlade, D. & Shalhoub, A. (2021). The role of emotional intelligence in educational leadership: implications for effective educational management. International Journal of Educational Management, 35(5), 945-958. https://doi.org/10.1108/IJEM-09-2020-0451
3. Altaş, C. (2022). Okul müdürlerinin duygusal zekâları ile öğretmenlerin örgütsel güvenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Rize.
4. Argon, T. (2015). Views of teachers regarding whether school administrators take teachers’ state of emotions into consideration or not. The Journal of SAU Education Faculty, 15(1), 377-404. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2015.15.1-5000128614
5. Atay, M. ve Aksu, A. (2015). Okul yöneticilerinin duygusal zekâlarının öğretmenlerin iş doyumuna etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(1), 1-14.
6. Balyer, A. (2012). Duygusal zekâ ve okul yönetimi: Bir literatür taraması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 35(35), 75-92.
7. Bar-On, R. (2005). The impact of emotional intelligence on subjective well-being. Perspectives in Education, 23(1), 41-62.
8. Bass, B. M. & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership. Lawrence Erlbaum Associates.

9. Başar, S. (2022). Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişki [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siirt.
10. Berkovich, I. (2016). School leaders and emotions: An international review of empirical evidence 1992–2012. Review of Educational Research, 86(1), 205–244. https://doi.org/10.3102/0034654315586151
11. Berkovich, I., & Eyal, O. (2019). Emotional reframing as a leadership strategy in schools: A qualitative study. Journal of Educational Administration, 57(1), 41–55. https://doi.org/10.1108/JEA-06-2018-0105
12. Berkovich, I., & Eyal, O. (2020). Emotional aspects of educational leadership: Contributions of emotion regulation and emotional intelligence. Educational Management Administration & Leadership, 48(3), 508–527. https://doi.org/10.1177/1741143218825441
13. Bulut Serin, N. ve Özbulak, B. (2007, Mayıs). Okul idarecilerinin duygusal zekâ beceri düzeyleri ve yaşam doyumunun, yöneticilik deneyimleri ve cinsiyet açısından incelenmesi. Uluslararası Duygusal Zekâ ve İletişim Sempozyumu’nda sunulmuş bildiri, Ege Üniversitesi, İzmir.
14. Bush, T. (2003). Theories of educational leadership and management. Sage Publications.
15. Büyüköztürk, Ş. (2017). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
16. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
17. Can, A. (2016). Spss ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
18. Cheng, W. & Yu, C. (2021). Emotional ıntelligence and teacher commitment: The mediating role of job satisfaction and organizational commitment. Educational Management Administration & Leadership, 49(2), 257-276. https://doi.org/10.1177/1741143220907304
19. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatististik SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi.
20. Dak, H. (2022). Okul yöneticilerinin duygusal zekâ düzeyinin onların işkolik düzeyine etkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çanakkale.
21. Demirdiş, E. (2009). İlköğretim okulu yöneticilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki (Şanlıurfa ili örneği) [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Harran Üniversitesi.
22. Eriçok, B. (2014). Okul yöneticilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile yönetsel yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Nevşehir ili örneği [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
23. Erkoç, N. (2019). İlkokul yöneticilerinin yılmazlık, duygusal zekâ ve yönetsel etkililik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
24. Gagné, R. M. (1985). The conditions of learning and theory of instruction. Holt, Rinehart and Winston.
25. George, J. M. (2000). Emotions and leadership: The role of emotional intelligence. Human Relations, 53(8), 1027–1055. https://doi.org/10.1177/0018726700538001
26. Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam Books.
27. Güney, F. (2009). Okul yöneticilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile çatışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
28. Hargreaves, A. (1998). The emotional practice of teaching. Teaching and Teacher Education, 14(8), 835–854. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(98)00025-0
29. Jiang, J. (2014). The study of the relationship between leadership style and project success. American Journal of Trade and Policy, 1(1), 51-55.
30. Kandaz, U. (2018). Eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin liderlik özellikleri ile duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Avrasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
31. Kass, R. A. & Tinsley, H. A. (1979). Factor analysis. Journal of Leisure Research, 11, 120-138.
32. Kaya, S. (2014). Okul yöneticilerinin duygusal zekâ düzeylerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisi. Journal of Human Sciences, 11(2), 1048-1061.
33. Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. Routledge.
34. Koole, S. L. (2009). The psychology of emotion regulation: An integrative review. Cognition and Emotion, 23(1), 4–41. https://doi.org/10.1080/02699930802619031
35. Mandell, B. & Pherwani, S. (2003). Relationship between emotional intelligence and transformational leadership style: A gender comparison. Journal of Business and Psychology, 17(3), 387-404. https://doi.org/10.1023/A:1022816409059
36. Northouse, P. G. (2018). Leadership: Theory and practice. Sage Publications.
37. Pilis, A. ve Özbaş, S. (2016). Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin duygusal zekâ becerilerinin değerlendirilmesi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2(2), 1-33.
38. Rego, A., Sousa, F., Cunha, M. P., Correia, A. & Saur-Amaral, I. (2007). Leader self-reported emotional intelligence and perceived employee creativity: An exploratory study. Creativity and Innovation Management, 16(3), 250-264. https://doi.org/10.1111/j.1467-8691.2007.00435.x
39. Rosete, D. & Ciarrochi, J. (2020). Emotional intelligence and its relationship to workplace performance outcomes of leadership effectiveness. Leadership & Organization Development Journal, 41(6), 821-836. https://doi.org/10.1108/LODJ-10-2019-0438
40. Sergiovanni, T. J. (2009). The principalship: A reflective practice perspective. Pearson.
41. Sü Eröz, S. (2013). Örgütlerde duygusal zekâ. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(29), 213-242.
42. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistic.Allyn & Bacon, Inc.
43. Taşpınar, M. (2017). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamalı nicel veri analizi. Pegem Akademi.
44. Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Yayın Dağıtım.
45. Tirri, K. & Nokelainen, P. (2011). Multiple intelligences profiling questionnaire. In K. Tirri & N. Petri (Eds.), Measuring Multiple Intelligences and Moral Sensitivities in Education (pp. 1-14). Sense Publishers.
46. Tulunay Ateş, Ö. ve Akın Mart, Ö. (2022). Duygusal liderlik. In N. Cemaloğlu & N. Gökyer (Eds.), Kuramdan uygulamaya liderlik (pp. 453-492). Eğiten Kitap Yayıncılık.
47. Turanlı, A. (2007). İlköğretim okulu müdürlerinin duygusal zekâ ve öğretmenlerin iş doyum düzeyleri [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
48. Uçar, A. (2017). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin duygusal zekâ ve stratejik liderlik davranışlarının incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
49. Worthington, R. L., & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806–838. https://doi.org/10.1177/0011000006288127
50. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
51. Yıldırım, B. ve Yılmaz, İ. (2020). Okul yöneticilerinin kriz yönetimi tutumları ile duygusal zekâları arasındaki ilişki. İZÜ Eğitim Dergisi, 2(3), 42-62.
52. Yukl, G. (2010). Leadership in organizations. Prentice Hall.