The Protective Role of Teachers’ Psychological Resilience Against Burnout: A Systematic Review

Öz

The aim of this systematic review is to comprehensively evaluate recent research examining the relationships between teachers’ psychological resilience, burnout, and related variables from a holistic perspective. In this context, empirical and review studies published between 2020 and 2025 and conducted with teacher samples were analyzed using a systematic review methodology. The literature search was carried out in the Social Sciences Citation Index (SSCI), Emerging Sources Citation Index (ESCI), and Scopus databases, and studies were selected based on predetermined inclusion and exclusion criteria. As a result of this process, 23 empirical studies and 4 review studies were included in the systematic review. The findings indicate that teachers’ psychological resilience is negatively associated with the emotional exhaustion and depersonalization dimensions of burnout, while it is positively related to favorable outcomes such as professional efficacy, well-being, and work engagement. Teachers with higher levels of psychological resilience appear to be more resistant to occupational demands and experience lower levels of burnout symptoms. While some of the reviewed studies identified psychological resilience as a direct predictor of burnout, others revealed indirect effects through variables such as job stress, teacher self-efficacy, motivation, and organizational conditions. The findings of the review studies further support these results and emphasize the importance of conceptualizing teachers’ psychological resilience within a framework of individual and organizational resources. In conclusion, this systematic review demonstrates that teachers’ psychological resilience functions as a significant protective factor against burnout. The findings suggest that interventions aimed at strengthening teachers’ psychological resilience at both individual and organizational levels may play a critical role in promoting sustainable teacher well-being.

Anahtar Kelimeler

• Teachers’ Psychological Resilience
• Burnout
• Teacher Well-Being
• Psychological Resilience

Etik Beyan

This study is a systematic review based solely on previously published research and does not involve the direct collection of data from human participants. Therefore, ethics committee approval was not required. All stages of the research were conducted in accordance with academic integrity and scientific ethical principles. Proper citations were provided for all reviewed studies, and care was taken to avoid plagiarism, misrepresentation, and selective reporting. Throughout the research and publication process, the principles of transparency, objectivity, and scientific responsibility were strictly followed.

Öğretmen Psikolojik Sağlamlığının Tükenmişliğe Karşı Koruyucu Rolü: Bir Sistematik Derleme

Öz

Bu sistematik derlemenin amacı, öğretmenlerin psikolojik sağlamlığı ile tükenmişlik ve ilişkili değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen güncel araştırmaları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmektir. Bu doğrultuda, 2020–2025 yılları arasında yayımlanan ve öğretmen örneklemiyle yürütülen ampirik ve derleme çalışmalar sistematik derleme yöntemiyle incelenmiştir. Literatür taraması Social Sciences Citation Index (SSCI), Emerging Sources Citation Index (ESCI) ve Scopus veri tabanlarında gerçekleştirilmiş; çalışmalar önceden belirlenen dahil etme ve dışlama ölçütleri doğrultusunda seçilmiştir. Bu süreç sonucunda 23 ampirik çalışma ve 4 derleme çalışması sistematik derlemeye dahil edilmiştir. Bulgular, öğretmen psikolojik sağlamlığının tükenmişliğin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma boyutlarıyla negatif; mesleki yeterlik, iyi oluş ve işe adanmışlık gibi olumlu çıktılarla ise pozitif ilişkili olduğunu göstermektedir. Psikolojik sağlamlığı yüksek olan öğretmenlerin mesleki talepler karşısında daha dirençli oldukları ve tükenmişlik belirtilerini daha düşük düzeyde deneyimledikleri görülmektedir. İncelenen bazı çalışmalarda psikolojik sağlamlık tükenmişliğin doğrudan bir yordayıcısı olarak ele alınırken, bazı çalışmalarda iş stresi, öğretmen öz-yeterliği, motivasyon ve örgütsel koşullar gibi değişkenler aracılığıyla dolaylı etkiler ortaya konulmuştur. Derleme çalışmalarının bulguları da bu sonuçları desteklemekte ve öğretmen psikolojik sağlamlığının bireysel ve örgütsel kaynaklar çerçevesinde ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, bu sistematik derleme öğretmen psikolojik sağlamlığının tükenmişliğe karşı önemli bir koruyucu faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin psikolojik sağlamlığını güçlendirmeye yönelik bireysel ve örgütsel düzeyde geliştirilecek müdahalelerin, öğretmen refahının sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynayabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen Refahı
• Psikolojik Dayanıklılık
• Tükenmişlik

Etik Beyan

Bu çalışma, yalnızca daha önce yayımlanmış araştırmalara dayanan bir sistematik derleme olup, insan katılımcılarla doğrudan veri toplanmasını içermemektedir. Bu nedenle etik kurul onayı gerekmemektedir. Araştırmanın tüm aşamaları akademik dürüstlük ve bilimsel etik ilkeleri doğrultusunda yürütülmüştür. İncelenen çalışmalara uygun şekilde atıf yapılmış, intihalden, çarpıtmadan ve seçici raporlamadan kaçınılmıştır. Araştırma ve yayın süreci boyunca şeffaflık, nesnellik ve bilimsel sorumluluk ilkelerine bağlı kalınmıştır.

Kaynakça

1. Altuntaş, S., & Genç, H. (2020). Mutluluğun yordayıcısı olarak psikolojik sağlamlık: Öğretmen örnekleminin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(4), 936–948. https://doi.org/10.16986/HUJE.2018046021
2. Arunima, C., & Joseph, B. (2023). Teacher resilience, burnout, and well-being among school teachers. International Journal of Indian Psychology, 11(1), 451–460.
3. Bagdžiūnienė, D., Lazauskaitė-Zabielskė, J., & Urbanavičiūtė, I. (2022). Teachers’ resilience as a personal resource: A job demands–resources approach. Frontiers in Psychology, 13 888642.
4. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2017). Job demands–resources theory: Taking stock and looking forward. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 273–285. https://doi.org/10.1037/ocp0000056 .
5. Booth, A., Sutton, A., & Papaioannou, D. (2016). Systematic approaches to a successful literature review (2nd ed.). Sage.
6. Bozkurt, D., & Levent, A. F. (2021). Öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(26), 557–571. https://doi.org/10.26466/opus.937692
7. Chang, M.-L. (2022). Teacher stress and burnout: The role of self-efficacy and psychological resources. Frontiers in Psychology, 13, 862938. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.880281
8. Cece, V., Guillet-Descas, E., & Lemyre, P. N. (2022). Emotional intelligence and burnout trajectories among teachers. Teaching and Teacher Education, 113, 103664.

9. Chen, J., & Lee, K. (2022). Teachers’ resilience as a personal resource within the job demands–resources model: Implications for teacher well-being and burnout. Frontiers in Psychology, 13, 939545.
10. Çiçek, İ., Korkmaz, Z., & Ünsal, F. (2026). Occupational stress, burnout, anxiety, and quiet quitting among school counsellors: Positive childhood experiences as a mediator. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 1–16. https://doi.org/10.1177/20556365261423547
11. Daniilidou, A., Platsidou, M., & Gonida, S.-E. (2020). Primary school teachers’ resilience: Associations with burnout, stress, and self-efficacy. Psychology in the Schools, 57(11), 1896–1913.
12. Davis, T., & Park, E. (2025). Early career teachers’ resilience, stress, and burnout: A systematic review. Education Sciences, 15(2), 145. https://doi.org/10.3390/educsci15080996
13. Dilekçi, Ü., Kaya, A., & Çiçek, I. (2025). Occupational stress, burnout, and change fatigue as predictors of quiet quitting among teachers. Acta Psychologica, 254, 104812. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.104812
14. Fu, C., Ouyang, M., Liu, X., Xu, G., Wang, H., Ye, Z., & Zhao, J. (2023). School organizational conditions, teacher stress, and resilience during COVID-19: A moderated mediation model. Frontiers in Psychology, 14, 1103345. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1047831
15. Gönen, T., & Koca Ballı, A. İ. (2020). Psikolojik sağlamlığın tükenmişliğe etkisi: Özel okullarda çalışan öğretmenler üzerine bir araştırma. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 2(1), 46–60.
16. Güran, T., & Tösten, R. (2023). Öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(26), 557–576.
17. Gusenbauer, M., & Haddaway, N. R. (2020). Which academic search systems are suitable for systematic reviews or meta-analyses? Evaluating retrieval qualities of Google Scholar, PubMed, and 26 other resources. Research Synthesis Methods, 11(2), 181–217. https://doi.org/10.1002/jrsm.1378
18. Heng, Q., & Chu, L. (2023). Teacher resilience and work engagement: The mediating role of psychological capital. Frontiers in Psychology, 14, 1154321. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1240943
19. Higgins, J. P. T., Thomas, J., Chandler, J., Cumpston, M., Li, T., Page, M. J., & Welch, V. A. (Eds.). (2022). Cochrane handbook for systematic reviews of interventions (2nd ed.). Wiley.
20. Jara-Coatt, P., Sáez-Delgado, F., Mella-Norambuena, J., Zañartu, N., & Hinojosa, V. (2025). Well-being of public school teachers in Chile: The role of resilience and positive relationships. Revista de Investigación en Educación, 23(2), 373–391. https://doi.org/10.35869/reined.v23i2.6343
21. Jung, H. R., Jang, M. H., & Sun, M. J. (2024). Job stress, resilience, and burnout among teachers. BMC Public Health, 24, 187.
22. Kim, L. E., & Asbury, K. (2020). Like a rug had been pulled from under you: The impact of COVID-19 on teachers in England during the first six weeks of the UK lockdown. British Journal of Educational Psychology, 90(4), 1062–1083. https://doi.org/10.1111/bjep.12381
23. Köse, F. (2022). Öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları ile kendini işe vermeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 102–110. https://doi.org/10.33437/ksusbd.940730
24. Li, S. (2023). Teacher resilience, emotion regulation, and burnout: A structural equation modeling study. Frontiers in Psychology, 14, 1132456. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1185079
25. Lu, J., Chen, J., Li, Z., & Li, X. (2024). Teacher resilience: A systematic review based on the job demands–resources model. Teaching and Teacher Education, 137, 104397. https://doi.org/10.1016/j.tate.2024.104742
26. Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52, 397–422. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.397
27. Melguizo-Ibáñez, E., González-Valero, G., Alonso-Vargas, J. M., Caracuel-Cáliz, R., Ortega-Caballero, M., & Puertas-Molero, P. (2023). Stress, resilience, burnout and study hours in physical education pre-service teachers: An explanatory model about gender. Behavioral Sciences, 13(11), 946. https://doi.org/10.3390/bs13110946
28. Mieres-Chacaltana, M., Salvo-Garrido, S., & Dominguez-Lara, S. (2025). Modeling the effects of teacher resilience and self-efficacy on prosocialness: Implications for sustainable education. Sustainability, 17(9), 3874. https://doi.org/10.3390/su17093874
29. Moreno-Lucas, M., Gázquez-Linares, J. J., Pérez-Fuentes, M. C., & Molero-Jurado, M. M. (2023). Resilient coping and burnout among teachers: The moderating role of emotional intelligence. Frontiers in Psychology, 14, 1176543.
30. Onan, G., Sürücü, L., Bekmezci, M., Dalmış, A. B., & Sunman, G. (2025). Relationships between positive leadership styles, psychological resilience, and burnout: An empirical study among Turkish teachers. Behavioral Sciences, 15(6), 713. https://doi.org/10.3390/bs15060713
31. Ornaghi, V., Conte, E., Cavioni, V., Farina, E., & Pepe, A. (2023). Teachers’ socio-emotional competence, work engagement, and burnout. Frontiers in Psychology, 14, 1149987. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1295365
32. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., … Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
33. Popay, J., Roberts, H., Sowden, A., Petticrew, M., Arai, L., Rodgers, M., Britten, N., Roen, K., & Duffy, S. (2006). Guidance on the conduct of narrative synthesis in systematic reviews. ESRC Methods Programme.
34. Sarmiento, R. T., & Badiang, S. S. (2024). Social support, resilience, and burnout among teachers. International Journal of Educational Research Open, 6, 100320.
35. Shen, B., & Guo, Y. (2025). Teacher resilience, motivation, and burnout: A structural equation modeling study. Frontiers in Psychology, 16, 1203341.
36. Shi, J., & Guo, Y. (2025). Organizational support and occupational well-being among teachers: The mediating role of psychological resilience. SAGE Open, 15(1).
37. Snyder, H. (2019). Literature review as a research methodology: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 104, 333–339. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.07.039
38. Şahinler, Y., Koç, M. C., Özcan, B., Talaghir, L.-G., Coja, D. M., Marinescu, R., Costin, D. E., & Tsai, C.-T. L. (2025). The mediating role of self-efficacy perceptions in the relationship between psychological resilience and health anxiety of special education teachers. Balneo and PRM Research Journal, 16(3), 853. https://doi.org/10.12680/balneo.2025.853
39. Uzun, K., & Tortumlu, M. (2024). Öğretmenlerde yaşam doyumu ve psikolojik sağlamlık: Yaşamda anlamın varlığı mı yoksa aranması mı? Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 7(2), 542–562. https://doi.org/10.33400/kuje.1405134
40. Wang, Y., Bao, C., Luo, X., & Ren, M. (2025). Does resilient leadership enhance job thriving among Chinese teachers? The role of psychological capital and emotional intelligence. Acta Psychologica, 259, 105297. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.105297
41. Windle, G. (2010). What is resilience? A review and concept analysis. Reviews in Clinical Gerontology, 21(2), 152–169. https://doi.org/10.1017/S0959259810000420
42. Xue, D., Sun, B., Li, W., Li, X., & Xiao, W. (2024). Network analysis of burnout symptoms and psychological resilience among teachers. Frontiers in Psychology, 15, 1198765.
43. Yao, J., & Abdullah, M. N. L. Y. (2025). Five decades of teacher burnout research (1970–2024): A comprehensive bibliometric analysis. Acta Psychologica, 259, 105318. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.105318
44. Zhang, S., & Luo, Y. (2023). Conceptual frameworks of teacher resilience: A mini-review. Frontiers in Psychology, 14, 1179984. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1179984