Araştırma Makalesi

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 25 Sayı: 2 24 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Annelerin çocuklarıyla iletişimlerinde çocuğa ait bireysel özellikler etkili olmaktadır. Bu çalışmada, okul öncesi çocukların sahip oldukları mizaç özellikleriyle anneleriyle iletişimleri arasındaki ilişkinin kişisel bazı değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubunu, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 4-6 yaş grubu 108’i kız ve 133’ü erkek olmak üzere 241 çocuk ve bu çocukların anneleri oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Çocuklar İçin Mizaç Ölçeği (ÇİMÖ) ve Anne-Baba-Çocuk İletişimini Değerlendirme Aracı (ABÇİDA)kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; ÇİMÖ Aktivite Düzeyi ve Dikkat ve Sebat alt boyutları ile annelerin ABÇİDA Konuşma, Dinleme, Sözsüz İletişim ve Empati alt boyutları arasında; ÇİMÖ Tepkisellik Durumu ve Duygusal Duyarlık ile ABÇİDA tüm alt boyutları arasında; ÇİMÖ Ritmiklik ile ABÇİDA Konuşma, Dinleme, Mesaj ve Sözsüz İletişim alt boyutları arasında pozitif yönlü düşük bir ilişki varken ÇİMÖ Duygusal Hassasiyet alt boyut puanları ile ABÇİDA Mesaj alt boyutu ortalama puanları arasında negatif yönlü düşük düzeyde bir ilişki bulunmaktadır. Buna göre çocukluların olumlu duygulanıma ilişkin mizaç özellikleri ve anne-çocuk iletişim becerileri arasında pozitif ilişkiler olduğu görülmüştür. Aktivite düzeyi, yakınlık ve uyum, dikkat ve sebat ve duygusal duyarlılık özellikleri açısından kız çocukları lehine anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Ayrıca annelerin çocuklarıyla iletişimlerinin bazı boyutlarında çocuğun cinsiyeti, doğum sırası, anne yaşı ve öğrenim durumunun da etkili olduğu görülmüştür. Bu çalışma sonucunda, ebeveynlerin çocukla ilişkilerinde çocuğun mizacına uygun yaklaşımlar sergilemelerinin sağlıklı iletişimde önemli olduğu vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Okul öncesi dönem, mizaç, anne-çocuk iletişimi

Teşekkür

Bu çalışmanın ilk hâli 23-29 Ağustos 2021 tarihleri arasında Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi işbirliği ile çevrimiçi düzenlenen Uluslararası Profesyonel Eğitim Konferansı (IPEC) kongresinde sözlü bildiri olarak sunulmuştur.

Kaynakça

  1. Acar, I. H., Rudasill, K. M., Molfese, V., Torquati, J., & Prokasky, A. (2015). Temperament and preschool children’s peer interactions. Early Education and Development, 26(4), 479-495.
  2. Adani, S., & Cepanec, M. (2019). Sex differences in early communication development: Behavioral and neurobiological indicators of more vulnerable communication system development in boys. Croatian medical journal, 60(2), 141-149.
  3. Block, J. H. (1983) Differential premises arising from differential socialization of the sexes: Some conjectures. Child Development, 54: 1335-1354.
  4. Bornstein MH, Cote LR, Haynes OM, Hahn CS, Park Y. (2010). Parenting knowledge: Experiential and sociodemographic factors in European American mothers of young children. Developmental Psychology, 46(6):1677–1693.
  5. Clark, L. A., Kochanska, G., Ready, R. (2000). Mother's personality and its interaction with child temperament as predictors of parenting behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 79, 274–285.
  6. Cosentino-Rocha, L., & Linhares, M. B. M. (2013). Child temperament and gender differences. Paidéia (Ribeirão Preto), 23, 63-72.
  7. Dallaire, D.H., Weinraub, M., 2007. Infant-mother attachment security and children’s anxiety and aggression at first grade. J. Appl. Dev. Psychol. 28 (5–6), 477–492.
  8. Daniels, D., & Plomin, R. (1985). Differential experience of siblings in the same family. Developmental Psychology, 21(5), 747-760.
  9. Else-Quest, N. M., Hyde, J. S., Goldsmith, H. H., & Van Hulle, C. A. (2006). Gender differences in temperament: a meta-analysis. Psychological bulletin, 132(1), 33.
  10. Gleason, T. R., Gower, A. L., Hohmann, L. M., & Gleason, T. C. (2005). Temperament and friendship in preschool-aged children. International Journal of Behavioral Development, 29(4), 336–344. doi: 10.1080/01650250544000116

Kaynak Göster

APA
Gözün Kahraman, Ö., Özyürek, A., & Arabacı, N. (2023). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 438-455. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1031138
AMA
1.Gözün Kahraman Ö, Özyürek A, Arabacı N. Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. AKÜSBD. 2023;25(2):438-455. doi:10.32709/akusosbil.1031138
Chicago
Gözün Kahraman, Özlem, Arzu Özyürek, ve Nalan Arabacı. 2023. “Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (2): 438-55. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1031138.
EndNote
Gözün Kahraman Ö, Özyürek A, Arabacı N (01 Haziran 2023) Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 2 438–455.
IEEE
[1]Ö. Gözün Kahraman, A. Özyürek, ve N. Arabacı, “Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, AKÜSBD, c. 25, sy 2, ss. 438–455, Haz. 2023, doi: 10.32709/akusosbil.1031138.
ISNAD
Gözün Kahraman, Özlem - Özyürek, Arzu - Arabacı, Nalan. “Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/2 (01 Haziran 2023): 438-455. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1031138.
JAMA
1.Gözün Kahraman Ö, Özyürek A, Arabacı N. Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. AKÜSBD. 2023;25:438–455.
MLA
Gözün Kahraman, Özlem, vd. “Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 2, Haziran 2023, ss. 438-55, doi:10.32709/akusosbil.1031138.
Vancouver
1.Özlem Gözün Kahraman, Arzu Özyürek, Nalan Arabacı. Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özellikleri ve Anne-Çocuk İletişimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. AKÜSBD. 01 Haziran 2023;25(2):438-55. doi:10.32709/akusosbil.1031138