9. Sınıf Lise Matematik Sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre İncelenmesi

Öğrenciyi merkeze alan aktif öğrenme yöntem ve yaklaşımlarının ortaya çıkmasıyla birlikte Bloom taksonominin üst düzey bilişsel becerileri tam olarak ölçememesi ana nedeni çerçevesinde taksonomi güncellenmiştir. Bu kapsamda ilkokul matematik ders kitaplarındaki ve liselere geçiş sınavındaki soruların yeni taksonomiye uygunluğuna ilişkin çalışmalar yapıldığı görülmekle birlikte bu anlamda lise düzeyinde yapılan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmada 9. sınıf matematik ders kitaplarında yer alan ünite değerlendirme sorularının yeni taksonomiye göre değerlendirilmesine çalışılmış ve bu kapsamda Millî Eğitim Bakanlığı’nca ders kitabı olarak onay almış olan 3 tane matematik ders kitabındaki ünite değerlendirme sorularının tümünün yeni Bloom taksonomisine uygunluğu değerlendirilmiştir. İncelenen ünite değerlendirme sorularının, taksonominin bilgi birikimi boyutu ile bilişsel süreç boyutu ile alt ve üst düzey bilişsel beceri basamaklarına göre nasıl dağılım gösterdiği ve alt ve üst düzey bilişsel beceri basamaklarına sorularının dağılımının ders kitabına göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamına 506 soru dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi yöntemi ile elde edilmiştir. Soruların dağılımının ders kitabına göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği ki kare testi ile tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda ders kitaplarında üst bilişsel düzeydeki becerilere yönelik sorulara yer yok denecek kadar az yer verildiği ve üst düzey beceriler bakımından ders kitabına göre anlamlı bir farklılık olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ünite değerlendirme sorularına bilişsel bilgi boyutu açısından bakıldığında ise ders kitaplarında en çok uygulama basamağında soru sorulduğu, tüm kitaplardaki ünite değerlendirme sorularının 416’sının uygulama basamağında olduğu, 71 sorunun hatırlama ve 12 sorunun ise anlama basamağında olduğu gözlemlenmiştir.

In this study, it was tried to evaluate the unit evaluation questions in the 9th grade mathematics textbooks according to the new taxonomy, and in this context, although it is seen that there are studies on the compatibility of the questions in the primary school mathematics textbooks and the high school entrance exam with the new taxonomy, no study has been found at the high school level in this sense. It was tried to determine how the examined unit evaluation questions were distributed according to the knowledge dimension of taxonomy, the cognitive process dimension, and the lower and upper level cognitive skill levels, and whether the distribution of the questions to the lower and higher level cognitive skill levels showed a significant difference compared to the textbook. 506 questions were included in the scope of the research. The data of the research were obtained by the document analysis method, which is one of the qualitative research methods. The chi-square test was used to determine whether the distribution of the questions differed significantly according to the textbook. As a result of the research, it was concluded that there was almost no room for questions about metacognitive skills in the textbooks and there was no significant difference in terms of high-level skills compared to the textbook. When the unit evaluation questions are examined in terms of cognitive knowledge dimension, it has been observed that the most questions are asked at the application level in the textbooks, 416 of the unit evaluation questions in all books are at the application level, 71 questions are at the remembering level and 12 questions are at the understanding level.