Araştırma Makalesi

Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci

Cilt: 25 Sayı: 4 25 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, çağdaş sosyal teoride Gramsci’nin görüşlerine odaklanmaktır. Güney İtalya’da 1891 yılında doğan Gramsci, hegemonya kuramıyla çağdaş sosyal teoriye ve modern sosyolojiye önemli derecede katkı yapmış bir teorisyendir. Gramsci, zihin dünyasında konuları analiz ederken ağırlıklı olarak hegemonya sözcüğünü kullanmıştır. Bu anlamda, Gramsci deyince akla gelen ilk kavram hegemonyadır. Hegemonya tahakkümle tezatlık oluştursa da temelde tahakküm ve hegemonya yan yanadır. Onun hegemonyaya verdiği önem anlamında sivil toplum-politik toplum ayrımına değinilmelidir. Gramsci, politik toplumun tahakküm temelli yapısının karşısına sivil toplumu öne çıkarır. Burada kilit nokta, politik toplumun zora dayalı niteliğine karşı sivil toplumun hegemonyaya bağlı yapısının konulmuş olmasıdır. Bu bağlamda, işin içine hegemonyayla birlikte ideoloji de girmektedir. Gramsci, politika ve iradeyi ön plana çıkarırken, hegemonyanın toplumsal meşruluk sorunu halledildikten sonra kurulduğunu ifade eder. Gramsci, 20. yüzyılın ilk yarısının en önemli Post- Marksist düşünürlerindendir. Bir üstyapı teorisyeni olan Gramsci, Marx’ın yapı odaklı çözümlemelerine ek olarak yeni anlamlar ilave etmiştir. Bu yönüyle de Gramsci, üstyapısal alanı daha fazla önemsemiştir. Gramsci, sosyolojik tahlillerinde ekonomik etkenlerin yanı sıra esas olarak kültürel alanın önemine dikkat çekmiştir. Bu çalışma, literatür taramasıyla elde edilen verilerle Gramsci’nin sivil toplum, hegemonya, üst yapı, ideoloji, kültür ve aydınlar gibi konularına yer verilmiştir. Ayrıca, yaşamı ve düşünce dünyasını saptama ve yorumlama amacı taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hegemonya, sivil toplum, üstyapı, ideoloji, aydınlar

Kaynakça

  1. Akkaya Kia, R. (2006), Modernitenin Postmoderniteye Egemenlik ve Hukuk, İstanbul, Beta Yayıncılık.
  2. Anderson, P. (2007), Gramsci: Hegemonya, Doğu-Batı Sorunu ve Strateji, (Çeviren: Tarık Günersel), İstanbul, Salyangoz Yayınları.
  3. Bates, T.R., (1975),“Gramsci and the Theory of Hegemony” Journal of the History of Ideas, Apr-Jun., Vol. 36, No. 2 (Apr. Jun., pp. 351-366, Published by University of Pennsylvania Press, Stable URL:https://www.jstor.org/stable/2708933.
  4. Baudrillard, J. (2017), Can Çekişen Küresel Güç, Çeviren: Oğuz Adanır, Ankara, Doğu-Batı Yayınları.
  5. Berman, M., (2005), Marksizmle Maceram, İstanbul, İletişim Yayınları.
  6. Bobio, N., ve Texier, J.,(1982), Gramsci ve Sivil Toplum, Ankara, Savaş Yayınları.
  7. Buttigieg, J., (1996),“The Legachy of Antonio Gramsci” Duke University Press, Boundry2, Spring, 1996, Vol, 14 No. 3, pp. 1-17, Published by Duke Üniversity Press, Stable URL: https://www. jstor.org/stable/303230.
  8. Bükrücü, Ş. Vd, (2015), Antonio Gramsci’nin Marksist Düşünceye Katkıları, Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmaları Dergisi, Sayı: 9, (ss. 9-18).
  9. Çelikçi (2015), “Türkiye’de 1980 Sonrası Süreçte Sivil Toplumun Seyri: Liberal ve Gramsciyan Perspektiflerin Karşılaştırmalı Analizi”, IV Türkiye Lisansüstü Çalışmaları Kongresi- Bildiriler Kitabı II, Dumlupınar Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
  10. Dural, A. Baran, (2012), Antonio Gramsci ve Hegemonya, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:11, Sayı: 39.

Kaynak Göster

APA
Tazefidan, K., & Porsuk, S. (2023). Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(4), 1526-1539. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1116215
AMA
1.Tazefidan K, Porsuk S. Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci. AKÜSBD. 2023;25(4):1526-1539. doi:10.32709/akusosbil.1116215
Chicago
Tazefidan, Kenan, ve Semra Porsuk. 2023. “Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (4): 1526-39. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1116215.
EndNote
Tazefidan K, Porsuk S (01 Aralık 2023) Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 4 1526–1539.
IEEE
[1]K. Tazefidan ve S. Porsuk, “Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci”, AKÜSBD, c. 25, sy 4, ss. 1526–1539, Ara. 2023, doi: 10.32709/akusosbil.1116215.
ISNAD
Tazefidan, Kenan - Porsuk, Semra. “Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/4 (01 Aralık 2023): 1526-1539. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1116215.
JAMA
1.Tazefidan K, Porsuk S. Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci. AKÜSBD. 2023;25:1526–1539.
MLA
Tazefidan, Kenan, ve Semra Porsuk. “Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 4, Aralık 2023, ss. 1526-39, doi:10.32709/akusosbil.1116215.
Vancouver
1.Kenan Tazefidan, Semra Porsuk. Çağdaş Sosyal Teoride Antonio Gramsci. AKÜSBD. 01 Aralık 2023;25(4):1526-39. doi:10.32709/akusosbil.1116215