Araştırma Makalesi

Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği

Cilt: 26 Sayı: 3 27 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği

Öz

Protestanlık, ilk ortaya çıktığı günden itibaren muhafazakâr paradigmaya karşı çıkarak statükocu yapının değişmesini hedeflemektedir. Ulus-devletlerin yükselmesi ile birlikte azınlıklara ayrılıkçı eylemlerinde demokrasi ve insan hakları kapsamında destek veren Protestanlık kültürel emperyalizmin yayılmasında dikkat çekici rol oynamaktadır. Türkiye’de Osmanlı devleti döneminden itibaren azınlıkların ve yerel halkın din değiştirmesi ayrılıkçı bir hareket olarak değerlendirilmiştir. Protestan mezhebi/Hristiyanlık Orta-Doğu coğrafyasında bilhassa 19. yüzyıl başlarında misyonerler vasıtasıyla yayılmaya başlamıştır. Tüm bölgede etkisini hissettiren Protestan misyonerler Osmanlı devletinin tepki verecek kadar ilgisini çekmiştir. 21. yüzyıl başlarında başta Orta-Doğu olmak üzere bilhassa Kürtlerin yoğun yaşadığı coğrafyada Protestan misyonerler azınlıklara yönelerek bölgede kültürel emperyalizmi hedefleyen çalışmalar yürütmektedirler. Zirve yayınevi olayı ile yakın zamanda Rahip Brunson’ın Kürtler ve PKK terör örgütü ile ilişkileri tezimi destekler niteliktedir. Emperyalizmin öncü kuvvetleri olarak adlandırılabilecek misyonerler Kürtlerin Hristiyanlığa geçmesini ve böylece emperyalizmin boyunduruk altına aldığı gruplara dönüşmelerini öngörmektedirler. Kürtlerin Müslüman oluşu ve Türkiye’de kurucu unsur olmaları ayrılıkçı hareketlerin önünde bir engel teşkil etmektedir. Bu nedenle, öncelikle azınlık statüsü elde etmeleri için diğer resmi gayri-Müslim statüsüne geçmeleri ve azınlık haklarına (anadilde eğitim, kendi okul ve vakıfların olması vb) sahip olmaları gerekir. Yöntemsel açıdan tarihsel sosyolojik yaklaşımla ele aldığımız bu keşifsel çalışmamızda kültürel emperyalizmin azınlıkları kontrol altına almak üzere Protestan misyonerlik faaliyetlerini desteklediği ve Kürtlerin Hristiyanlaştırıldığı iddia edilmektedir. Kürtlerin Hristiyanlaştırılması bölgede ayrılıkçı faaliyetlerin oluşmasına zemine hazırlamakta ve böl-yönet politikasını desteklemektedir

Anahtar Kelimeler

Protestanlık, misyonerlik, kültürel emperyalizm, kürtler

Kaynakça

  1. Abrams, P. (1982). Historical sociology. Open Books.
  2. Acemoglu, D., & Robinson, J. A. (2018). Ulusların düşüşü: güç, zenginlik ve yoksulluğun kökenleri (F. R. Velioğlu, Trans.). Doğan Kitap. https://books.google.com.tr/books?id=mOW8ngEACAAJ
  3. Afghānī, J. A. D. (1983). An Islamic Response to Imperialism: Political and Religious Writings of Sayyid Jamal ad-Din" al-Afghani" (Vol. 10). University of California Press.
  4. Ahmad, F. (1991). Politics and Islam in modern Turkey. Middle Eastern Studies, 27(1), 3-21.
  5. Ahmad, I. (2011). Democracy and Islam. Philosophy & Social Criticism, 37(4), 459-470. https://doi.org/10.1177/0191453711400996
  6. Al-Fatawi, O. (2018). Democracy in Islam study in human rights law. Journal of Law and Political Sciences, 17(2), 9-60. ://WOS:000461083100001
  7. Al-Fatlawi, S. H. (2016). Islam's Attitude towards Democracy Comparative Study in International Human Rights Law. Journal of Politics and Law, 9(1), 73-87. https://doi.org/10.5539/jpl.v9n1p73
  8. Alptekin, M. Y. (2017). Ortadoğu’da Oryantalist Kışkırtma ve Kürtler. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 7(14), 375-399.
  9. Barton, G. (2011). Democracy in Islam, Routledge Studies in Political Islam. Australian Journal of Political Science, 46(2), 361-363. ://WOS:000291460300014
  10. Benhenda, M. (2011). Liberal democracy and political Islam: The search for common ground. Politics Philosophy & Economics, 10(1), 88-115. https://doi.org/10.1177/1470594x10368248

Kaynak Göster

APA
Gulmez, R. (2024). Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(3), 1212-1228. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1208274
AMA
1.Gulmez R. Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği. AKÜSBD. 2024;26(3):1212-1228. doi:10.32709/akusosbil.1208274
Chicago
Gulmez, Recep. 2024. “Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (3): 1212-28. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1208274.
EndNote
Gulmez R (01 Eylül 2024) Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 3 1212–1228.
IEEE
[1]R. Gulmez, “Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği”, AKÜSBD, c. 26, sy 3, ss. 1212–1228, Eyl. 2024, doi: 10.32709/akusosbil.1208274.
ISNAD
Gulmez, Recep. “Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/3 (01 Eylül 2024): 1212-1228. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1208274.
JAMA
1.Gulmez R. Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği. AKÜSBD. 2024;26:1212–1228.
MLA
Gulmez, Recep. “Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 3, Eylül 2024, ss. 1212-28, doi:10.32709/akusosbil.1208274.
Vancouver
1.Recep Gulmez. Batı Kültürel Emperyalizm ve Protestan Misyonerlik Faaliyetleri: Türkiye Kürtleri Örneği. AKÜSBD. 01 Eylül 2024;26(3):1212-28. doi:10.32709/akusosbil.1208274