Araştırma Makalesi

Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak “Kızıl Yurtlar”

Cilt: 26 Sayı: 3 27 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak “Kızıl Yurtlar”

Öz

Sovyetler Birliği’nin etnik kültürlerinin, Stalin’in Sovyet milliyet politikalarına yönelik sloganında şart koştuğu gibi “içerik olarak sosyalist, biçim olarak ulusal” olması isteniyordu. Bir Sovyet vatandaşını eğitmek, sadece belirli gerçekleri, konuları ve yöntemleri öğretmek değil, aynı zamanda normları ve değerleri, davranış kurallarını ve dünya görüşünü yaymak anlamına geliyordu. Kızıl Yurt örneğinde bu oldukça açık bir amaçtı ve Sovyet devlet inşasının bir ifadesi olarak dikkat çekiyordu. Kızıl Yurt, Sovyet temsilcileri tarafından istihdam edilen bir personel ekibiyle donatılmış, bir veya daha fazla aul (köy) ile birlikte yazlık otlaklara seyahat etmek üzere görevlendirilen mobil bir yurt anlamına geliyordu. Kızıl Yurtlar (Rusça: krasnye yurty; Kazakça: qyzyl otau) 1925’li yıllardan başlayarak faaliyet gösterdi. Diğer bölgelerde benzer işleri yürütmek için kullanılan “kızıl çayevleri” ve “kızıl çadırlar” gibi Kızıl Yurtlar da hizmet ettikleri topluluklar arasında siyasi aydınlanma için kilit bir kurum olarak kabul edildi. Bu oluşum, aydınlanma, okuma-yazma ve birtakım eğitimlere ek olarak, insanları yeni Sovyet dünya görüşüne göre eğitmeyi ve ayrıca Sovyetlerin yerel halkların gelişimi için zararlı olduğunu düşündüğü dini ve diğer yerli gelenekleri ortadan kaldırmayı amaçlıyordu. Faaliyetlerin odak noktası, esas olarak yeni ideoloji ve toplumsal düzen hakkında eğitilmesi en kolay grup olarak görülen kadınlar ve çocuklardı. Makalemizde Sovyet Kızıl Yurtlarının ortaya çıkışı, amaçları ve faaliyetleri ana hatlarıyla değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Sovyetler Birliği, Kızıl Yurt, Kızıl Kervan, Sovyetleştirme

Kaynakça

  1. Arkhymatayeva, A. (2021). Sovyetler Birliği’nin Kazakistan Politikası (1927-1938) (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
  2. Bebel, A. (2019). Kadın ve Sosyalizm (Sabiha Sertel, Sevinç Altınçekiç, Çev.). İstanbul: Yordam Kitap.
  3. Cameron, S. (2018). The Hungry Steppe: Famine, Violence, and the Making of Soviet Kazakhstan. Ithaca & Londra: Cornell University Press.
  4. Dowler, W. (2001). Classroom and Empire: The Politics of Schooling Russia’s Eastern Nationalities, 1860-1917. Montreal: McGill-Queen’s University Press.
  5. Edgar, A. Lynn (2003). Emancipation of the Unveiled: Turkmen Women under Soviet Rule, 1924-29. The Russian Review, 62 (1), 132-149.
  6. Edgar, A. Lynn (2004). Tribal Nation: The Making of Soviet Turkmenistan. Princeton & Oxford: Princeton University Press.
  7. Esenova, S. (2002). Soviet Nationality, Identity, and Ethnicity in Central Asia: Historic Narratives and Kazakh Ethnic Identity. Journal of Muslim Minority Affairs, 22 (1), 11-38.
  8. Hughes, C. (2021). Accessible Art and Dialectic Potential: The Soviet Legacy in the Art Community of Kyrgyzstan, Museum Studies Abroad. https://museumstudiesabroad.org/dialectic-soviet-art-kyrgyzstan/ (Erişim tarihi: 05.10.2022)
  9. İğmen, A. (2012). Speaking Soviet Peakingsoviet with an Accent: Culture And Power in Kyrgyzstan. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.
  10. Kamp, M. (2006). The New Woman in Uzbekistan: Islam, Modernity, and Unveiling under Communism. Seattle & Londra: University of Washington Press.

Kaynak Göster

APA
Kumru, C. (2024). Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak “Kızıl Yurtlar”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(3), 1332-1350. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1210686
AMA
1.Kumru C. Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak “Kızıl Yurtlar”. AKÜSBD. 2024;26(3):1332-1350. doi:10.32709/akusosbil.1210686
Chicago
Kumru, Coşkun. 2024. “Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak ‘Kızıl Yurtlar’”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (3): 1332-50. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1210686.
EndNote
Kumru C (01 Eylül 2024) Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak “Kızıl Yurtlar”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 3 1332–1350.
IEEE
[1]C. Kumru, “Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak ‘Kızıl Yurtlar’”, AKÜSBD, c. 26, sy 3, ss. 1332–1350, Eyl. 2024, doi: 10.32709/akusosbil.1210686.
ISNAD
Kumru, Coşkun. “Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak ‘Kızıl Yurtlar’”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/3 (01 Eylül 2024): 1332-1350. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1210686.
JAMA
1.Kumru C. Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak “Kızıl Yurtlar”. AKÜSBD. 2024;26:1332–1350.
MLA
Kumru, Coşkun. “Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak ‘Kızıl Yurtlar’”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 3, Eylül 2024, ss. 1332-50, doi:10.32709/akusosbil.1210686.
Vancouver
1.Coşkun Kumru. Bir Sovyetleştirme Metodu Olarak “Kızıl Yurtlar”. AKÜSBD. 01 Eylül 2024;26(3):1332-50. doi:10.32709/akusosbil.1210686