Derleme

Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma

Cilt: 26 Sayı: 3 27 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma

Öz

Yaşam seyri perspektifi, bireylerin yaşam deneyimlerinin toplumdaki farklı sistemlerden ve mekanizmalardan etkilendiğini ifade eden bir olgudur. Bu kavram, insanların deneyimlerinin, öykülerinin ve yaşadıkları olayların ve durumların bir sonucunu belirtmek için de kullanılmaktadır. Yaşam seyri perspektifi, gelişimsel ve yaşamsal dönemler, toplumsal roller, kuşaklar arası farklar, fırsatların ve dezavantajların deneyimlenmesine odaklanmaktadır. Yaşam seyri perspektifi, yaşlanma deneyiminin sadece biyolojik ve genetik yapılara indirgenemeyeceğini, bireylerin sosyo-demografik özellikleri ile içinde büyüdüğü ve yaşamını sürdürdüğü sosyal ortamın yaşlanma deneyimini önemli ölçüde belirlediğini savunmaktadır. Bu durum, yaşlılar arasında farklılaşan ve çeşitlenen yaşlanma deneyiminin farkına varılması ve bunların anlaşılabilmesi açısından değerlidir. Toplumda farklı baskı ve ayrımcılık biçimlerinden etkilenen ve çoğunlukla bunlara maruz bırakılan yaşlı LGBTQİA+’ların yaşam seyri perspektifinden ihtiyaçlarının ve sorunlarının belirlenmesi gerekmektedir. LGBTQİA+’ların yaşlanması ile ilgili süreçleri incelerken, toplumumuzda yıllar boyunca baskı gören kişilerin deneyimlerinin ve birçok konuya dair görüşlerinin daha farklı olabileceğini söylemek mümkündür. Yaşlı LGBTQİA+’ların deneyimlerinin yaşlanma sürecinin geçerli bir parçası olduğunu, kendi başlarına duyulmayı hak ettiğini ve yaşlanma süreciyle ilgili olarak insan deneyimi ve davranışına ilişkin önemli ve meşru bir araştırma alanı olarak kabul edilmesi gerektiği önem arz etmektedir. Bu çalışmada, ilk olarak queer yaşlanmaya değinilecek, daha sonrasında yaşam seyri perspektifi açıklanarak, yaşlı LGBTQİA+’ların mikro, mezzo ve makro düzeydeki ihtiyaçlarına ve bu ihtiyaçlar çerçevesinde gerçekleştirilebilecek çözüm önerilerine odaklanılacaktır.

Anahtar Kelimeler

LGBTQİA+, Queer Yaşlanma, Yaşam Seyri, Yaşlılık, Yaşlanma

Kaynakça

  1. 17 Mayıs Derneği ve Gökpınar, Ö. (2021). Yaşlı LGBTİ+’ların hakları ve sorunları ile dünyadan örnekler. Ankara: Ceket Medya.
  2. Akış, A. G. (2020). Yaşlısına bakım veren yaşlılar: Antalya örneği (Yayınlanmamış doktora tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
  3. Alwin D. F. (2012). Integrating varieties of life course concepts. The Journals of Gerontology, Series B, Psychological Sciences and Social Sciences, 67(2), 206–220. https://doi.org/10.1093/geronb/gbr146
  4. Arun, Ö. (2019). Yaşlananların bir çift sözü var!: Türkiye artık yaşlı bir toplum. Birikim, 362-363, 42-55.
  5. Arun Ö. (2018). In A sociological examination of ageing process. Suğur N., (Ed.), Social structure of Turkey (ss.124-147). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  6. Bergeron, S. ve Senn, C. (2003). Health care utilization in a sample of Canadian lesbian women: Predictors of risk and resilience. Women Health, 37, 19–35.
  7. Bernardi, L., Huinink, J. ve Settersten Jr., R. A. (2018). The life course cube: A tool for studying lives. Advances in Life Course Research, 41, 100258.
  8. Brotman, S., Ryan, B., Collins, S., Chamberland, L., Cormier, R., Julien, D., Meyer, E., Peterkin, A. ve Richard, B. (2007). Coming out to care: Caregivers of gay and lesbian seniors in Canada. Gerontologist, 47, 490–503.
  9. Brown, M. T. (2009). LGBT aging and rhetorical silence. Sexuality Research & Social Policy, 6(4), 65–78.
  10. Bynner, J. (2016). In Institutionalization of life course: Volume II. M. J. Shanahan, J. T. Mortimer ve M. K. Johnson (Eds.), Handbook of the life course (s. 27-58). New York: Springer International Publishing.

Kaynak Göster

APA
Kara, Y., & Yılmaz, R. (2024). Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(3), 1318-1331. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1226368
AMA
1.Kara Y, Yılmaz R. Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma. AKÜSBD. 2024;26(3):1318-1331. doi:10.32709/akusosbil.1226368
Chicago
Kara, Yunus, ve Rıza Yılmaz. 2024. “Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (3): 1318-31. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1226368.
EndNote
Kara Y, Yılmaz R (01 Eylül 2024) Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 3 1318–1331.
IEEE
[1]Y. Kara ve R. Yılmaz, “Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma”, AKÜSBD, c. 26, sy 3, ss. 1318–1331, Eyl. 2024, doi: 10.32709/akusosbil.1226368.
ISNAD
Kara, Yunus - Yılmaz, Rıza. “Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/3 (01 Eylül 2024): 1318-1331. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1226368.
JAMA
1.Kara Y, Yılmaz R. Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma. AKÜSBD. 2024;26:1318–1331.
MLA
Kara, Yunus, ve Rıza Yılmaz. “Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 3, Eylül 2024, ss. 1318-31, doi:10.32709/akusosbil.1226368.
Vancouver
1.Yunus Kara, Rıza Yılmaz. Yaşam Seyri Perspektifinden Queer Yaşlanma. AKÜSBD. 01 Eylül 2024;26(3):1318-31. doi:10.32709/akusosbil.1226368