Türkiye’de Sürdürülebilir Moda Oluşumları: Güncel Durum, Zorluklar ve Olanaklar
Öz
Sürdürülebilir moda konusu, üretim süreçlerinde ortaya çıkan çevresel sorunlarla birlikte alternatif üretim yöntemlerinin geliştirildiği ve çevresel sorunlara çözüm odaklı yaklaşılan bir gündem olarak gerek dünyada gerekse Türkiye’de başlıca araştırma konuları arasında yer almaktadır. Türkiye’de tekstil ve moda tasarımı alanlarında çeşitli sürdürülebilirlik çalışmaları yürütülmekte, aynı zamanda meslek birlikleri, sivil toplum kuruluşları ve gayri resmi oluşumlar gibi yapıların ortak çalışmalarına da rastlanmaktadır. Genel tabloya bakıldığında Türkiye’de sürdürülebilir moda kapsamında faaliyet gösteren oluşumların sayısı ve etkinlikleri 2010’lu yıllarda artış göstermiş olmakla beraber bu oluşumların uygulamalarının teorik çerçeveye ve pratik deneyimlere nasıl katkı sağladığının tespit edilemediği görülmüştür.
Bu makalenin amacı, Türkiye’de sürdürülebilir moda alanında faaliyet gösteren oluşumların güncel durumlarını, amaç ve faaliyet alanlarını, karşılaştıkları zorlukları oluşumların içinde bulunan kişilerin deneyimleri aracılığıyla tespit etmektir. Çalışma kapsamında Türkiye’de sürdürülebilir moda alanında faaliyet gösteren inisiyatif, kolektif, platform gibi organizasyonlara ve alanda faaliyet gösteren derneklere dair bir durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Türkiye’deki sürdürülebilir moda oluşumlarının amaçları, faaliyet alanları ve faaliyetlerini gerçekleştirme süreçleri sürdürülebilirlik konusunda farkındalık yaratma, tüketici davranışını değiştirme, endüstri uygulamalarını ele alma ve sosyal adalet konularını tartışma gibi önemli başlıklar altında karşılaştıkları zorluklar incelenmiştir. Çalışmada faaliyetlerine devam etmekte olan altı gönüllü oluşumun temsilcisi ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, toplanan veriler içerik analizi ile analiz edilmiş ve temalara ayrılarak sunulmuştur. Bu temalar; “aktörler”, “zorluklar”, “destekler-kolaylaştırıcılar”, “küresel-yerel” ve “öneriler” başlıklarından oluşmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sürdürülebilir moda, Sürdürülebilir moda organizasyonları, Gönüllülük faaliyetleri, Moda aktivizmi
Destekleyen Kurum
Eskişehir Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma Komisyonu
Proje Numarası
21GAP110
Teşekkür
Destekleri için bu çalışmanın tüm katılımcılarına teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2005). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya: Sakarya Kitabevi.
- Akar, H. (2017). Durum çalışması. A. Saban ve A. Ersoy (Ed), Eğitimde nitel araştırma desenleri içinde (ss. 139-177). Ankara: Anı Yayıncılık.
- Berg, B. L. ve Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (A. Asım, Çev.). Konya: Eğitim Yayınevi.
- Birleşmiş Milletler (1987). Report for World Commision on Enviroment and Development: Our common future. https://www.are.admin.ch/are/en/home/media/publications/sustainable-development/brundtland-report.html (Erişim tarihi: 16.02.2023).
- Circuit İstanbul (t.y.). Kurucu ekip. Erişim adresi: https://www.circuitistanbul.com/hakkimizda#/ekip/ (Erişim Tarihi: 20.02.2022).
- Cline, E. L. (2012). Overdressed: The shockingly high cost of cheap fashion. New York: Penguin.
- Çetin, M. ve Ecevit, E. (2008). İhracatın sürükleyici gücü olarak tekstil sektörü: Kahramanmaraş ili örneği. Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 8(2), 22-38. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/145998 (Erişim tarihi: 04.09.2023)
- Demiral, D. J. (2022). Greenwashing’ten yeşil aklamaya: Türkiye’de yapılan akademik çalışmalar üzerinden kuramsal bir bakış. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(4), 77-93. doi: 10.53443/anadoluibfd.1112311
- Durkheim, E. (2014). The division of labor in society. New York: Simon and Schuster.
- Fashion Revolution (t.y.). Fashion Revolution Turkey. https://www.fashionrevolution.org/asia/turkey/ (Erişim Tarihi: 20.02.2022).
