Araştırma Makalesi

Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi

Cilt: 25 Sayı: 100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı 29 Kasım 2023
PDF İndir
TR EN

Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi

Öz

İşlevsel boyutta büyük bir öneme sahip olan Türk milliyetçiliği, millî birlik ve beraberlik duygusu ile ülkenin bağımsızlığını güçlendirmiş ve modern devletin oluşumunda rol oynamıştır. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Türk toplumu, yeni bir kimlik arayışına girmiş ve milliyetçilik bu hususta belirleyici olmuştur. Farklı etnik, dinî ve kültürel gruplar Türk milleti olarak adlandırılmış ve aidiyet esas alınmıştır. Türk milletinin tarihi, dili ve kültürü gibi temel dinamikleri referans alınıp toplumun ortak amaç doğrultusunda topyekûn hareketi söz konusu olmuştur. Çağın ihtiyaçlarına uygun refleks gösterilmiş, modern, çağdaş ve laik saikler üzerine, ihtivası millet olan Türkiye Cumhuriyeti inşa edilmiştir. Benimsenen modern çizgi, siyasal ve kültürel alanda birtakım değişikliklere yol açmışsa da modernleşme, milliyetçilik ve batılılaşma kavramları birbiriyle bütünleşmiştir. Türk medeniyetini, geri kalmışlıktan kurtarmak amacıyla, Türk adet, örf, vb. ihlali söz konusu olmaksızın Batı’nın referansıyla birlikte, Türk kimliğinin modernliği ve çağdaşlığı vurgulanmıştır. Modernleşme kavramı ve millet bilincinin idrakıyla toplumun ortak paydayla hareket edebilmesi kolaylaşmış ve sağlıklı toplum görüntüsü mümkün hâle gelmiştir. Milliyetçilikle modernleşme arasındaki organik bağ, Batı endeksli; kültürel, endüstriyel, bilimsel bir gelişmeyi ifade etmiş, kurulan millî devletin varlığı ve vizyonu Batı ve modernizmiyle eşleşmiştir. Modernizmin, millî devlet yapısıyla ilişkilendirilmesi, milliyetçiliğin Türk toplumundaki önemini arttıran bir etken olmuştur. Milliyetçiliğin Türk toplumunda görmüş olduğu kabulün, ileri medeniyetler içerisinde yer alabilmesine dolayısıyla meşruî bir kazanıma yol açmıştır.

Anahtar Kelimeler

Cumhuriyet dönemi, Türk milliyetçiliği, millî devlet, Türk modernleşmesi, batılılaşma

Kaynakça

  1. (1931). C.H.F. Nizamnamesi ve Programı. Ankara: TBMM Matbaası.
  2. Afetinan (1984). Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  3. Akçura Y. (1976). Üç Tarz-ı Siyaset. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  4. Akçura Y. (1978). Türkçülük, Türkçülüğün Siyasi Gelişimi. İstanbul: Özdemir Basımevi.
  5. Aksakal E. (2015, Aralık 12). Modernist Milliyetçi Kuramlar Işığında Türk Milliyetçiliğine Bakış. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (54), s. 203-221.
  6. Akşin S. (2017). İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele III/ İç Savaş ve Sevr'de Ölüm (4. b., Cilt III). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  7. Akşin S. (2021). İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele II/ Son Meşrutiyet (1919-1920) (4. b., Cilt II). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  8. Anderson B. (1995). Hayali Cemaatler, (Çev: İskender Savaşır), İstanbul: Metis Yayınları.
  9. Arık R. O. (1974). Milliyetçilik Coğrafyadan Vatana İdeal ve İdeoloji Türk İnkılabı ve Milliyetçiliğimiz. İstanbul: Hareket Yayınları.
  10. Atatürk M. K. (1984). Nutuk. C.II, Bugünkü Dille Yayına Hazırlayan Zeynep Korkmaz, Ankara: Başbakanlık Basımevi.

Kaynak Göster

APA
Özüçetin, Y., & Karakaya, O. K. (2023). Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı), 29-51. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1313496
AMA
1.Özüçetin Y, Karakaya OK. Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi. AKÜSBD. 2023;25(100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı):29-51. doi:10.32709/akusosbil.1313496
Chicago
Özüçetin, Yaşar, ve Onur Kaan Karakaya. 2023. “Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 (100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı): 29-51. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1313496.
EndNote
Özüçetin Y, Karakaya OK (01 Kasım 2023) Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25 100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı 29–51.
IEEE
[1]Y. Özüçetin ve O. K. Karakaya, “Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi”, AKÜSBD, c. 25, sy 100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı, ss. 29–51, Kas. 2023, doi: 10.32709/akusosbil.1313496.
ISNAD
Özüçetin, Yaşar - Karakaya, Onur Kaan. “Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 25/100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı (01 Kasım 2023): 29-51. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1313496.
JAMA
1.Özüçetin Y, Karakaya OK. Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi. AKÜSBD. 2023;25:29–51.
MLA
Özüçetin, Yaşar, ve Onur Kaan Karakaya. “Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı, Kasım 2023, ss. 29-51, doi:10.32709/akusosbil.1313496.
Vancouver
1.Yaşar Özüçetin, Onur Kaan Karakaya. Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinde Milliyetçiliğin İşlevi. AKÜSBD. 01 Kasım 2023;25(100. Yılında Cumhuriyet Özel Sayısı):29-51. doi:10.32709/akusosbil.1313496