Araştırma Makalesi

Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması

Cilt: 27 Sayı: 3 29 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması

Öz

Dünya çapında yaklaşık 300 milyon insanı etkileyen astım, hem erken ölüm hem de düşük yaşam kalitesine neden olan önemli bir halk sorunudur. Bununla birlikte hastalık, sağlık sitemi ve hane halkları üzerinde ciddi ekonomik yükü de beraberinde getirmektedir. Bu araştırmanın amacı, astım hastalığı nedeniyle gerçekleşen sağlık harcamalarının etki büyüklüğünü açıklığa kavuşturmak için astımı olan ve olmayan hastalar ve kontrollü ve kontrolsüz astımı olan hastalar arasında sağlık harcamalarını karşılaştıran çalışmalara dayanan bir meta analiz gerçekleştirmektir. Araştırmanın bir diğer amacı astımı olan ve olmayan hastalarda ve kontrollü ve kontrolsüz astım hastalarında sağlık hizmeti kullanım ve harcama düzeyini ortaya koymaktır. PICOS araştırma sorusu stratejisi, PRISMA protokolü ilkeleri ve akış diyagramı kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, 06 - 29 Nisan 2023 tarihleri arasında belirlenen arama formülü ile 3 farklı elektronik veri tabanı (Web of Science (WOS), PubMed ve ScienceDirect) taranmış, yapılan tarama neticesinde 16 araştırma analize dâhil edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda; astıma sahip olan hastalar ile olmayan hastalar, kontrollü ve kontrolsüz astım hastalarının sağlık harcamaları arasındaki farka ilişkin etki büyüklüğü ile genel etki büyüklüğünün oldukça yüksek olduğu bulunmuştur. Astım hastalığına sahip olma(ma), hastalık seviyesi ve kontrol düzeyi sağlık hizmeti kullanım düzeyi ve sağlık harcamaları üzerinde oldukça önemli bir etmendir. Astım hastalığını yönetebilmek, hastalığın sağlık sistemi ve hane halkları üzerindeki ekonomik yükünü minimize etmek, tedavide etkinliği sağlayabilmek, hastalığa yönelik hazırlanacak planı ve programları etkin bir şekilde gerçekleştirebilmek için ülke genelinde astım prevalans araştırmaları yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Astım, Hastalık Yükü, Halk Sağlığı, Sağlık Ekonomisi, Sağlık Politikası

Kaynakça

  1. Aaron, S. D., Boulet, L. P., Reddel, H. K., ve Gershon, A. S. (2018). Underdiagnosis and overdiagnosis of asthma. American journal of respiratory and critical care medicine, 198(8), 1012-1020.
  2. *Alefan, Q., Nawasrah, A., Almomani, B., ve Al-Issa, E. T. (2022). Direct medical cost of pediatric asthma in Jordan: A cost-of-illness retrospective cohort study. Value in Health Regional Issues, 31, 10-17.
  3. *Aneeshkumar, S., ve Singh, R. B. (2018). Economic burden of asthma among patients visiting a private hospital in South India. Lung India: Official Organ of Indian Chest Society, 35(4), 312.
  4. *Barbosa, J. P., Ferreira-Magalhães, M., Sá-Sousa, A., Azevedo, L. F., ve Fonseca, J. A. (2017). Cost of asthma in Portuguese adults: A population-based, cost-of-illness study. Revista Portuguesa de Pneumologia (English Edition), 23(6), 323-330.
  5. Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J.P.T., Rothstein, H.R., 2009. Introduction to MetaAnalysis. John Wiley ve Sons, Ltd, Chichester, UK, UK
  6. Bousquet, J., Mantzouranis, E., Cruz, A. A., Aït-Khaled, N., Baena-Cagnani, C. E., Bleecker, E. R., ... ve Zuberbier, T. (2010). Uniform definition of asthma severity, control, and exacerbations: document presented for the World Health Organization Consultation on Severe Asthma. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 126(5), 926-938.
  7. Chastek, B., Korrer, S., Nagar, S. P., Albers, F., Yancey, S., Ortega, H., ... ve Dalal, A. A. (2016). Economic burden of illness among patients with severe asthma in a managed care setting. Journal of Managed Care ve Specialty Pharmacy, 22(7), 848-861.
  8. *Chen, W., Safari, A., FitzGerald, J. M., Sin, D. D., Tavakoli, H., ve Sadatsafavi, M. (2019). Economic burden of multimorbidity in patients with severe asthma: a 20-year population-based study. Thorax, 74(12), 1113-1119.
  9. Cisternas, M. G., Blanc, P. D., Yen, I. H., Katz, P. P., Earnest, G., Eisner, M. D., ... ve Yelin, E. H. (2003). A comprehensive study of the direct and indirect costs of adult asthma. Journal of allergy and clinical immunology, 111(6), 1212-1218.
  10. Cleophas, J. T., ve Zwinderman, H. A. (2017). Modern meta-analysis: Review and update of methodologies. Springer International Publishing Switzerland.

Kaynak Göster

APA
Alp, S., & Ağırbaş, İ. (2025). Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(3), 938-962. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1322364
AMA
1.Alp S, Ağırbaş İ. Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması. AKÜSBD. 2025;27(3):938-962. doi:10.32709/akusosbil.1322364
Chicago
Alp, Servet, ve İsmail Ağırbaş. 2025. “Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (3): 938-62. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1322364.
EndNote
Alp S, Ağırbaş İ (01 Eylül 2025) Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 3 938–962.
IEEE
[1]S. Alp ve İ. Ağırbaş, “Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması”, AKÜSBD, c. 27, sy 3, ss. 938–962, Eyl. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1322364.
ISNAD
Alp, Servet - Ağırbaş, İsmail. “Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/3 (01 Eylül 2025): 938-962. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1322364.
JAMA
1.Alp S, Ağırbaş İ. Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması. AKÜSBD. 2025;27:938–962.
MLA
Alp, Servet, ve İsmail Ağırbaş. “Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 3, Eylül 2025, ss. 938-62, doi:10.32709/akusosbil.1322364.
Vancouver
1.Servet Alp, İsmail Ağırbaş. Astım Hastalığının Küresel Ekonomik Yükü: Sistematik Derleme ve Meta Analiz Çalışması. AKÜSBD. 01 Eylül 2025;27(3):938-62. doi:10.32709/akusosbil.1322364