Araştırma Makalesi

Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe

Cilt: 26 Sayı: Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı 27 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe

Öz

Ziya Gökalp, Türk modernleşmesinin önemli isimlerinden biri olarak, aile yapısını toplumsal yapı ve kültürel değişim bağlamında derinlemesine incelemiştir. Gökalp'e göre, aile yalnızca biyolojik bir birliktelik değil, aynı zamanda kültürel, ekonomik ve sosyal işlevleri olan, toplumun temel yapı taşı bir kurumdur. Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşü ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte aile yapısında gelenekselden moderne doğru önemli değişimler yaşanmıştır. Gökalp, bu değişimin doğru yönlendirilmediğinde aile içi değerlerin aktarımının ve sosyal bağların zayıflayabileceğini belirtmiştir. Günümüz modern ailesi, kadınların iş gücüne katılımı, teknolojinin etkisi, çok kültürlülük ve değişen ebeveynlik rolleri gibi faktörlerle evrim geçirmiştir. Boşanmaların artışı, evlilik dışı ilişkilerin kabulü ve LGBT+ bireylerin aile kurma haklarının tanınması aile tanımını genişletmiştir. Aile artık biyolojik bağlarla sınırlı kalmayıp, sevgi, saygı ve ortak yaşamı paylaşan bireylerin birlikteliği olarak tanımlanmaktadır. Teknolojik gelişmeler ve küreselleşme, aile içi iletişim ve kültürel çeşitliliğin artmasına katkıda bulunmuştur. Bu çalışmada Ziya Gökalp’in modern aile tanımının modernleşme ile birlikte değişime uğraması üzerine etki eden unsurlar ve bu alanda yapılan aile çalışmaları, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgular sistematik bir şekilde bütünleştirilerek, değerlendirmeler yapılmaktadır. Araştırmada modern aile yapısında meydana gelen değişimlerin kadınların çalışma hayatına girmesi, çok kültürlülük, teknolojinin yoğun bir biçimde gündelik yaşama girmesi olduğu sonucuna ulaşılmış ve bu unsurlar açıklanmıştır. Sonuç olarak görülmektedir ki; modern aile yapısına etki eden tüm unsurlara rağmen aile, dönüşerek ve gelişerek varlığını devam ettirmektedir. Gökalp’in modern Türk Ailesi anlayışının günümüzdeki önemi, değişim ve dönüşümü aynı zamanda gelecek potansiyellerinin değerlendirildiği bu çalışmada aile konusunda yapılacak yeni çalışmalar için çeşitli öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Aile, Boşanma, Modern Aile, Türk Aile Yapısı.

Kaynakça

  1. Amato, P. R. (2000). “The Consequences Of Divorce For Adults And Children”. Journal of Marriage and Family, 62(4), 1269-1287. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2000.01269.x
  2. Aktay, Y. (2004), “ Modern Dünyada Ailenin Toplumsal Dönüşümü ve Muhtemel Geleceği Üzerine Mülahazalar”, M.Aydın (Ed), Aile Sosyolojisi Yazıları içinde, (ss.181-188). İstanbul: Açılım Kitap.
  3. Aktaş, C. (1992), Modernizmin Evsizliği ve Ailenin Gerekliliği, İstanbul: Beyan Yayınları.
  4. BASGM, Aile Değerleri Araştırması 2010, M. Turgut,(Ed), Ankara: Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  5. Beyaz Özbey, İ. (2020). Bireysellik, Belirsizlik Ve Güvensizlik Bağlamında Ailenin Dönüşümü Ve Türkiye’deki Yansımaları. Turkish Studies - Social, 15(4), 1737-1751. http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.43322
  6. Bianchi, S. M. (2011). Family Change And Time Allocation İn American Families. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 638(1), 21-43. https://doi.org/10.1177/0002716211413731
  7. Butler, J. (1990). Cinsiyet Sorunu: Feminizm ve Kimliğin Yıkılması. Routledge, s. 12-15.
  8. Canatan, K. (2011). “Aile Kavramının Tanımı”, Aile Sosyolojisi. İstanbul: Açılım Kitap.
  9. Celkan, H. Y. (1990). Ziya Gökalp’in Eğitim Sosyolojisi. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  10. Danış, M.S. (2022). “Said Halim Paşa Düşüncesinde İslam Devletinin Siyasi Yapısı”, International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 8(55): 310-318.

Kaynak Göster

APA
Koçak, H., & Evran, S. (2024). Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı), 297-310. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1571190
AMA
1.Koçak H, Evran S. Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe. AKÜSBD. 2024;26(Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı):297-310. doi:10.32709/akusosbil.1571190
Chicago
Koçak, Hüseyin, ve Sümeyye Evran. 2024. “Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı): 297-310. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1571190.
EndNote
Koçak H, Evran S (01 Aralık 2024) Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı 297–310.
IEEE
[1]H. Koçak ve S. Evran, “Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe”, AKÜSBD, c. 26, sy Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı, ss. 297–310, Ara. 2024, doi: 10.32709/akusosbil.1571190.
ISNAD
Koçak, Hüseyin - Evran, Sümeyye. “Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı (01 Aralık 2024): 297-310. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1571190.
JAMA
1.Koçak H, Evran S. Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe. AKÜSBD. 2024;26:297–310.
MLA
Koçak, Hüseyin, ve Sümeyye Evran. “Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı, Aralık 2024, ss. 297-10, doi:10.32709/akusosbil.1571190.
Vancouver
1.Hüseyin Koçak, Sümeyye Evran. Ziya Gökalp’e Göre Modern Türk Ailesi: Gelenekten Geleceğe. AKÜSBD. 01 Aralık 2024;26(Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu Özel Sayısı):297-310. doi:10.32709/akusosbil.1571190