Araştırma Makalesi

Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması

Cilt: 27 Sayı: 4 22 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması

Öz

Osmanlı Devleti’nin, 17 ve 18. yüzyıllarda girmiş olduğu savaşlarda ciddi toprak kayıpları yaşaması, askerî sistemde ıslahat yapılması fikrini gündeme getirdi. Bu düşünce devlet ricalinde süreklilik arz etti. Ancak, birçok defalar yapılmak isteteneler Yeniçeri Ocağının isyanı ile nihayete erdi. Sultan III. Selim dönemindeki girişimlerin acı akıbeti ve Sultan II. Mahmut döneminin başlarında yapılmak istenen düzenlemelerin ocaklıların engeline takılması, Padişah’ı adım adım ocağın kaldırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmaya sevk etti. Nihayetinde, Yunan isyanındaki askerî başarısızlık ve ocaklıların son askerî düzenlemeleri kabul etmiş olmalarına rağmen kazan kaldırmaları (15 Haziran 1826), Osmanlı Devleti’nin önemli kurumlarından biri olan Yeniçeri Ocağı’nın tarih sayfalarına karışmasına sebep oldu. Yeniçeri Ocağının kaldırılması ve ocaklılara ait her şeyin yasaklanması, sadece İstanbul ile sınırlı kalmadı. Padişahın hatt-ı hümayunu ile eyaletlerde de ocağın kaldırılma emrinin uygulanması istendi. Bu emir, Ahıska merkezli Çıldır Eyaletine de gönderildi. Hatt-ı hümayun eyalete ulaştığında, Çıldır valisi, eyaletin ileri gelenlerini ve halkı toplayarak emir tebliğ etti. Alınan tedbirlerden sonra yeniçerilerin subayları çağrılarak, hatt-ı hümayunun gereğinin yapılması istendi. Söz konusu bu vakitlerde Ahıska Kalesinde iki yeniçeri bölüğü ve bu bölüklerde 300 nefer bulunuyordu. Ahıska Kalesindeki yeniçeriler, gelen emre itaat ettiklerini bildirdiler ve kışlalarını teslim ettiler. Kışlalarındaki mutfak kazanları başta olmak üzere devlete ait malzemeler tutanakla kayıt altına alındı. Böylece, çalışmanın konusu olan Çıldır Eyaleti’nde yeniçerisiz döneme sorunsuz bir geçişle oldu.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı Devleti, Yeniçeri Ocağı, Çıldır Eyaleti, Ahıska Kalesi, Kazan Kaldırma

Kaynakça

  1. Osmanlı Arşiv Belgeleri
  2. BOA. A. DVNSMHM. d. 71/179-7-8. (h. 07.03. 1002)
  3. BOA. AE. SMHD.II. 51/3335. (h. 18.04.1236)
  4. BOA. C. AS. 118/5290. (h. 02.12.1201)
  5. BOA. C. AS. 210/9015. (h. 25.02.1188)
  6. BOA. C. AS. 249/10440. (h. 2302/1219)
  7. BOA. C. AS. 250/10457. (h. 15.11.1241)
  8. BOA. HAT. 298/17687. (h. 29.12.1241)
  9. BOA. HAT. 295/17517. (h. 25.11.1241)
  10. BOA. C. AS. 554/232-59. (h. 18.06.1220)

Kaynak Göster

APA
Kara, H., & Kızılkaya, O. (2025). Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(4), 1682-1695. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1668792
AMA
1.Kara H, Kızılkaya O. Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması. AKÜSBD. 2025;27(4):1682-1695. doi:10.32709/akusosbil.1668792
Chicago
Kara, Hidayet, ve Oktay Kızılkaya. 2025. “Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (4): 1682-95. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1668792.
EndNote
Kara H, Kızılkaya O (01 Aralık 2025) Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 4 1682–1695.
IEEE
[1]H. Kara ve O. Kızılkaya, “Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması”, AKÜSBD, c. 27, sy 4, ss. 1682–1695, Ara. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1668792.
ISNAD
Kara, Hidayet - Kızılkaya, Oktay. “Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/4 (01 Aralık 2025): 1682-1695. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1668792.
JAMA
1.Kara H, Kızılkaya O. Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması. AKÜSBD. 2025;27:1682–1695.
MLA
Kara, Hidayet, ve Oktay Kızılkaya. “Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 4, Aralık 2025, ss. 1682-95, doi:10.32709/akusosbil.1668792.
Vancouver
1.Hidayet Kara, Oktay Kızılkaya. Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması. AKÜSBD. 01 Aralık 2025;27(4):1682-95. doi:10.32709/akusosbil.1668792