Araştırma Makalesi

Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına

Cilt: 27 Sayı: 2 18 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına

Öz

Hayvan hakları konusu son yıllarda felsefe ve sosyal bilimler alanında gittikçe artan bir ilgiye mazhar olmaktadır. Bu bağlamda Peter Singer, günümüzde gün geçtikçe güçlenen Hayvan Hakları felsefesinin ve mücadelesinin önemli isimlerinden birisi olarak öne çıkmaktadır. Problemin felsefi zeminde güçlenmesi ve yaygınlık kazanmasında oldukça ciddi etkileri olmuştur. Faydacı ahlak geleneği içerisinden konuşan Singer, hayvanların tıpkı insanlar gibi hissedebilen varlıklar olduğunu, çıkarlarının farkında olduğunu, dolayısıyla insanlar ile eşit haklara sahip olması gerektiğini savunmaktadır. Ahlaki statü sahibi olmak için akıl sahibi olma, dil kullanma yetisine sahip olma, toplumsal sözleşme imzalama yetisine sahip olma gibi kriterleri keyfi olmakla niteleyen ve eleştiren Singer, çıkarların eşit önemsenmesi gerektiğini ancak bu eşitliğin mutlak eşitlik içermediğini, fayda ilkesi çerçevesinde uygulanması gerektiğini ifade etmektedir. Singer’ın bu yaklaşımı hem felsefi düzeyde hem de aktivizm anlamında güçlü bir etki yaratmış olsa da çeşitli açılardan da eleştirilmiştir. Bu çalışma da Singer’ın görüşlerinin bir eleştirisi kapsamındadır.

Anahtar Kelimeler

Peter Singer, Faydacılık, Hayvan Hakları, Hayvan Özgürleşmesi, Türcülük

Kaynakça

  1. Aktan, C. C. (2009). Ahlak ve ahlak felsefesine giriş. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi 1(1), 38-59.
  2. Alan, Sümer, B. (2019). Hayvan etiğine yönelik felsefi yaklaşımlar. Z. Karacagil & A. O. Tiro (Ed), Current debates on social sciences 2 içinde (ss. 19-27). İstanbul: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
  3. Arıkan, E. (2016). Hayvan hakları insan hukuku. Bursa: Ekin Yayınları.
  4. Aşar, H. (2018). Hayvan haklarına yönelik temel görüşler ve yanılgıları. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi (30), 239-251. doi. https://doi.org/10.20981/kaygi.411236
  5. Aydın, M. (2013). John stuart mill’in faydacı ahlakı. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi XV(28), 1-25. doi: https://doi.org/10.17335/sakaifd.219829
  6. Aydın, M. (2017). Faydacılık. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19(36), 239-45. doi: https://doi.org/10.17335/sakaifd.346124
  7. Bentham, J. (2002). Deontology together with a table of the springs of action and the artical on utilitarianism. A. Goldworth (Ed.), Oxford: Clarendon Press.
  8. Bentham, J. (2017). Ahlak ve yasama ilkeleri. İstanbul: Litera Yayıncılık.
  9. Cengiz, E. ve Gökalp, N. (2022). Hayvanlar ve adalet: rawls ve nussbaum bağlamında bir inceleme. Beytülhikme An International Journal of Philosophy 12(3), 645-69. doi: https://doi.org/10.18491/beytulhikme.1950
  10. Cevizci, A. (2014). Etik: ahlak felsefesi. İstanbul: Say Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Koyuncu, A. A. (2025). Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(2), 727-738. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1668891
AMA
1.Koyuncu AA. Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına. AKÜSBD. 2025;27(2):727-738. doi:10.32709/akusosbil.1668891
Chicago
Koyuncu, Ahmet Ayhan. 2025. “Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (2): 727-38. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1668891.
EndNote
Koyuncu AA (01 Haziran 2025) Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 2 727–738.
IEEE
[1]A. A. Koyuncu, “Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına”, AKÜSBD, c. 27, sy 2, ss. 727–738, Haz. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1668891.
ISNAD
Koyuncu, Ahmet Ayhan. “Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/2 (01 Haziran 2025): 727-738. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1668891.
JAMA
1.Koyuncu AA. Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına. AKÜSBD. 2025;27:727–738.
MLA
Koyuncu, Ahmet Ayhan. “Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 2, Haziran 2025, ss. 727-38, doi:10.32709/akusosbil.1668891.
Vancouver
1.Ahmet Ayhan Koyuncu. Singer’ın Faydacı Hayvan Hakları Kuramının Eleştirisi: Türcülük Eleştirisinden Tür İçi Hiyerarşi İnşasına. AKÜSBD. 01 Haziran 2025;27(2):727-38. doi:10.32709/akusosbil.1668891