Araştırma Makalesi

Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları

Cilt: 27 Sayı: 4 22 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları

Öz

Ünvan ve ünvan grupları kaynaklarda sıklıkla yer verilen konulardan biridir. Ancak bu konu ile ilgili yapılan çalışmalar incelendiğinde bunların sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Bu çalışmada 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başlarında yaşamış olan Ercüment Ekrem Talu’nun Gemi Arslanı adlı eserindeki ünvanlar ve ünvan grupları üzerinde durulmuştur. Ercüment Ekrem Talu’nun Gemi Arslanı adlı eserinin çalışmaya malzeme olarak seçilme nedeni, Cumhuriyet dönemine ait bir eser üzerinden bu dönem içerisinde kullanılan ya da tercih edilen ünvan ve ünvanları tespit etmektir. Bu çalışmada öncelikle Gemi Arslanı adlı eserde yer alan ünvanlar sıralanıp biçim, anlam ve köken bilgisi özellikleri bakımından tanıtıldıktan sonra bu ünvanların oluşturdukları ünvan grupları incelenmiştir. Buna göre, Gemi Arslanı adlı eserde yer alan ünvanlar ağa, ağabey, bey, beyefendi, efendi, hanım, hanımefendi, hazret, paşa, teyze sözcükleridir. Eserde ünvan grupları bu sözcüklerle kurulmuştur. Çalışmada tespit edilen bu ünvan ve ünvan gruplarına bakıldığında Türkçenin en eski dönemlerinden günümüze kullanılmaya devam eden sözcük grupları olduğu dikkati çekmektedir. Ancak çalışmada asıl amaç, bu sözcük gruplarının 19-20. yüzyıllarda kullanılıp kullanılmadığı, kullanılıyor ise kullanım sıklığının tespitidir. Dolayısıyla bu çalışmanın Ercüment Ekrem Talu’nun bir eseri üzerinden de olsa ünvan grupları çalışmalarına bir katkı sağlayacağı düşünülmekle birlikte kesin bir söz söyleyebilmek için 19. ve 20. yüzyıla ait pek çok türde ve sayıda eserin incelenmesi ve burada gösterilen verilerin desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ünvan, ünvan grupları, Gemi Arslanı, Ercüment Ekrem Talu

Kaynakça

  1. Ayverdi, İ. (Ed.). (2008). Kubbealtı lugati misalli büyük Türkçe sözlük (Cilt 1-3). İstanbul: Kubbealtı Neşriyat.
  2. Banguoğlu, T. (2007). Türkçenin grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. Clauson, S. G. (1972). An etymological dictionary of pre-thirteenth-century Turkish. Oxford.
  4. Çağatay, S. (1963). Türkçede ‘kadın’ için kullanılan sözler. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten 1962, 10, 13-49.
  5. Eker, S. (2015). Çağdaş Türk dili. Ankara: Grafiker Yayınları.
  6. Ergin, M. (2003). Türk dil bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım/Yayım/Tanıtım.
  7. Gülensoy, T. (2011). Türkiye Türkçesindeki Türkçe sözcüklerin köken bilgisi sözlüğü (A-N/O-Z). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  8. Karaağaç, G. (2011). Türkçenin söz dizimi. İstanbul: Kesit Yayınları.
  9. Karaağaç, G. (2013a). Dil bilimi terimleri sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  10. Karaağaç, G. (2013b). Türkçenin dil bilgisi. Ankara: Akçağ Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Çelik, Y. (2025). Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(4), 1375-1386. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1678790
AMA
1.Çelik Y. Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları. AKÜSBD. 2025;27(4):1375-1386. doi:10.32709/akusosbil.1678790
Chicago
Çelik, Yasemin. 2025. “Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (4): 1375-86. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1678790.
EndNote
Çelik Y (01 Aralık 2025) Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 4 1375–1386.
IEEE
[1]Y. Çelik, “Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları”, AKÜSBD, c. 27, sy 4, ss. 1375–1386, Ara. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1678790.
ISNAD
Çelik, Yasemin. “Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/4 (01 Aralık 2025): 1375-1386. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1678790.
JAMA
1.Çelik Y. Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları. AKÜSBD. 2025;27:1375–1386.
MLA
Çelik, Yasemin. “Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy 4, Aralık 2025, ss. 1375-86, doi:10.32709/akusosbil.1678790.
Vancouver
1.Yasemin Çelik. Gemi Arslanı Adlı Eserde Yer Alan Ünvanlar ve Ünvan Grupları. AKÜSBD. 01 Aralık 2025;27(4):1375-86. doi:10.32709/akusosbil.1678790