ÖZNESİ GÖSTERİLMEYEN BİR CÜMLE TİPİ DAHA

Bir düşünceyi, bir duyguyu, bir hareketi, bir hadiseyi, bir durumu tam olarak bir hüküm halinde ifade eden kelime veya kelime dizisine cümle adı verilir. Cümlenin kuruluşunda görev alan birimlere de “cümlenin öğeleri” denir. Bu öğeler “yüklem”, “özne”, “dolaylı tümleç”, “zarf tümleci (zarf)”, “nesne” şeklinde adlar alırlar. Genel kabullere göre, “özne” ve “yüklem” cümlenin temel öğeleridir. Yani bir cümlenin oluşabilmesi için, bir yüklem ve en azından bir öznenin bulunması gerekir. Cümle ile ilgili her konu, gramerciler tarafından ortak bir anlayışla değerlendirilmemektedir. Hatta, son yıllarda bazı gramerciler, çok yaygın kabullerde bile bazı yanlış tanımlamalar, sınıflandırmalar vs. olduğunu dikkatlerimize sunmaktadırlar. Biz de bu makalemizde “öznesi gösterilemeyecek bir cümle tipi” üzerindeki düşüncelerimizi belirtmek istiyoruz. Daha önce, özne konusu üzerine pek çok yazı da yazılmıştır. 1993 yılında Türk Dil Kurumu tarafından düzenlenen “Türk Gramerinin Sorunları” adlı toplantıda, Hamza Zülfikar, özne türleri ve bunların adlandırılışı üzerine sunduğu bildirisinde, o güne kadar konu ile ilgili olarak gramercilerimizin verdiklerini de bir araya getirmiştir. .