DESIRED AND PORTRAYED CHARACTERISTICS OF WOMEN IN MODERN TURKISH LITERATURE: 1960-1980

This article is concerned with the position of women in Turkish society since 1960, and the portrayal of these women in selected novels, short stories and plays of Turkish authors from 1960 until 1980. It examines whether the subordination of women in society is ascribed in literary works to their supposed innate inferiority as women, or is shown to be a consequence of women’s circumscribed position and limited possibilities. This study illustrates the extent to which literature appears to reinforce old ideas and expectations about women, and how much it tends towards a deeper analysis of character and behaviour. Bu çalışmada, Türk kadınının 1960’tan 1980’e kadar Türk toplumundaki ve yazarların kaleminden çıkan edebî eserlerdeki (roman, hikaye ve oyunlardaki) yeri ele alınmıştır. Çalışmamız, bahsedilen yıllar arasında kadının Türk toplumunda ikinci planda kalıp kalmadığını ve kendisine sunulan imkanları yeterince kullanıp kullanamadığını hem toplumsal hem de edebî boyutuyla incelemeyi hedefler. Çalışmada, ele alınan roman, hikaye ve oyunlarda yazarların eserlerinde işledikleri kadınlarda, kadınlara verilen hakları nasıl yorumladıkları, onların nasıl bir kadın portresi çizdiği incelenmeye çalışılarak toplumda yaşanan değişimin sanat potasında yoğruluşu gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, kadına yönelik eski yaklaşımların edebî eserlerde ne kadar devam ettiğine ve bu yaklaşımlarda edebî eserlere yansıyan herhangi bir değişim olup olmadığına ve eğer olmuşsa ne şekilde olduğuna bu çalışmada açıklık getirmek hedeflenmiştir. Bunu yaparken de edebî eserlerde ele alınan kadın karakterlerin analizleri (karakterizasyonları) yapılmıştır.

This article is concerned with the position of women in Turkish society since 1960, and the portrayal of these women in selected novels, short stories and plays of Turkish authors from 1960 until 1980. It examines whether the subordination of women in society is ascribed in literary works to their supposed innate inferiority as women, or is shown to be a consequence of women’s circumscribed position and limited possibilities. This study illustrates the extent to which literature appears to reinforce old ideas and expectations about women, and how much it tends towards a deeper analysis of character and behaviour. Bu çalışmada, Türk kadınının 1960’tan 1980’e kadar Türk toplumundaki ve yazarların kaleminden çıkan edebî eserlerdeki (roman, hikaye ve oyunlardaki) yeri ele alınmıştır. Çalışmamız, bahsedilen yıllar arasında kadının Türk toplumunda ikinci planda kalıp kalmadığını ve kendisine sunulan imkanları yeterince kullanıp kullanamadığını hem toplumsal hem de edebî boyutuyla incelemeyi hedefler. Çalışmada, ele alınan roman, hikaye ve oyunlarda yazarların eserlerinde işledikleri kadınlarda, kadınlara verilen hakları nasıl yorumladıkları, onların nasıl bir kadın portresi çizdiği incelenmeye çalışılarak toplumda yaşanan değişimin sanat potasında yoğruluşu gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, kadına yönelik eski yaklaşımların edebî eserlerde ne kadar devam ettiğine ve bu yaklaşımlarda edebî eserlere yansıyan herhangi bir değişim olup olmadığına ve eğer olmuşsa ne şekilde olduğuna bu çalışmada açıklık getirmek hedeflenmiştir. Bunu yaparken de edebî eserlerde ele alınan kadın karakterlerin analizleri (karakterizasyonları) yapılmıştır.