AMERİKALI BİR MİSYONERİN XIX. YÜZYILIN ORTALARINDA TÜRK-ERMENİ KÜLTÜREL İLİŞKİLERİ İLE İLGİLİ İZLENİMLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Bu çalışmanın esasını Amerikalı misyoner Henry John Van Lennep (1815-1889)’in Türkiye’de bulunduğu 1840-1869 yıllarındaki Türk-Ermeni kültürel ilişkileri ile ilgili izlenimleri oluşturacaktır. Kongregasyon misyoneri olan Van Lennep, başta İzmir (1840-1844; 1863-1869), İstanbul (1844-1854) ve Tokat (1854-1856) olmak üzere Mısır ve Doğu’da geniş kapsamlı araştırma ve seyahatlerde bulunmuştur. Ülkesinde Ermeniler ile ilgili çeşitli çalışmaların editörlüğünü üstlenmiştir. Lennep’in Türkiye’de doğmuş, uzun süre ülkenin çeşitli yörelerinde incelemelerde bulunmuş, yüksek düzeyde kültüre sahip bir yabancı olması ve çalışmalarının Osmanlı ülkesindeki Ermeniler üzerine yoğunlaşması onun Türkler ve Ermeniler arasındaki kültürel ilişkiler ile ilgili izlenimlerini bizim açımızdan daha da önemli kılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Türk, Ermeni, Henry John Van Lennep, Kongregasyon, Misyoner, Amerika.
Kaynakça
- Afyon Şer ‘ iyye Sicilleri (A.Ş.S.) (Milli Kütüphanede),
- A.Ş.S., 567/261, 336 (H. 1259/M. 1844),
- A.Ş.S., 572/15 (H.1263/M. 1847),
- A.Ş.S., 573/135 (H.1263/M. 1847/1848).
- Kitap ve Makaleler
- AÇIKSES, Erdal, “Osmanlı Devleti’ndeki Misyonerlik Faaliyetleri ile İlgili Bir Değerlendirme (İki Merkezden Örnekler)”, Yeni Türkiye Ermeni Sorunu, Özel Sayısı II, (Mart-Nisan 2001), Yıl: 7, S. 38, s. 935-947.
- AHMET ŞERİF, Anadolu’da Tanin, (yayına hazırlayan: Mehmed Çetin Börekçi), Türk Tarih Kurumu yayını, C. I, Ankara 1999.
- AKDAĞ, Mustafa, Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi (1453¬1559), C. II, Cem yayınevi, İstanbul 1995.
- AKGÜN, Seçil, “Amerikalı Misyonerlerin Anadolu’ya Bakışları”, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırmaları Merkezi Dergisi (OTAM), S. 3, Ankara 1992, s. 1-16.
- , “Amerikalı Misyonerlerin Raporlarında Türk İmajı”, I. Uluslararası Seyahatnamelerde Türk ve Batı İmajı Sempozyumu, (28.X- 1.XI.1985), Eskişehir 1987, s. 336-352.
