AFYONKARAHİSAR KENT EKOSİSTEMİNDE SU KİRLİLİĞİ

Yıl 2006, Cilt: 8 Sayı: 2, 123 - 158, 23.05.2006

Ali Özdemir

Öz

Artan dünya nüfusuyla birlikte suya duyulan ihtiyaç da her geçen gün artmaktadır. Temiz ve kullanılabilir su kaynaklarının azaldığı günümüzde su kirliliği, çevre sorunları içerisinde önemli bir yere sahiptir.
Eber gölü, göletler, Akarçay, maden suları, yeraltı suları ve jeotermal sular açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Bu su kaynakları, jeotermal suların, evsel atıkların, organize sanayi bölgesindeki kuruluşların ve bazı sanayi tesislerinin atık sularının Akarçay’a deşarj edilmesi sonucunda kirlenmekte bu durum doğal hayatı olumsuz etkilemektedir.
Afyonkarahisar’da yılda 5 milyon ton termal su kullanılmakta ve Akarçay’a deşarj edilmektedir. Termal suların içinde bulunan bor, arsenik, Na-Cl gibi kirleticiler ve organize sanayi bölgesindeki kuruluşların atıkları oksijen ihtiyacında artışlara neden olmakta ve ekolojik denge bozulmaktadır.
Eber-Akşehir kapalı havzasında son bulan Akarçay, çevredeki tüm yerleşmelerin atık sularını almakta, bu yüzden kirlenmektedir. Bu kirlilik önemli bir kaynak olan yeraltı suları için de tehlike oluşturmaktadır.
Sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde su kaynaklarından yararlanmak ve su kirliliğinin önüne geçmek amacıyla bazı tedbirlerin alınması gerekir. Havza yönetim sistemi içerisinde atık sular arıtma tesislerinde arıtıldıktan sonra alıcı ortamlara verilmelidir.
Bu çalışmada, Afyonkarahisar’da su kirliliğine neden olan etkenler ve mevcut kirliliğin hangi boyutlara ulaştığı elde edilen verilerle ortaya konulmuş, bazı sorunlara yönelik çözüm ve öneriler belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Su kirliliği , Su kaynakları , Akarçay , Sürdürülebilir kalkınma.

Kaynakça

• Afyon îl Çevre Müdürlüğü,2004, Afyon îli Çevre Durum Raporu,
• Afyon Belediyesi Verileri, 2006
• Afyon Organize Sanayi Bölgesi Atık Su Numune Alma Komisyonu Toplantı Tutanağı, 18.04.2005. Afyon
• Afyon Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü Verileri, 2005
• Aliağaoğlu,A.,2003, Afyonkarahisar şehir coğrafyası. Ankara Üniv. Sosyal Bilimler Enstitüsü Coğrafya Anabilim Dalı,Ankara (Doktora Tezi).
• Atilla,Ö.,2002, Afyon ovası yeraltı suyu akım modeli, Hacettepe Üniv.,Jeoloji Mühendisliği Dergisi 26(2),Ankara.
• Doğdu,M.Ş.,ve Bayarı,C.S.,2002, Akarçay havzası’nda (Afyon) jeotermal kökenli kirlenme: 2. Yeraltı Suyu Kirliliği, Hacettepe Üniv. Yerbilimleri Uygulama Ve Araştırma Merkezi Bülteni,Yerbilimleri, 25(2002),35-49, Ankara.
• Doğdu,M.Ş.,ve Bayarı,C.S.,2002, Akarçay havzası’nda jeotermal kirlenme: Akarçay nehrinde su ve sediman kirliliği, Hacettepe Üniv. Uygulama Ve Araştırma Merkezi Bülteni,Yer Bilimleri 25(2002),21-32,Ankara. Dündar,Y.,2005,Afyonkarahisar’da Çevre Sorunlarına Çözüm Yolları, Konferans Notları, Afyon Kocatepe Üniv.,Afyon.
• Güney,E.,2004, Çevre sorunları, Nobel Basımevi,Ankara.
• îl Çevre ve Orman Müdürlüğü Verileri,2005
• îl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü Verileri,2005
• îl Tarım Müdürlüğü Verileri,2006-06-16
• Merter,Ü.,Genç,Ş.,Göksu,L.,Tunalı,Ş.,1986, Isparta ve yöresindeki göllerde su kalitesi: fiziksel,kimyasal ve biyolojik parametreler. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı,TÜBÎTAK-ÇAĞ, Ankara.
• Öztürk,M.,2006,Bitkisel ve hayvansal atık yağdan biyodizel üretimi,Çevre ve Orman Bakanlığı, Ankara. http://www.cevreorman.gov.tr/belgeler/yağlar.pdf (11.03.2006)
• Pasiner,1995, Afyon atık su arıtma tesisi işletme talimatnamesi ( Pasiner Endüstriyel Tesisler San. ve Tic. A.Ş.)
• Resmi Gazete,2004,Su kirliliği kontrol yönetmeliği. Sayı:25687, Başbakanlık Basımevi, Ankara.
• Resmi Gazete,2005,Bitkisel atık yağların kontrolü yönetmeliği. Sayı:25791, Başbakanlık Basımevi, Ankara.
• Tarım ve Köy îşleri Bakanlığı Eğirdir Su Ürünleri Araştırma Müdürlüğü, 2002, Sonuç Raporu.
• Tezcan,L.,1998, Revize hidrojeolojik etütler kapsamında Akarçay havzası hidrojeolojisi ve yer altı suyu akım modeli projesi. 1.Ara Rapor, Hacettepe Üniv. Uluslararası Karst Su Kaynakları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Ankara. Tezcan,L.,1999, Akarçay havzası hidrojeolojisi ve yer altı suyu akım modeli. 2.Ara Rapor,Hacettepe Üniv. Uluslararası Karst Su Kaynakları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Ankara