ANADOLU’DA NEVRUZ KUTLAMALARI ve EMİRDAĞ-KARACALAR ÖRNEĞİ

Yıl 2005, Cilt: 7 Sayı: 2, 13 - 29, 01.12.2005

Abdullah Şengül

Öz

Anadolu’nun tamamında görülen Nevruz kutlama geleneği, bazı
bölgelerde daha canlıdır. Nevruz, Anadolu’da toprakla ve inançla
birleştirilmiştir. Nevruz’un muhtelif mezhep ve meşreplere göre farklı
algılandığı da görülür. Emirdağ-Karacalar örneği, Nevruz’un hem tabiat,
hem de inançla birleştirilerek kutlandığı bir örnektir.
Anahtar Kelimeler: Anadolu, Nevruz, Emirdağ-Karacalar.
Nevruz Celebrations that seen in whole Anatolia is more active in
some locals. Nevruz was combined with land and belief in Anatolia. Nevruz
was perceived different according to various sects and habits. Emirdağ
Karacalar is a sample that was celebrated both Nevruz’s nature and belief.
Key Words: Anatolia, Nevruz, Emirdağ-Karacalar.

Anahtar Kelimeler

anadolu , kutlama , nevruz

Kaynakça

• Aşa, Hatice (2000), “Nevruz”, Yeni Avrasya Dergisi, Mart-Nisan. Balıkhane Nazırı Ali Bey (tarihsiz), Bir Zamanlar İstanbul,
• (Hazırlayan: Niyazi Ahmet Banoğlu), Tercüman 1001 Temel Eser, İstanbul.
• Çelik, Ali (1998), “Giresun’da Mart Kırma Geleneği ve Buna Bağlı İnanmalar” Giresun Kültür Sempozyumu-Bildiriler, Giresun Belediyesi Yayınları, İstanbul.
• Dede, Abdurahim (1978), Batı Trakya Türk Folkloru, Ankara. Eğiter, Adli (1969), “Kars’ta Çift Çıkar , Er, Piri (2000), “Anadolu Alevi-Bektaşi Geleneğinde Nevruz ve Isparta-Gönen-Gümüşgün (Baladız) Köyü Örneğinde Nevruz Cemi”, Uluslararası Nevruz Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
• Eryıldırım, İsmail (2001), Hak Halilî ve Yol Erkânı, Hak Halilî Türbesini Koruma Kültür ve Dayanışma Derneği Yayınları, Ankara.
• Gökdağ, Bilgehan Atsız-Tekin, Feridun (1998), “Giresun’da Halk Takvimi ve Buna Bağlı İnanışlar” Giresun Kültür Sempozyumu-Bildiriler, Giresun Belediyesi Yayınları, İstanbul.
• Gönüllü, Ali Rıza (1993), “Alanya Halk İnanışları İçinde Hıdırellez Motifi” Güneyde Kültür Dergisi, Eylül-Ekim, Sayı:55-56.
• Gönüllü, Ali Rıza (1997), “Halk İnanışlarında Nevruz Motifi” Bilge Dergisi, Sayı:Kış/1.
• Görkem, İsmail (2000), “Alevi-Bektaşi Geleneğinde Nevruz Törenleri”, Uluslararası Nevruz Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
• Kalay, Emin (1996), “Edirne’de Nevruz ve Hıdırellez”, Millî Folklor Dergisi, Sayı:29-30.
• Karaibrahimoğlu, Sacit (1984), Giresun –Bütün Yöreleri ve Kazaları İle-, Ankara.
• Kılıç, Abdullah (2000), “Anadolu’da Nevruz Kutlamalarına Bağlı Olarak Yaşatılan Halk İnanışları ve Uygulamalarına Genel Bir Bakış” Uluslararası Nevruz Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
• Korkmaz, Ramazan (2000), “Çıldır’daki Nevruz Törenleri ve Bu Törenlerin Şamanik Kültürle İlişkisi”, Türk Dünyasında Nevruz Üçüncü Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara.
• Kubat, Şemsettin (Yoksul Derviş) (1993), Deyişler -Nefeslerin Özü-, Ankara.
• Kubat, Şemsettin (Yoksul Derviş) (1999), Duygularla Nefeslerle Evrensel Şiirimiz, Afyon Valilik Yayınları, Afyon.
• Murat, M. Şerif (1981), Doğu İlleri ve Varto Tarihi, Ankara. Nasrattınoğlu, İrfan Ünver (2000), “Afyonkarahisar’da Nevruz Kutlamaları”, Uluslararası Nevruz Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
• Özdemir, Ali-Özhan, Hasan (1983), İlçe Oluşunun 50.Yılında Şebinkarahisar, Ankara.
• Özen, Kutlu (2000), “Sivas Yöresinde Baharı Karşılama Törenleri Bahar Bayramı”, Uluslararası Nevruz Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
• Özmen, Ahmet (1996), “Kars İli Nevruz Kutlamaları”, Bilge Dergisi -Nevruz Özel Sayısı-, Sayı: Bahar/8, Ankara. Tekin, Mehmet (2000), “Nevruz (Yeni Gün) Coğrafyası ve Nevruz’un Akdeniz Bölgesine Yansımaları”, Türk Dünyasında Nevruz Üçüncü Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara.
• Temren, Belkıs (1999), “Bektaşilik Geleneğinde Nevruz Kutlamaları”, Türk Dünyası Dergisi, Sayı:17, Ankara.
• Turan, Fatma Ahsen (2000), “Anadolu’daki Nevruz’la İlgili Uygulamalar”, Türk Dünyasında Nevruz Üçüncü Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara.
• Üçer, Müjgan (1995), “Sivas’ta Mevsimlik Bayram ve Özel Günler, Sultan Navruz, Eğrilce ve Sıçancık”, Anayurttan Atayurda Türk Dünyası, Sayı:8, Mart.
• Ülkütaşır, M. Şakir (1997), “Çeşitli Halk Gelenek ve İnançları Üzerine Küçük Araştırmalar”, Türk Folklor Araştırmaları 1976, Ankara. Ünler, Ali Nadi (1940), “Gaziantep’te Nevruz’a Ait İnanmalar”, Başpınar, Sayı:13, Mart.
• Yakıcı, Ali (1995), “Iğdır’ın Aralık İlçesinde Nevruz Kutlamalarıyla İlgili Gelenek ve İnanmalar”, Millî Folklor Dergisi, Sayı:25, Ankara.
• Yalman (Yalkın), Ali Rıza (1977), Cenupta Türkmen Oymakları I, (Hazırlayan: Sabahat Emir), Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara. Yavuz, Edip (1968), Tarih Boyunca Türk Kavimleri, Ankara.