MİLLİ MÜCADELE 'DE TÜRK HAVACILIĞI VE BAŞKOMUTANLIK SAVAŞI'NDA HAVACILARIN ROLÜ

Yıl 2008, Cilt: 10 Sayı: 2, 53 - 62, 01.12.2008

Rahmi Docanay

Öz

Dünyada havacılık çalışmaları, 1903 yılında motorlu bir uçağın kısa bir süre uçarak sağlam bir şekilde inmesi ile en önemli aşamalarından birini kaydetmişti. Daha sonraları uçağın ticari ve askeri alanlarda kullanılması düşüncesi hakim olmuş, havacılık sektörü teknik yönden önemli ve hızlı bir şekilde gelişmiş, bu alana önemli yatırımlar yapılmıştı. Avrupa'da önemli gelişmeler gösteren havacılık sektörüne Osmanlı devleti de erken denilebilecek bir zamanda ilgi göstermişti. Konuyla ilgili araştırmalar yapmak için Avrupa ülkelerine heyet gönderen Osmanlı Devleti, 1912 yılından itibaren havacılık çalışmalarını başlatmıştı. Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman kontrolünde bulunan Türk havacılığı, Mütareke günlerinde sahipsiz kalmıştı. Kurtuluş Savaşı sırasında ordu içinde bir hava gücü oluşturulmaya çalışılmış, çeşitli kaynaklardan sağlanan uçaklar verimli olmamıştı. Yine de bütün bu çabalar sonucu oluşturulan mütevazı Türk hava gücü Büyük Taarruz'da orduya önemli katkılarda bulunmuştu. Bu sıkıntılı dönemde yaşananlar, Cumhuriyet Türkiye'sinde havacılığın öneminin anlaşılması ve bu yolda yapılması gerekenler konusunda belli bir alt yapı oluşturmuştu.

Anahtar Kelimeler

Başkomutanlık Savaşı. , Kurtuluş Savaşı, , Türk Havacılığı , Büyük Taarruz

Kaynakça

• ADA, Serhan. (1985), "Kurtuluş Savaşında Diplomasi ve Askeri Yardım", İkinci askeri tarih Semineri, Bildiriler, Ankara.
• AYDIN, Mesut. (1992). Milli Mücadele Dönemi'nde TBMM Hükümeti Tarafından İstanbul'da Kurulan Gizli
• Gruplar ve Faaliyetleri, İstanbul.
• BİLGİNSOY, Ahmet. (1972), "İstiklal Harbinde Türk Havacılığı", Silahlı Kuvvetler Dergisi, Haziran.
• DOĞANAY, Rahmi. (2001), Milli Mücadele'de Karadeniz (1919-1922), Ankara.
• EVSİLE, Mehmet. (1992), Atatürk Devri Harp sanayi (1920-1938), Basılmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
• EZER, Feyzullah. (2004), Bari Cephesi'nin İkmal ve İaşesi (1919-1922), Basılmamış Doktora Tezi, F.Ü., Sosyal
• Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
• KARABEKİR, Kazım. (1969), İstiklal Harbimiz, İstanbul.
• Genel Kurmay ATAŞE Arşivi. (Kİ. 1760, D. 107.; No: 4/4478, Klasör no: 672, Dosya no: 91 (25), Fihrist no: 44.; Kls.
• 1579, D. 9; No:4/4557, Kls. 1902, D. 92, Fihrist 34-1.)
• Genel Kurmay. (1984), Cumhuriyetin 6O.Yılında Türk Silahlı Kuvvetleri, Ankara: Genel Kurmay Ataşe Yayını.
• . (1994), İstiklal Harbi ile İlgili Telgraflar, Ankara: Genel Kurmay Yay.
• . (1964), Türk İstiklal Harbi, Deniz Cephesi ve Hava Harekatı, C.V, Ankara: Genel Kurmay Yay.
• . (1995),Türk İstiklal Harbi,Batı Cephesi,Büyük Taarruz,C.II, Ankara:Genel Kurmay Yay.
• KÖÇER, Mehmet. (1997), Türk Havacılığı (1911-1922), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi,. Sosyal
• Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
• MÜDERRİSOĞLU, Alptekin. (1990), Kurtuluş Savaşı'nın Mali Kaynakları, Ankara.
• ORHAN, Celaleddin. (1982), Askerlik Hahralanm, İstanbul.
• ÖZALP, Kazım. (1988), Milli Mücadele (1919-1922) C.I, Ankara.
• SARP, İrfan. (1986), Türk Hava Kuvvetlerinin Doğuş Yılları, Ankara.
• ŞEHİDOĞLU, H. Süreyya. (1992), "Kurtuluş Savaşında Bir Vatandaşımızın Uçak Bağışı", Atatürk Araştırma
• Merkezi Dergisi, C.VIII, Temmuz.
• T.C. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi. (030.18.01/04.52.16 tarih 12.3.1922 no:148.)
• ÜLMAN, Cevat. (1943), Kurtuluş Savaşında Karadeniz, İstanbul.
• YANARSÖNMEZ, Mesut. (1995), Türk Dış Politikasında İtalya (1914-1923), Basılmamış yüksek lisans tezi, Elazığ
• . ZAYIF, Oktay. (2001), İstiklal Savaşı Yıllarında Türk Hava Birliğinin Etkinliği, Ankara.