İLKÖĞRETİM OKULLARINDA GÖREV YAPAN KADIN ÖĞRETMENLERİN PERFORMANSLARININ ARTTIRILMASINDA OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETKİLİLİĞİ: AFYONKARAHİSAR İLİ ÖRNEĞİ

Yıl 2011, Cilt: 13 Sayı: 1, 127 - 147, 01.11.2011

Sinan Yönük Teslime Koca

Öz

Bu çalışma ile ilköğretim okullarında görev yapan kadın öğretmenlerin performanslarının arttırılmasında okul yöneticilerinin etkililiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu çalışmada medeni durum, görev türü, hizmet yılı ve çocuk sayısı gibi bazı değişkenlerin katılımcılar üzerindeki etkisi incelenmiştir.
Araştırmaya Afyonkarahisar ilinde bulunan ve 59 ilköğretim okulunda görev yapan kadın öğretmen, müdür ve müdür yardımcılarından oluşan toplam 563 kişi katılmıştır. Veri toplama amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan 32 maddelik bir ölçek geliştirilmiştir. Uygulanan ölçek sonucunda elde edilen veriler, istatistik program kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla faktör ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Yapılan güvenirlik çalışmalarına ilişkin bulgular, ölçeğin güvenilir bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.
Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, ilköğretim okullarında görev yapan kadın öğretmenlerin performanslarının arttırılmasında okul yönetiminin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: Kadın öğretmen, öğretmen performansı, etkili okul yöneticisi, etkili lider.
We seek to expound the efficiency of school administrators in improving the performance of female teachers, who work in primary schools. Moreover, in this
1 Bu araştırma 2010 güz yarıyılında Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalında tamamlanmış olan yüksek lisans tezinden uyarlanmıştır.
study, the impetus of variables, such as martial status, duty specification, year of service and number of children, on participators were examined.
563 personal, who are composed of principals, assistant principals and female teachers working in 59 primary schools of Afyonkarahisar province, participate in this study. A survey consisting of 32 questions was created in order to collect data. The data obtained from this questionnaire are analyzed with the help of statistics computer package. A factor and confidence analysis is conducted in order to determine the structural validity of the survey utilized in this study. The findings which have been made for the reliability study have shown that the survey has got a reliable structure.
As the results of the study are explored, it is concluded that school administrators are effective in improving the performance of female teachers working in primary schools.
Keywords: Female teacher, teacher performance, effective school administrator, effective leader.

Anahtar Kelimeler

ilköğretim , öğretmenler , okul yöneticiliği

Kaynakça

• ADA, S. ve Baysal, N,Z. (2010). Türk Eğitim Sistemi ve Etkili Okul Yönetimi. Ankara: PegemA Yayıncılık.
• AKYOL, B. (2008). Eğitim Örgütlerinde İnsan Kaynakları Uygulamalarının Öğretmen Performansına Etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• ARSLAN, G. (2007). Okul Müdürlerinin Öğretimsel Liderlik Anlayışı İle Öğretmenlerin Mesleki Tükenmişliğinin Karşılaştırılması: Çaycuma Alan Araştırması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
• BALCI, A. (2007) Etkili Okul: Okul Geliştirme Kuram Uygulama ve Araştırma. Ankara: PegemA Yayıncılık.
• BAŞARAN, î. E. (2000). Eğitim Yönetimi Nitelikli Okul. Ankara: Feryal Matbası.
• BOYACI, A. (2006). İlköğretim Örgütlerinin Performans Yönetim Sistemi Süreçleri Açısından Değerlendirilmesi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları, No: 98.
• BOZKURT, N. (2004). İlköğretim öğretmenlerinde, stres yaratan yaşam olayları ve Stresle başa çıkma tarzlarının çeşitli Değişkenlerle ilişkisi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz 2004 İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Malatya, http://www.pegema.net/dosya/dokuman/201 .pdf (09.1.2010).
• BÜYÜKÖZTÜRK, Ş. (2002). Sosyal Bilimler İçin Veri Analiz El Kitabı. Pegem Yayıncılık.
• CANKARA, Ş. (2008). Meslek Liselerinde Görev Yapan Müdürlerin Etkili Liderlik Düzeylerinin Araştırılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• CEMALOGLU, N., Ertürk, A., (2007). Öğretmenlerin Maruz Kaldıklan Yıldırma Eylemlerinin Cinsiyet Yönünden İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Bahar 2007, 5(2), 345-362.
• COPPEDGE, F., L. (1993), Excellence in education - meeting the challenge with effective practices, NASSP Bulletin, September, 34-40.
• ÇERMİK H., Doğan B. ve Şahin A. (2010), Sınıf Öğretmenliği Öğretmen Adaylannın Öğretmenlik Mesleğini Tercih Sebepleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 28, 201-212.
• EROGLU, F. (2007). Davranış Bilimleri. İstanbul: Beta Basım Yayım Yayın Dağıtım
• FRAENKEL, J. R., Wallen, N. E. (2006), How to Designe And Evaluate Researche in Education. Third Edition, New York.
• GÜRSEL, M. (1997). Okul Yönetimi. Konya: Mikro Yayınları.
• HO, J., T., S. (2000) Managing Organizational Healt in Junior Collages. The International Journal of Education Management, 14/2, 62-73.
• ILGAR, L. (2000). Eğitim Yönetimi Okul Yönetimi Sınıf Yönetimi. İstanbul: Beta Yayını.
• KARADAĞ, N. (2010). İlköğretim Okulu Müdürlerinin Etkili Okul Bağlamında Olası Bir Okul Merkezli Yönetim Uygulamasına İlişkin Rol ve Sorumluluk Algıları (Adıyaman İli Örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans tezi) Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep
• KARSLI, M., D. (2004). Yönetsel Etkililik. 2. Baskı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
• MALASA, D., P. (2007). An Exploration of issues İnhibitiny The EJfectivenees of School Leadership in Solomon Islands’ Secondary Schools. University of Waikato, Hamilton, New Zeland.
• http://researchcommons.waikato.ac.nz/ bitstream/10289/2429/1/ thesis.pdf, (05.07.2010).
• MAU, C., M., Ellsworth, R., Hawley, D. (2008). Job Satisfaction and Career Persistence of Beginning Teachers. International Journal of Education Management, 22/1, s. 48-61, MIFSUD, C. (1996). Preparation and competence of intending and beginning teachers in Malta. Journal of Education for Teaching. 22 (3), 283-296.
• MISKEL, C.G., Fevurly, R. and Stewart, J. (1979), Organizational Structures and Processes, Perceived School Effectiveness, Loyalty, and Job Satisfaction, Educational Administration Quarterly, 15 (3), s. 97-118. ÖKSÜZ, S. (2008). Endüstri Meslek ve Teknik Liselerinde Çalışan Yönetici Davranışlarının Öğretmen Performansına Etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• ÖZDEMİR, S. (2000). Eğitimde Örgütsel Yenileşme. Ankara: Pegem-A Yayıncılık.
• ÖZTÜRK, N. (2008). Evli Bayan Öğretmenlerde İş- Aile Çatışmasının İş Stresi ve Performansa Etkileri. (Yayınlanmamış Yükseklisans Tezi), Yeditepe Üniversitesi, İstanbul
• SABAN, A. (2003). A Turkish profile of prospective elementary school teachers and their views of teaching. Teaching and Teacher Education, 19, 829-846.
• STRONGE, J. H., Tucker, P. D., Hindman, J. L. (2004). Handbook for Qualities of Effevtives Teachers. Alexandria, Virginia: Association for Supervision and Curriculum Development.
• TÜRKER, Y. (2010). İlköğretim Okullarının Etkililik Düzeyeleri İle Örgüt Sağlığı Arasındaki İlişki. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
• ÜNAL, S. (1997). İlköğretim Okul Yöneticilerinin Okullarında Motivasyonu Sağlama Etkinlikleri. İstanbul: Eğitimde Arayışlar I. Sempozyumu Bildiri Metinleri, Kültür Koleji, YayınNo:l.http://www.egitimdergi. pamukkale.edu.tr/makale/ sayı7/15 (27.04.2009).
• YALÇINKAYA, M. (2004). Okul Merkezli Yönetim. Ege Eğitim Dergisi, 2, 21-24, İzmir.
• YAVUZ, M. (2006). İlköğretim Okulu Müdürlerinden Roller ve Karşılanma Düzeyi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 657-670, Konya.