Kültürel Bir Gösterge Olarak Gelenek ve Modernlik İkilemi: “Sıla” Televizyon Dizisi Örneği

Yıl 2014, Cilt: 16 Sayı: 1, 101 - 128, 01.08.2014

Devrim Özkan

Öz

Türk toplumu, kültürel ve toplumsal dönüşüm süreçlerinde, gelenekleri ile
modern yaşamın getirmiş olduğu yaşam kalıpları arasına sıkışmıştır. Gelenekçi ve
modernist olarak tanımlanabilecek iki farklı söylemin, kültürel kodlar üzerinden
tartışılması ve toplumsal kökenlerine dair tartışmalara daha az rastlanması, dikkat
çekici bir olgudur. İncelenmesi gereken bu söylemlerin içerikleri politik ve kültürel
kökenlere sahiptir. Ayrıca, gelenekçi ve modernist olarak ayrılan bu iki söylem,
medyada, farklı biçimlerde, sunulmaktadır. Çalışmamızda, 15.09.2006 tarihinde
ATV’de yayınlanmaya başlayan, yapımcılığını FM Yapım’ın üstlendiği,
yönetmenliğini Gül Oğuz’un yaptığı, senaryosu Sema Ergenekon ve Eylem
Canpolat’a ait olan Sıla adlı dizi film incelenmektedir. Bu dizi film aracılığıyla
oryantalist ve modernleşmeci söylemin çeşitli formları bizlere sunulmaktadır. Ortak
belleğimizdeki karşılıklı bilgimizi derinden etkileyerek, oryantalist ve modernist bir
içerik çerçevesinde inşa edilmesi Sıla dizinin, inceleme nesnesi olarak seçilmesine
sebep olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Sıla (Dizi Film) , Modernlik , Televizyon , İçerik Analizi , Kültürel Gösterge.

Kaynakça

• Bağlı, M. 2004. Batman İntiharları Bağlamında Özgürlüğün ve Geleneksel Toplumsal Yapının Kentsel Kurgusu, Ankara Üniversitesi Psikiyatrik Kriz Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kriz Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 21-40.
• Baudrillard, J. 2004. Tam Ekran, (Çev.) B. Gülmez, İstanbul: YKY. Bayram, A. K. ve Çınar, K. 2007. İktidar ve Siyasetin Gölgesinde Bürokrasi ve Demokrasi İlişkisi: İdealler, Zorunluluklar, Gerilimler, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:9, Say 1:1, 11-24.
• Bilgin, N. 2000. İçerik Analizi, İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
• Blommaert, J. ve Bulcaen, C. 2000. Critical Discourse Analysis, Annual Review of Anthropology, Vol. 29, 447-466.
• Buhara, M. (Senarist), Uslu, Y. & Oğuz, G. (Yönetmen) 2006a. Sıla [Televizyon Dizisi]. Bölüm 2. Atv.
• Buhara, M. (Senarist), Uslu, Y. & Oğuz, G. (Yönetmen) 2006b. Sıla [Televizyon Dizisi]. Bölüm 3. Atv.
• Buhara, M. (Senarist), Uslu, Y. & Oğuz, G. (Yönetmen) 2006c. Sıla [Televizyon Dizisi]. Bölüm 5. Atv.
• Buhara, M. (Senarist), Uslu, Y. & Oğuz, G. (Yönetmen) 2006d. Sıla [Televizyon Dizisi]. Bölüm 7. Atv.
• Buhara, M. (Senarist), Uslu, Y. & Oğuz, G. (Yönetmen) 2006e. Sıla [Televizyon Dizisi]. Bölüm 9. Atv.
• Buhara, M. (Senarist), Uslu, Y. & Oğuz, G. (Yönetmen) 2006f. Sıla [Televizyon Dizisi]. Bölüm 12. Atv.
• Buhara, M. (Senarist), Uslu, Y. & Oğuz, G. (Yönetmen) 2007. Sıla [Televizyon Dizisi]. Bölüm 35. Atv.
• Çağan, K. 2006. Sanat Sosyolojisinin İmkânına ve İnşasına Dair, Bilgi (13)/2, 11-31.
• Daniel J. H. ve King, G. 2010. A Method of Automated Nonparametric Content Analysis for Social Science, American Journal of Political Science. 54(1): 229-247.
• Göle, N. 2000. İslam ve Modernlik Üzerine Melez Desenler, İstanbul: Metis Yayınları.
• Kahraman, H. B. 2002. İçselleştirilmiş Açık ve Gizli Oryantalizm ve Kemalizm, Doğu Batı.20-1, 153-180.
• Karakaş, M. 2002. İktidar İlişkileri Açısından Bilim ve Sosyoloji, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt IV, Sayı 1, s. 163- 178.
• Köker, L. 2004. Modernleşme, Kemalizm ve Demokrasi, İstanbul: İletişim Yayınları.
• Kömeçoğlu, U. 2002. Oryantalizm, Belirsizlik, Tahayyül, 11 Eylül, Doğu Batı, 20-2, 33-50.
• Küçükömer, İ. 1969. Düzenin Yabancılaşması, İstanbul: And Yayınları.
• Lewis, B. 1980. The Ottoman Empire and Its Aftermath, Journal of Contemporary History, Vol. 15, No. 1, Imperial Hangovers, 27-36. Lombard, M., Snyder-Duch, J., & Bracken, C. C. 2002. Content Analysis in Communication: Assessment and Reporting of Intercoder Reliability, Human Communication Research, 28, 587-604.
• Mardin, Ş. A. 1969. Power, Civil Society and Culture in the Ottoman Empire, Comparative Studies in Society and History, Vol. 11, No. 3, 258- 281.
• Mardin, Ş. A. 1971. Ideology and Religion in the Turkish Revolution, International Journal of Middle East Studies, Vol. 2, No. 3, 197-211.
• McMahon, D. M. 2001. Enemies of the Enlightenment: The French Counter-Enlightenment and the Making of Modernity, Oxford & New York: Oxford University Press.
• Meulemann, H. 2012. Information and Entertainment in European Mass Media Systems: Preferences for and Uses of Television and Newspapers, European Sociological Review, Vol. 28, No. 2, 186-202. Mutman, M. 2002. Şarkiyatçılık: Kuramsal Bir Not, Doğu Batı.20-2, 105-114.
• Postman, N. 2004. Televizyon Öldüren Eğlence, çev. O. Akınhay, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Purvis, T. ve Hunt, A. 1993. Discourse, Ideology, Discourse, Ideology, Discourse, Ideology, The British Journal of Sociology, Vol. 44, No. 3, 473-499.
• Riffe, D., Lacy, S. ve Fico, F. 2005. Analyzing Media Messages: Using Quantitative Content Analysis in Research, New York: Psychology Press.
• Yıldırım, Y. 2008. Osmanlı Modernleşmesinde Cemaat-Toplum Yapılaşması: Yeni Osmanlı Düşüncesi Örneği, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: X, Sayı 3, 1-22.
• Yıldırım, Y. 2012. Neo-Patrimonyalizm Yaklaşımına Karşı Yapılaşma Olarak Türk Modernleşmesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt XIV Sayı 1, 1-21.