HATAY MESELESİNİN ÇÖZÜMÜ ESNASINDA BAŞBAKAN CELÂL BAYAR’IN FAALİYETLERİ

Yıl 2012, Cilt: 14 Sayı: 1, 143 - 154, 03.06.2012

Ayşe Aydin

Öz

Misak-ı Millî sınırları içerisinde yer alan ancak Ankara İtilâfnâmesi ve Lozan Antlaşması’yla bu sınırların dışında kalan Hatay, 1936 yılından itibaren Türkiye’nin dış politikada birinci derecede önemli meselesi haline gelmiştir. Başta Cumhurbaşkanı Atatürk olmak üzere önce İsmet İnönü daha sonra da Celâl Bayar hükümetleri bu mesele ile meşgul olmuşlardır. Dönemin şartlarını çok iyi değerlendiren Türkiye, uluslararası hukuk yolu ve diplomasi ile millî davası olan Hatay meselesini çözüme ulaştırmayı başarmıştır.

ABSTRACT
Hatay located within the borders of National Pact even though has been accepted outside of these borders with Ankara Agreement and Lausanne Treaty had become the foremost issue in foreign policy of Turkey since 1936. Primarily president Ataturk, afterwards Ismet Pasha, especially the governments of Celal Bayar also concerned with this issue. Turkey which strongly evaluates the conditions of periods has succeeded to solve the national issue of Hatay with international law and diplomacy.

Anahtar Kelimeler

Atatürk , Celâl Bayar , Hatay , Ankara İtilâfnâmesi , Lozan Antlaşması , Lausanne Treaty

Kaynakça

• ADA, Serhan (2005), Türk-Fransız İlişkilerinde Hatay Sorunu (1918-1939), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
• AKŞİN, Abdülahat (1991), Atatürk’ün Dış Politika İlkeleri ve Diplomasisi, Ankara: TTK.
• ARMAOĞLU, Fahir (1991), 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• BOZDAĞ, İsmet (1986), Celâl Bayar, İstanbul: Tercüman Yayınları.
• DİLAN, Hasan Berke (1998), Atatürk Dönemi Türkiye’nin Dış Politikası (1923-1939), İstanbul: Alfa Yayınları.
• ERKİN, Feridun Cemal (1987), Dış İşlerinde 34 Yıl, Anılar-Yorumlar, Cilt: I, Ankara: TTK.
• GÖNLÜBOL, Mehmet-Cem SAR (1996), Olaylarla Türk Dış Politikası, Ankara: Siyasal Kitabevi.
• GİRİTLİOĞLU, Fahir (1965), Türk Siyasi Tarihinde Cumhuriyet Halk Partisinin Mevkii, Ankara:
• KARPAT, Kemal (1996), Türk Demokrasi Tarihi, İstanbul, Afa Yayınları.
• KURAT, Yuluğ Tekin, “Elli Yıllık Cumhuriyetin Dış Politikası, 19231973”, Belleten, Cilt: XXXIX, Sayı: 154, s. 265-285.
• MAZICI, Nurşen (1996), Celâl Bayar Başbakanlık Dönemi 1937-1939, İstanbul: Der Yayınları.
• MELEK, Abdurrahman (1991), Hatay Nasıl Kurtuldu?, Ankara: TTK.
• ORAN, Baskın (2005), Türk Dış Politikası, İstanbul: İletişim Yayınları.
• ÖZTÜRK, Kazım (1981), Atatürk’ün TBMM Açık ve Gizli Oturumlardaki Konuşmaları, Cilt: I, Ankara.
• PEHLİVANLI, Hamit-Yusuf SARINAY-Hüsamettin YILDIRIM (2001), Türk Dış Politikasında Hatay (1918-1939), Ankara: Asam Yayınları.
• SANAL, Türker (1995), Türkiye Cumhuriyeti ve 50 Hükümeti, Ankara.
• SOYAK, Hasan Rıza (2010), Atatürk’ten Hatıralar, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• SOYSAL, İsmail, “Türk-Fransız Siyasal İlişkileri (1921-1984)”, Belleten, Cilt: XLII, Sayı: 188, Ankara 1984, s. 959-1044.
• SOYSAL, İsmail , “Hatay Sorunu ve Türk Fransız İlişkileri ( 1936 -1936 )”, Belleten, Cilt: XLIX, Sayı: 193, Ankara 1988, s. 70-110
• SÖKMEN, Tayfur (1992), Hatay’ın Kurtuluşu İçin Harcanan Çabalar, Ankara: TTK.
• SÖNMEZOĞLU, Faruk (2004), Türk Dış Politikasının Analizi, İstanbul: Der Yayınları.
• ŞAKİR, Ziya (1952), Celâl Bayar Hayatı ve Eserleri, İstanbul.
• ŞENŞEKERCİ, Erkan (2000), Türk Devriminde Celâl Bayar (1918-1960), İstanbul: Alfa Yayınları.
• TBMM Zabıt Ceridesi, Dönem V, Cilt: XIII.
• TEKİN, Mehmet (2000), Hatay Tarihi, Ankara.