Araştırma Makalesi

Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile

Cilt: 27 Sayı: Aile Özel Sayısı 19 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile

Öz

Bu makalede, dijital teknolojilerin ve algoritmik platformların aile yaşamına etkisi, Erving Goffman’ın dramaturjik sosyoloji teorisi bağlamında incelenmektedir. Dijital çağda aile bireylerinin çevrimiçi platformlarda sosyal performansları, kendilerini idealize edilmiş biçimlerde sergiledikleri yeni sosyal sahneler oluşturmuştur. Aileler, sosyal medyada paylaşımlar yoluyla kamusal bir imaj yaratırken, özel hayatlarındaki gerçek çatışmaları ve gerilimleri dijital sahnenin arkasında gizlemektedirler. Bu süreçte aile, Goffman’ın tanımladığı performans ekipleri gibi davranarak, çevrimiçi izleyiciler için koordineli ve tutarlı bir görüntü sunma çabasındadır. Sosyal medya algoritmaları, ailelerin çevrimiçi performanslarını şekillendiren görünmez yönetmenler olarak çalışmaktadır. Algoritmalar, kullanıcıların haber akışını kişiselleştirerek hangi içeriğin kimlere ulaşacağını belirler ve böylece aile içi iletişimi ve paylaşımları yönlendirir. Bu durum, ailelerin daha fazla beğeni ve etkileşim almak adına algoritma dostu içerikler üretmesine neden olmakta, karmaşık aile dinamiklerini basitleştirilmiş ve idealize edilmiş şekillerde sunmalarına yol açmaktadır. Ayrıca algoritmalar, aile üyelerinin dünyaya ilişkin algılarını kişiselleştirilmiş içeriklerle farklılaştırarak, ortak bir dünya görüşü oluşturma kapasitelerini azaltmakta ve aile içindeki çatışma ve kopuklukları artırmaktadır. Makale, dijital dramaturji perspektifiyle algoritmik aile kavramını geliştirerek, günümüz aile yaşamının algoritmik aracılığını ve performatif doğasını detaylı biçimde analiz etmektedir. Sonuç olarak, ailelerin çevrimiçi varlıklarını yönetirken algoritmik okuryazarlık gibi becerileri geliştirmelerinin önemi vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital dramaturji, algoritmik aile, Erving Goffman, sosyal medyada kendini sunma, izlenim yönetimi

Kaynakça

  1. Aslan, D., & Zinderen, A. (2024). Ebeveynlerin Dijital Ebeveynlik Rollerini Üstlenme Süreçlerinin Çocukların Bilinçli Medya Tüketimine Yansıması. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi(46), s. 75-96. doi:https://doi.org/10.17829/turcom.1489277
  2. Baştemur, Ş., & Kurşuncu, M. A. (2022). Sharenting: Why Parents Share Their Children’ Photos on Social Media? Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(3), s. 2911-2928.
  3. Boyd, D. (2010). Social Network Sites as Networked Publics: Affordances, Dynamics, and Implications. Z. Papacharissi içinde, A Networked Self (s. 39-58). New York: Routledge.
  4. Bullingham, L., & Vasconcelos, A. (2013, Ocak). ‘The presentation of self in the online world’: Goffman and the study of online identities. Journal of Information Science, 39(1), s. 101-113.
  5. Danış, M. S. (2022). Sosyal Medyada Yardımlaşmanın Sunumu. O. Metin (Ed.), Sosyal Medya ve Sosyal Kurumlar içinde (ss. 161 -182). Ankara: Tezkire Yayınları.
  6. Goffman, E. (2014). Damga Örselenmiş Kimliğin İdare Edilişi Üzerine Notlar. (Ş. Geniş, L. Ünsaldı, & S. Ağırnaslı, Çev.) Ankara: Heretik Yayınları.
  7. Goffman, E. (2014). Gündelik Yaşamda Benliğin Sunumu. (B. Cezar, Çev.) İstanbul: Metis Yayıncılık.
  8. Goffman, E. (2017). Etkileşim Ritüelleri Yüz Yüze Davranış Üzerine Denemeler. (A. Bölükbaşı, Çev.) Ankara: Heretik Yayınları.
  9. Hogan, B. (2010). The Presentation of Self in the Age of Social Media: Distinguishing Performances and Exhibitions Online. Bulletin of Science, Technology & Society, 30(6), s. 377-386. doi:10.1177/0270467610385893
  10. Hollenbaugh, E. E. (2021). Self-Presentation in Social Media: Review and Research Opportunities. Review of Communication Research, 9, s. 80-98. doi:10.12840/ISSN.2255-4165.027

Kaynak Göster

APA
Metin, O. (2025). Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(Aile Özel Sayısı), 219-233. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1729011
AMA
1.Metin O. Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile. AKÜSBD. 2025;27(Aile Özel Sayısı):219-233. doi:10.32709/akusosbil.1729011
Chicago
Metin, Osman. 2025. “Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 (Aile Özel Sayısı): 219-33. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1729011.
EndNote
Metin O (01 Ekim 2025) Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27 Aile Özel Sayısı 219–233.
IEEE
[1]O. Metin, “Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile”, AKÜSBD, c. 27, sy Aile Özel Sayısı, ss. 219–233, Eki. 2025, doi: 10.32709/akusosbil.1729011.
ISNAD
Metin, Osman. “Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/Aile Özel Sayısı (01 Ekim 2025): 219-233. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1729011.
JAMA
1.Metin O. Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile. AKÜSBD. 2025;27:219–233.
MLA
Metin, Osman. “Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 27, sy Aile Özel Sayısı, Ekim 2025, ss. 219-33, doi:10.32709/akusosbil.1729011.
Vancouver
1.Osman Metin. Dijital Dramaturji Perspektifinden Algoritmik Aile. AKÜSBD. 01 Ekim 2025;27(Aile Özel Sayısı):219-33. doi:10.32709/akusosbil.1729011