“Türkiye Ne Olsun?”: Normativizm ve Kararcılık Arasında Anayasal Yönelim

1930’lu yılların Weimar Cumhuriyeti’nde Hans Kelsen ile Carl Schmitt arasında yürütülen anayasa teorisi tartışmaları, modern anayasal devletin yapısını ve sınırlarını anlamak açısından güncelliğini korumaktadır. Kelsen’in normatif hukuk düzenini merkeze alan yaklaşımı ile Schmitt’in siyasal karar, otorite ve egemenliğe vurgu yapan perspektifi, anayasal düzenin kaynağı, meşruiyeti ve işleyişine ilişkin iki karşıt paradigma sunmaktadır. Bu iki yaklaşım arasındaki gerilim, yalnızca tarihsel bir akademik tartışma olmaktan çıkmış; günümüz anayasa hukukunda hâlâ temel bir referans noktası olmaya devam etmiştir. Türkiye’de son yıllarda yoğunlaşan rejim tartışmaları, hukuk devleti ilkesinin kapsamı, siyasal iktidarın yetki sınırları, yargısal denetimin rolü, demokratik meşruiyetin ölçütleri ve anayasal kimliğin korunması gibi meseleleri giderek daha görünür kılmaktadır. Bu tartışmalar, açıkça ifade edilmese de, önemli ölçüde Kelsen’in normativist perspektifi ile Schmitt’in siyasal-otoriter karar anlayışı arasındaki teorik ayrım çerçevesinde şekillenmektedir. Bu çalışma, Kelsen’in hukuk düzeni, normlar hiyerarşisi ve demokrasi kavrayışını; Schmitt’in egemenlik, siyasal olan ve anayasal düzenin temelinde yer alan otorite anlayışıyla karşılaştırarak iki düşünürün anayasal devlet tasavvurları arasındaki farklılıkları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu karşılaştırmanın, Türkiye’de süregiden anayasal tartışmaları kavramsallaştırma bakımından sağlayabileceği teorik katkılar değerlendirilecektir.

The constitutional theory debates between Hans Kelsen and Carl Schmitt in the Weimar Republic of the 1930s remain relevant for understanding the structure and limits of the modern constitutional state. While Kelsen’s approach centers on a normative legal order, Schmitt emphasizes political decision, authority, and sovereignty, offering two opposing paradigms concerning the source, legitimacy, and functioning of constitutional order. The tension between these approaches has transcended its historical context and continues to serve as a central reference point in contemporary constitutional theory. In Turkey, recent regime debates have highlighted issues such as the scope of the rule of law, the limits of political power, the role of judicial review, criteria of democratic legitimacy, and the preservation of constitutional identity. Although not explicitly framed as such, these discussions largely reflect the theoretical divide between Kelsen’s normativism and Schmitt’s political-decisionist perspective. This study aims to compare Kelsen’s understanding of legal order, hierarchy of norms, and democracy with Schmitt’s concepts of sovereignty, the political, and authority as foundational elements of constitutional order. It also evaluates the potential theoretical contributions of this comparison to current constitutional debates in Turkey.