Araştırma Makalesi

Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman

Cilt: 28 Sayı: 1 25 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman

Öz

18.yy’dan itibaren modern iktidarlar egemenliklerini koruyabilmek ve sürdürebilmek için çeşitli yönetim biçimleri geliştirmişlerdir. Bu yönetim biçimleri arasında çağdaş siyaset felsefecilerinden Michel Foucault’nun “biyopolitika” ve Giorgio Agamben’in “istisna alanı” kavramları, iktidarın toplum üzerinde uyguladığı denetim ve dışlama mekanizmalarını anlamaya imkân veren iki temel yaklaşım olarak öne çıkar. Metin Kaçan’ın Ağır Roman adlı eseri, Türk edebiyatında marjinal hayatların nasıl görünmez kılındığını, iktidar tarafından dışlanarak istisna alanlarına hapsedildiğini ve bu alanlarda bireylerin hukuki haklarından soyutlanarak “çıplak hayat”a indirgendiğini gösteren önemli bir örnektir. Eser üzerinde bugüne kadar dil, üslûp ve alt kültür temsili üzerine çalışmalar yapılmış olmakla birlikte modern iktidarların norm dışına ittiği bireyler üzerinde egemenliğini nasıl koruduğu ve sürdürdüğü üzerine kapsamlı bir inceleme yapılmamıştır. Bu çalışma biyopolitika ve istisna alanı kavramları etrafında Ağır Roman’daki iktidar-birey ilişkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın “Biyopolitika” başlıklı bölümünde kavramın tarihsel gelişimi ve bir dışlama yöntemi olarak ırkçılığın nasıl kullanıldığı ele alınmıştır. “İstisna Alanı ve Çıplak Hayat” bölümünde, Agamben’in hukukun askıya alınmasıyla oluşturulan istisna alanlarında bireylerin siyasal özne olmaktan çıkarılıp çıplak hayat formuna indirgenmesi incelenmiştir. “Biyopolitika ve İstisna Alanının Kesişimi: Kolera Mahallesi” başlıklı bölümde biyopolitikanın ve istisna alanının eserdeki yansımaları gösterilmiş ve analiz edilmiştir. Sonuç olarak Ağır Roman, iktidarın hem dışlayarak hem de hukuku askıya alarak yönetimine örnek olabilecek ve Foucault ile Agamben’in kuramsal çerçevelerinin kesişiminde değerlendirilebilecek özgün bir eserdir.

Anahtar Kelimeler

Foucault, Agamben, biyopolitika, istisna alanı, Ağır Roman

Kaynakça

  1. Agamben, G. (2013). Kutsal insan egemen iktidar ve çıplak hayat. (İ. Türkmen, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  2. Agamben, G. (2018). İstisna hâli. (K. Atakay, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  3. Aköz, S. (2018). Politika kavramının siyaset kavramı yerine kullanılması ve bilimsellik tartışmaları bağlamında devlet olgusuyla ilişkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(5), 160-180.
  4. Aristoteles. (2017). Politika. (F. Akderin, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
  5. Ertürk, F. (2025). Salgın dönemlerinde siyasal iktidar: Veba Geceleri’nde istisna hâli ve hegemonya. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, 17(34), 139-158. https://doi.org/10.26517/ytea.607.
  6. Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu. (M.A. Kılıçbay, Çev.). İmge Kitapevi.
  7. Foucault, M. (2002). Toplumu savunmak gerekir. (Ş. Aktaş, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  8. Foucault, M. (2003). Abnormal. (G. Buchell, Çev.). London: Verso.
  9. Foucault, M. (2004). Biyopolitikanın doğuşu. (A. Tayla, Çev.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  10. Foucault, M. (2007). Cinselliğin tarihi. (H.U. Tanrıöver, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Sandıkkaya Aşır, A. (2026). Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(1), 232-243. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1842300
AMA
1.Sandıkkaya Aşır A. Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman. AKÜSBD. 2026;28(1):232-243. doi:10.32709/akusosbil.1842300
Chicago
Sandıkkaya Aşır, Ayşe. 2026. “Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28 (1): 232-43. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1842300.
EndNote
Sandıkkaya Aşır A (01 Mart 2026) Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28 1 232–243.
IEEE
[1]A. Sandıkkaya Aşır, “Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman”, AKÜSBD, c. 28, sy 1, ss. 232–243, Mar. 2026, doi: 10.32709/akusosbil.1842300.
ISNAD
Sandıkkaya Aşır, Ayşe. “Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28/1 (01 Mart 2026): 232-243. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1842300.
JAMA
1.Sandıkkaya Aşır A. Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman. AKÜSBD. 2026;28:232–243.
MLA
Sandıkkaya Aşır, Ayşe. “Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 28, sy 1, Mart 2026, ss. 232-43, doi:10.32709/akusosbil.1842300.
Vancouver
1.Ayşe Sandıkkaya Aşır. Yaşamın Yönetimi ve Askıya Alınışı Foucault ve Agamben Ekseninde Ağır Roman. AKÜSBD. 01 Mart 2026;28(1):232-43. doi:10.32709/akusosbil.1842300