Araştırma Makalesi

Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma

Cilt: 28 Sayı: 2 25 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma

Öz

Dijitalleşme sürecinde ebeveynlerin çocuk yetiştirme tarzları, onlarla iletişim şekilleri ve ebeveynlik rolleri değişime uğramaktadır. Teknolojinin gelişimi ile birlikte dijital teknoloji araçlarının yaygınlaşması, anne ve babaların çocuk yetiştirme tarzlarının yeniden şekillenmesine yol açmaktadır. Özellikle de çocukların erken yaşlardan itibaren dijital medya ile temas etmeye başlaması ebeveynlerin kendi ebeveynlerinden farklı ebeveynlik rollerini yerine getirmektedirler. Bu süreçte ebeveynler bir yandan çocuklarının dijital dünyaya katılımını desteklerken diğer yandan onları bu dünyadaki tehlikelere ya da risklere karşı korumaya çalışmaktadırlar. Buna göre bu çalışma dijitalleşme sürecinin ebeveynlik rollerinde meydana getirdiği değişimi ve dönüşümü anlamayı amaçlamaktadır. Buradan hareketle çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak 7 kadın ve 7 erkek olmak üzere toplam 14 ebeveyn katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemleri ulaşılmıştır. Çalışmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formuna dayalı derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada dijitalleşmenin ebeveynlik üzerindeki etkisi ve ebeveynlerin dijitalleşmeye yönelik tutumları konuları ele alınmış, çocuklarının dijital teknoloji kullanımında ebeveynlerinin nasıl bir rolü olduğuna yönelik anlamlandırmaları üzerinden yorumlar yapılmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, dijitalleşme sürecinde ebeveyn katılımcıların kendi ebeveynlerinden farklı tarzla ebeveynlik sergiledikleri, dijital teknoloji kullanımında çocuklarına hem yönlendirici hem de koruyucu rolleri üstlendikleri, çocuklarının dijital araçları kullanımında daha çok kontrol edici ve sınırlayıcı davranış sergiledikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Dijitalleşme, Dijital Teknoloji, Ebeveynlik, Çocuk, Rol.

Kaynakça

  1. Akgöz Aktaş, G. ve Ebeoğlu Duman, M. (2025). Babaların gözünden baba katılımı ve ebeveynlik rolleri: nitel bir çalışma. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 68, 219-240.
  2. Aslan, D. ve Zinderen, A. (2024). Ebeveynlerin dijital ebeveynlik rollerini üstlenme süreçlerinin çocukların bilinçli medya tüketimine yansıması. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 46, 75-96. https://doi.org/10.17829/turcom.1489277
  3. Álvarez, M., Torres, A., Rodríguez, E., Padilla, S. & Rodrig, M.J. (2013). Attitudes and parenting dimensions in parents’ regulation of internet use by primary and secondary school children. Computers & Education, 67, 69–78.
  4. Aunola, K., Stattin, H. & Nurmi, J.E. (2000). Parenting styles and adolescents’ achievement strategies. Journal of Adolescence. 23, 205–222.
  5. Balcha, A. R. & Chen, H. L. (2025). Child-computer ınteraction dynamics: A systematic review of social media embedded ınteractive tools and their psychological impacts. International Journal of Human–Computer Interaction, 1-17. https://doi.org/10.1080/10447318.2025.2492297
  6. Bani´c, L. & Orehovaˇcki, T. A. (2024). Comparison of parenting strategies in a digital environment: A systematic literature review. Multimodal Technol. Interact. 8(32), 1-28. https://doi.org/ 10.3390/mti8040032
  7. Belli, M., Didişen, N. ve Yılmaz, H. B. (2021). Geçmişten günümüze değişen babalık rolü ve çocuk gelişimine katkıları. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 366-371. https://doi.org/10.34087/cbusbed.806798
  8. Beyaz Özbey, İ. (2022). Dijitalleşme, sosyal medya ve risk toplumu. İMGELEM, 6 (10): 141-158.
  9. Bilgiç, G. H., Duman, D. ve Seferoğlu, S. S. (2011). Dijital yerlilerin özellikleri ve çevrim içi ortamların tasarlanmasındaki etkileri. Akademik Bilişim, 257-263.
  10. Brisson-Boivin, K. (2018). The Digital Well-Being Of Canadian Familie, MediaSmarts. Ottawa.

Kaynak Göster

APA
Tuna Uysal, M. (2026). Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(2), 410-424. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1842419
AMA
1.Tuna Uysal M. Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma. AKÜSBD. 2026;28(2):410-424. doi:10.32709/akusosbil.1842419
Chicago
Tuna Uysal, Meyrem. 2026. “Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28 (2): 410-24. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1842419.
EndNote
Tuna Uysal M (01 Haziran 2026) Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28 2 410–424.
IEEE
[1]M. Tuna Uysal, “Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma”, AKÜSBD, c. 28, sy 2, ss. 410–424, Haz. 2026, doi: 10.32709/akusosbil.1842419.
ISNAD
Tuna Uysal, Meyrem. “Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 28/2 (01 Haziran 2026): 410-424. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1842419.
JAMA
1.Tuna Uysal M. Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma. AKÜSBD. 2026;28:410–424.
MLA
Tuna Uysal, Meyrem. “Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 28, sy 2, Haziran 2026, ss. 410-24, doi:10.32709/akusosbil.1842419.
Vancouver
1.Meyrem Tuna Uysal. Dijitalleşme Sürecinde Değişen Ebeveynlik Rolleri Üzerine Bir Çalışma. AKÜSBD. 01 Haziran 2026;28(2):410-24. doi:10.32709/akusosbil.1842419