Eğitim Sosyolojisi Teorilerinde Ailenin İzleri
Öz
Bu çalışma, eğitim ve aile kurumları arasındaki etkileşimi sosyolojik teoriler çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışmada, aile kurumunun farklı eğitimsel kuramlar temelinde nasıl ele alındığı tartışılmıştır. Aile ve eğitim, toplumsal yapıyı oluşturan temel toplumsal kurumlardır ve bu kurumlar toplumsal yapıda meydana gelen değişikliklerden doğrudan etkilenmektedir. Bu nedenle toplumsal yapının oluşumunda aile ve eğitim kurumunun varlığı önemli bir rol oynamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde kurgulanmış kuramsal bir incelemedir. Çalışmada, eğitim sosyolojisi literatüründe aile ve eğitim kurumları arasındaki ilişkiyi ele alan işlevselci ve çatışmacı paradigmalar, karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. İncelenen kuramsal metinler, doküman analizi yöntemiyle toplumsallaşma, kültürel sermaye ve eşitsizliklerin yeniden üretimi gibi temalar etrafında çözümlenmiştir. Sonuç olarak işlevselci paradigma eğitim ve aile kurumlarını toplumun sürekliliğini sağlayan yapılar olarak değerlendirirken, çatışmacı paradigma bu kurumların toplumsal dönüşümlerin yeniden üretiminde oynadıkları role vurgu yapmaktadır. Çalışmada ayrıca eğitim kurumunun, aile ile birlikte toplumsal değerlerin ve rollerin içselleştirilmesine yönelik çeşitli işlevleri sağlamakla birlikte toplumun yeniden üretimi noktasında da önemli bir rol üstlendiği dikkat çekmektedir. Bu durum, eğitim politikalarının oluşturulurken farklı sosyo-ekonomik yapıdan gelen ailelerin dikkate alınması gerekliliğini ve bu farklılıkların azaltılmasına yönelik hareket edilmesini zorunlu kılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim sosyolojisi, işlevselcilik, aile kurumu, kültürel sermaye
Kaynakça
- Althusser, L. (2014). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları. (A. Tümertekin, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
- Altın, H. (2010). Ziya Gökalp’in eğitim tarihimiz açısından önemi. History Studies. 2(2), 493-509.
- Andersen, I. G., & Jaeger, M. M. (2015). Cultural capital in context: Heterogeneous returns to cultural capital across schooling environments. Social Science Research, 50, 177–188.
- Apple, M. W. (1982). Reproduction and contradiction in education: an introduction. İn Cultural and economic reproduction in education (M. W. Apple ed.). London: Routledge.
- Aschaffenburg, A., & Maas, I. (1996). Cultural and educational careers: The dynamics of social reproduction. American Sociological Review, 62(4), 573–587.
- Atasoy, F. ve Gedik, S. (2021). Amiran Kurtkan Bilgeseven’in bütüncü yaklaşımı üzerine bir değerlendirme. Toplum, Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2(1). 1-17.
- Atlı, C. S. ve Akpolat, Y. (2023). A multiple case study on the reflection of cultural capital on educational strategies: private and public high school graduates. Journal of Qualitative Research in Education. 36, 132-164.
- Bernstein, B. (1960). Language and social class. The British Journal of Sociology, 11(3), 271–276.
- Bernstein, B. (1962a). Social class, linguistic codes and grammatical elements. Language and Speech, 5 (4), 221–240.
- Bernstein, B. (1962b). Linguistic codes, hesitation phenomena and intelligence. Language and Speech, 5(1), 31–48.
