Aile İçi Çatışma Alanında Bilimsel Üretimin Haritası: Yapısal Özellikler, Kavramsal Yönelimler ve Gelişim Trendleri Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz (1914-2024)

Yıl 2026, Cilt: 28 Sayı: 1, 137 - 158, 25.03.2026

Sultan Ergun

https://doi.org/10.32709/akusosbil.1842915

https://izlik.org/JA45PB95HB

Öz

Aile, bireyin kimliğini inşa ettiği ve hayata dair ilk izlenimlerini edindiği toplumsal bir yapıdır. Aile sadece biyolojik bir yapı değil aynı zamanda aile üyelerinin birbirlerini koruma, topluma kazandırma sorumluluğunu üstlenen sosyal bir yapıdır. Nitelikli aile iletişimi ailenin sürekliliğini sağlarken, yıkıcı bir aile iletişimi ve yıpratıcı bir etkileşim, aile içi çatışmalara sebep olabilir. Bu çalışma, aile içi çatışma alanındaki yaklaşık yüz yıllık (1914-2024) bilimsel bilgi birikimini haritalandırmayı amaçlamaktadır. Nicel bibliyometrik analiz yöntemi ve bilimsel haritalama tekniği kullanılarak Scopus veri tabanından elde edilen 2731 yayın incelenmiştir. Çalışma, yıllık bilimsel üretim, yıllık ortalama atıf sayısı, ülkelere göre bilimsel üretim miktarı, ülkelerin bilimsel üretim miktarının zaman içinde değişimi, sorumlu yazarların ülkeleri, en etkili kurumlar, trend konu başlıkları, tematik harita, dünya genelinde en çok atıf alan çalışmalar, en çok atıf alan ülkeler, Lotka yasası ile yazar üretkenliği, kelime bulutu, kelimelerin kümülatif kullanım sıklığı, kavramsal yapı haritası ve birliktelik ağı kapsamında derinlemesine sonuçlar sunmaktadır. Bulgular, alandaki bilimsel üretimin özellikle 2000’li yıllardan sonra hızla arttığını ve ABD merkezli çalışmaların daha fazla olduğu görülmektedir. Araştırmaların bireysel demografik özellikler, ebeveyn-çocuk ilişkileri ve psikolojik sağlık gibi temalara yoğunlaştığı görülmektedir. Analizlerde çatışmanın nedenleri, çözüm stratejileri, kültürel farklılıklar, sosyo-ekonomik ve politik bağlamlarda boşluklar olduğu görülmektedir. Aile içi iletişim eğitimleri üzerine araştırmalar, eğitim programları planlanmalı ve desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler

Aile , Aile içi çatışma , İletişim Sosyolojisi , Aile Sosyolojisi , Bibliyometrik Analiz

A Bibliometric Analysis of Scientific Output in The Field of Intra-Family Conflict: Structural Characteristics, Conceptual Orientations, and Development Trends (1914-2024)

https://izlik.org/JA45PB95HB

Öz

The family is a social structure where individuals construct their identity and form their first impressions of life. The family is not only a biological structure but also a social structure that assumes the responsibility of protecting family members and contributing to society. Qualitative family communication ensures the continuity of the family, while destructive family communication and damaging interactions can cause conflicts within the family. This study aims to map the scientific knowledge accumulated over approximately a century (1914-2024) in the field of intra-family conflict. Using quantitative bibliometric analysis and scientific mapping techniques, 2731 publications obtained from the Scopus database were examined. The study analyzed annual scientific output, average annual citation counts, scientific output by country, changes in countries’ scientific output overtime, the countries of the responsible authors, the most influential institutions, trending topics, thematic maps, the most cited studies worldwide, the most cited countries, author productivity according to Lotka’s law, word clouds, cumulative frequency of words, conceptual structure maps, and co-occurrence networks. The findings indicate that scientific output in the field has increased rapidly, particularly since the 2000s, with US-based studies being more prevalent. Research appears to focus on themes such as individual demographic characteristics, parent-child relationships and psychological health. The analyses reveal gaps in the causes of conflict, resolution strategies, cultural differences, and socio-economic and political contexts. Research on family communication training should be planned and supported.

Anahtar Kelimeler

Family , Intra-family Conflict , Communication Sociology , Family Sociology , Bibliometric Analysis

Kaynakça

• Amstad, F.T., Meier, L.L., Fasel, U., Elfering, A., ve Semmer, N.K. (2011). A meta analysis of work-family conflict and various outcomes with a special emphasis on cross-domain versus matching-domain relations, Journal of occupational Health Psychology, 16 (2), 151-169
• Ayan, D. (2012). Aile ve hukuk. Kasapoğlu, A., Karkıner, N. (Eds.), Aile sosyolojisi içinde, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları
• Aydın, N. (2024). Bibliyometrik analiz nasıl yapılır: genel bakış. Balkan ve Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Speicial Issue
• Bahar, H.İ. (2015). Sosyoloji, İstanbul: Hayat Yayınları
• Doss, B.D., Rhodes, G.K, Stanley,S.M., Markman, H.J (2009). The effect of the transition to parenthood on relationship quality: An eight - year prospective study, J. Pers. Soc. Psychol. 96(3), 601-609. Doi: 10.1037/a0013969
• Gottman, J.M. (1991). Predicting the longitudinal course of marriages. Journal of Marital and Family Therapy. 17 (1), 3-7
• Gökce, H. (2017). Dünü, bugünü, yarını ile aile. İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uygulamalı Sosyoloji Yüksek Lisans .1 (1), 50-64
• Grzywac, J.G., ve Marks, N.F. (2011). Reconceptualizing the work-family interface: An ecological perspective on the correlates of positive and negative spillover between work and family, Journal of Occupational Health Psychology. 5(1), 111-126
• Folger, J.P., Poole, M.S. ve Stutman, R.K. (2020). Working through conflict. Akkoyun,F. (Ed.), Çatışma yönetimi. Ankara: Nobel Yay
• İçli, G. (1997). Aile araştırmalarında yöntem ve yaklaşım. Pamukkale Üniversitesi Eğitim fakültesi Dergisi,2, 59-68 Kasapoğlu, A. (2012). Sosyolojik yaklaşımlar temelinde aile kuramı. Kasapoğlu, A., Karkıner, N. (Eds.), Aile Sosyolojisi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Kellowey, E.K., Gottlieb, B.H. ve Barham, L. (1999). The source, nature and direction of work and family conflict: A longtitudinal investigation. Journal of Occupational Health Psychology, 4(4), 337-346 Koerner, A.F., ve Fitzpatrick, M.A. (2006). Family conflict communication. Oetzel, J.G ve Ting-Toomet,(Eds.) The Sage Handbook of Conflict Communication Integrating Theory, Research and Practice, (ss.159-183). Sage Publications
• Mardin, Ş. (1991). Türk modernleşmesi. İstanbul: İletişim Yayınları
• Macionis, J.J. (2017). Sociology. Akan, V. (Çev.) Sosyoloji, Ankara: Nobel Yayınları
• Müftüler, H.G. (2019). Parsons sistem teorisi açısından kuşaklar arası ilişkilerde çatışma ve dayanışma. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, ISSN: 2602-3393, 100-134
• Prime, H., Wade, M. ve Browne, D.T. (2020). Risk and resilience infamily well-being during the covid 19 pandemic, American Psychological Association. 75 (5), 631-643
• Sillars, A., Canary, D.J., ve Tafoya, M. (2004). Communication, conflict, and the quality of family relationships. In A. Vangelisti (ed.). The Handbook of Family Communication, 413-446. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum. https://doi.org/10.4324/9781410609564-29. Erişim tarihi: 01.12.2025
• Tacoğlu, T.P. (2018). Aile. Sağlam, E.B, Boyacıoğlu, A.Ö., Bakacak, A.G. (Eds.). Sosyoloji içinde (ss. 266-287). Ankara: Siyasal Kitabevi Tarhan, N. (2010). Son sığınak aile. İstanbul: Nesil Yayınları
• Tire, O. (2020). Geçmişten günümüze aile ve evlilik. Dikici, E., Tire, O., Adıgüzel, Z.S (Eds.). Aile ve Sosyoloji (ss. 7-30) Konya: Eğitim Yayınevi
• Yılmaz, M. (2002) Lotka yasası ve Türkiye’de kütüphane ve bilgi bilimi literatürü. Türk Kütüphaneciliği, 16 (1), ss.61-69
• Zencirkıran, M. (2025). Sosyoloji, Bursa: Dora