Mahalli Sanatçı Mehmet Karadedeli: Biyografisi ve Uşak Halk Kültürüne Katkıları
Öz
Toplumların kendilerine ait kimliklerini, karakteristik özelliklerini, davranış ve düşünce yapılarını, gelenek ve göreneklerini ifade eden ve halk kültürü adı altında birleşen tüm bu kültürel olguların aktarımında kullanılan çeşitli yöntemler olmakla birlikte kullanılan en yaygın kanallardan birisi halkın kendi üretimi olan halk müzikleridir. Halkın başından geçen önemli olayların anlatıldığı, duygu, düşünce ve hislerin betimlenerek ifade edildiği, halkın günlük yaşamdaki uğraşlarının konu alındığı halk müzikleri toplumların kimlik inşasında önemli rol oynamaktadır. Halk müziklerinin yaşatılması, korunması ve aktarılması görevini üstlenen toplumun gönüllü kültür aktarım elçileri olan mahalli sanatçılar ise yapmış ve yapmakta oldukları önemli hizmetler neticesinde halkın öz kültürünün nesiller boyunca yaşatılmasına ve aktarılmasına aracı olmaktadırlar. Uşak ili özelinde gerçekleştirilen bu çalışma neticesinde Uşaklı mahalli sanatçı Mehmet Karadedeli’nin Uşak halk müziğine ve bu doğrultuda halk kültürüne yapmış olduğu katkılar araştırılıp incelenerek ortaya konulmuştur. Yapmış olduğu çalışmalar neticesinde il kültürünün yaşatılması ve aktarılması hususunda önemli katkılarda bulunan Karadedeli mahalli sanatçı olarak yöre ezgilerinin ve kültürünün sunumunda, kaynak kişi olarak halk kültürü ve halk müziği ürünlerinin aktarılmasında, derlemeci olarak kültürel ürünlerin kayıt altına alınarak yaşatılmasında, eğitimci olarak yeni nesillerin yetiştirilmesinde, besteci olarak ise müzikal ürün çeşitliliğinin sağlanmasında etkin rol oynamaktadır. Mahalli sanatçı, kaynak kişi, derlemeci, eğitimci ve besteci kimlikleriyle karşımıza çıkan Mehmet Karadedeli ile ilgili yapılmış olan bu çalışmada, biyografik verilerin yanı sıra halk kültürüne sağlamış olduğu katkılara yönelik elde edilen tüm veriler alt başlıklar halinde işlenerek sunulmuştur. Çalışma içeriğinde sunulan verilerin büyük çoğunluğu yarı yapılandırılmış görüşme tekniği çerçevesinde elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Halk Kültürü, Halk Müziği, Mahalli Sanatçı, Uşak, Mehmet Karadedeli
Etik Beyan
Bu çalışma Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimleri Bilimsel Araştırma Yayın ve Etiği Kurulu’nun 19.11.2021 tarihli 2021/374 numaralı etik kurul kararı doğrultusunda yapılmıştır. Yapılan bu çalışma 27.06.2022 tarihinde ikinci yazar Dr. Öğr. Üyesi Safiye YAĞCI danışmanlığında hazırlanıp birinci yazar Enes KIYAR tarafından sunulan “Uşaklı Mahalli Sanatçı Mehmet Karadedeli ve Halk Kültürüne Katkıları Üzerine Bir İnceleme” başlıklı yüksek lisans tezinden türetilmiştir.
Local Artist Mehmet Karadedeli: His Biography and Contributions to Uşak Folk Culture
Öz
While various methods are used to transmit all these cultural phenomena, which express the identities, characteristics, behaviors and thought patterns, traditions and customs of societies and are united under the name of folk culture, one of the most common channels is folk music, which is the product of the people themselves. Folk music, which tells of important events in the lives of the people, depicts and expresses emotions, thoughts and feelings, and deals with the daily struggles of the people, plays an important role in the identity construction of societies. Local artists, who undertake the task of preserving, protecting and transmitting folk music, act as voluntary cultural ambassadors of the community, and through their important services, they facilitate the preservation and transmission of the people's own culture for generations. As a result of this study, which was carried out specifically in the province of Uşak, the contributions of Uşak local artist Mehmet Karadedeli to Uşak folk music and, in this context, to folk culture have been researched and examined and revealed. Through his work, Karadedeli has made significant contributions to the preservation and transmission of the local culture. As a local artist, he plays an active role in presenting regional melodies and culture; as a source person, he transmits folk culture and folk music products; as a collector, he records and preserves cultural products; as an educator, he educates new generations; and as a composer, he ensures the diversity of musical products. This study on Mehmet Karadedeli, who appears in the roles of local artist, source person, collector, educator, and composer, presents all the data obtained regarding his contributions to folk culture, in addition to biographical data, in subheadings. The majority of the data presented in the study was obtained through a semi-structured interview technique.
Anahtar Kelimeler
Folk Culture, Folk Music, Local Artist, Uşak, Mehmet Karadedeli
Etik Beyan
This study was conducted in accordance with the ethics committee decision numbered 2021/374, dated 19.11.2021, of the Afyon Kocatepe University Social and Human Sciences Scientific Research Publication and Ethics Board. This study is derived from the master's thesis entitled "An Examination of Uşak Local Artist Mehmet Karadedeli and His Contributions to Folk Culture," prepared under the supervision of the second author, Dr. Safiye YAĞCI, and presented by the first author, Enes KIYAR, on 27.06.2022.