Türk Ailesinde Modernleşme ve Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Dönüşümü: Sosyokültürel Bir Perspektif
Öz
Bu çalışma, modernleşme ve sekülerleşme süreçlerinin etkisiyle Türkiye'de aile kurumu içindeki toplumsal cinsiyet rollerinin dönüşümünü incelemektedir. Geleneksel aile yapıları uzun süre dini otorite ve paternalist hiyerarşiler tarafından şekillendirilmiş olsa da, kentleşme, göç ve kadınların iş gücüne katılımının artması gibi makro-sosyal değişimler çok katmanlı bir dönüşümü tetiklemiştir. Araştırmanın temel odak noktası, bu değişen çerçeve içerisinde erkeklik ve babalık rollerinin evrimidir. Çalışma, geleneksel "aile reisi" imgesinin yerini giderek daha eşitlikçi, çocuk merkezli ve melez modellere bıraktığını savunmaktadır. Özellikle "ilgili babalık" tipinin ortaya çıkışı, katı bir paternalist otoriteden daha etkileşimli ve müzakereye dayalı bir aile dinamiğine geçişi yansıtmaktadır. Ancak bu dönüşüm, geleneksel direnç öğelerinin modern ve postmodern değerlerle bir arada var olduğu bir "ikircikli durum" ile öne çıkmaktadır. Boşanma oranlarındaki artış ve evliliğin ertelenmesi yapısal bir çözülmeye işaret ederken, güçlü aile bağlılığının devam etmesi Türkiye'ye özgü benzersiz bir sentezi vurgulamaktadır. Çalışma, sosyal politikaların iş ve aile yaşamı arasında bir denge kurarak bu yeni çeşitliliğe uyum sağlaması gerektiği sonucuna varmaktadır. Nihayetinde, erkekliğin ve babalığın dönüşümü sadece bir otorite krizi olarak değil, seküler modernliğin gerekliliklerine kademeli bir uyum süreci olarak sunulmakta; bu da hem kamu politikalarının hem de bireysel ebeveynlik pratiklerinin yeniden değerlendirilmesini gerektirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Aile, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Toplumsal Değişme, Modernleşme, Ebeveynlik
Etik Beyan
Çalışmada herhangi bir insan katılımcıdan veri toplanmadığı için etik kurul izni gerekmemektedir.
Modernization and Gender Role Transformations in the Turkish Family: A Sociocultural Perspective
Öz
This study examines the transformation of gender roles within the family institution in Turkey under the influence of modernization and secularization processes. While traditional family structures have long been shaped by religious authority and paternalist hierarchies, macro-social shifts such as urbanization, migration, and the increasing participation of women in the workforce have triggered a multi-layered change. The primary focus of the research is the evolution of masculinity and fatherhood roles within this shifting framework. The study argues that the conventional "head of the household" image is increasingly challenged by more egalitarian, child-centered, and hybrid models. Specifically, the emergence of "involved fathering" reflects a transition from a rigid paternalist authority to a more interactive and negotiated family dynamic. However, this transformation is characterized by an "ambivalent situation" where traditional resistance coexists with modern and postmodern values. The rise in divorce rates and the delay of marriage indicate a structural breakdown, yet the persistence of strong family commitments highlights a unique synthesis specific to Turkey. The study concludes that social policies must adapt to this new diversity by fostering a balance between professional and family life. Ultimately, the transformation of masculinity and fatherhood is presented not merely as a crisis of authority but as a gradual adaptation to the requirements of secular modernity, necessitating a re-evaluation of both public policy and individual parenting practices.
Anahtar Kelimeler
Family, Gender Roles, Social Change, Modernization, Parenting.
Etik Beyan
Ethics committee approval is not required as no data was collected from human participants in the study.