Kur’ân’a Göre “Hakk” ve “Adalet” Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri

Resul Ersöz

TR

Kur’ân’a Göre “Hakk” ve “Adalet” Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri

Öz

İslâm toplumunun ictimâî birçok değeri bulunmakla birlikte bunlardan “hak” ve “adalet”, en ön plana çıkan iki anahtar kavramdır. Kur’ân’a göre toplum düzeni ancak hak ve adalet zemininde tesis edilebilir ve sürdürülebilir. Aksi halde, hak ve adalet ekseninde oluşturulmamış bir düzen ve birlikteliğin, -bu durum kardeş- liğe halel getireceğinden dolayı- sürdürülebilir olması mümkün değildir. Başka bir ifadeyle her iki kavram da (hak ve adalet) İslâm toplumunun huzur ve refahının teminine yönelik olarak vaz’ edilmiştir. Kelime olarak “barış” anlamına gelen İslâm, şeriatın zaruri maksatları kapsamında; dînin, nefsin, neslin, malın ve aklın korunmasını öngörmektedir. Bu öngörü ve hedefler, öncelikle İslâm toplumunda bilahare tüm dünyada hak ve adalet ekseninde Müslümanlar eliyle gerçekleştirilecektir. Bu, Müslümanların görevidir. Nihaî hedef ise evrensel barışı (İslâm) sağlamaktır.

Anahtar Kelimeler

Hak,Adalet,Kavram,İctimaî Değerler

Kaynakça

Ahmed b. Hanbel, 1992. el-Müsned, (I-VI), İstanbul: Dâru Sahnun ve Çağrı Yayınları, 2. Baskı.
Abdullah Ahmed el-Yûsuf. 2009 (20. Yıl) “el-Adaletü’l-İctimâiyye Fî’l-Kur’âni’l-Kerîm”, Mecelletü’l-Basâir, Beyrut, Sayı: 44, s. 50-68.
Ahmed eş-Şerbasî. 1985, Mevsüatü Ahlâki’l-Kur’ân, Dâru’r-Râidi’lArabî, Beyrut
Ali el-Hafif. 1990. el-Mülkiyetü Fi’ş-Şeriati’l-İslâmiyye Dâru’n-Nehezati’l-Arabiyye, Beyrut
Armağan, Servet. 1987. İslâm Hukukunda Temel Hak ve Hürriyetler, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
Ateş, Süleyman. 1988-1991, Yüce Kur’ân’ın Çağdaş Tefsiri (I-XII), İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat.
Bardakoğlu, Ali. 1988. “Hak”, DİA, (I-XLIV), TDV. Yayınları, İstanbul, XV, 139.
Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail. 1992. el-Camiu’s-Sahîh (I-VIII), İstanbul: Dâru Sahnûn ve Çağrı Yayınları, 2. Baskı.
Bulaç, Ali. 1994. “Asr-ı Saadette Bir Arada Yaşama Projesi Medine Vesikası”, Bütün Yönleriyle Asrı Saadette İslâm (I-IV), Editör: Vecdi Akyüz, İstanbul: Beyan Yayınları, II, 191.
Çağırıcı, Mustafa. 198 “Adalet”, DİA, (I-XLIV), İstanbul: TDV. Yayınları, I, 341-343.

Demir, Fahri. 1986. İslâm Hukukunda Mülkiyet Hakkı ve Servet Dağılımı, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
Doğan, D. Mehmet. 1996. Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul: İz Yayıncılık,
Dursun, Davut. 1990. “Eşitlik”, Sosyal Bilimler Ansiklopedisi (I-IV), İstanbul: Risale Yayınları, I, 482-483.
Ebu’l-Bekâ, Eyyüb b. Musa el-Hüseynî el-Kefevî el-Hanefî, 1287/1869. Külliyâtü Ebi’l- Bekâ, Matbaatü’l-Âmire,
Elmalılı, Hamdi Yazır. 1968. Hak Dini Kur’ân Dili (I-IX), İstanbul: Nebioğlu Basımevi, 3. Baskı.
Eryılmaz, Bilal. 1996. “Osmanlılarda Millet Sistemi”, Osmanlı Ansiklopedisi (I-VII), İstanbul: İz Yayıncılık.
Fîrûzâbâdî, Ebû Tâhir Mecdüddîn Muhammed b. Ya’kub b. Muhammed. 1987. el-Kâmûsu’l-Muhît, Müessesetü’r-Risale, 2. Baskı, Beyrut
________ 1996. Besâir Zevi’t Temyîz Fi Letâifi’l- Kitabi’l-Azîz (I-V), Kahire.
İbn Kesîr, Ebu’l-Fida İsmail. 1985. Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm (I-VII), thk: Dr. Muhammed İbrahim el-Benna, Muhammed Ahmed Aşur, Abdül Azîz Ğanîm, İstanbul: Kahraman Yayınları.
İbn Mâce, Ebû Abdillah Muhammed b. Yezid. 1992. Sünenü İbn Mâce (I-II), thk: M. Fuat Abdülbaki, İstanbul: Dâru Sahnun ve Çağrı Yayınları, 2. Baskı.
İbn Manzûr, Ebu’l-Fadl Cemalüddin Muhammed b. Mukrim. 1300h. Lisanü’l-Arab (I-XV); Dâru Sadır, Beyrut. el-Kardâvî, Yusuf. 1968. en-Nas ve’l-Hak, (İnsan ve Hak Mefhumu), ter: Mustafa Ateş, İstanbul: İrfan Yayınevi.
Mevdûdî, Ebu’l-A’lâ. İslâm’da Hükümet, ter: Ali Genceli, Ankara: Hilal Yayınları, 3. Baskı, tsz.
Molla İbrahimoğlu, Süleyman. 1996. “Kur’ân’da Hak Kavramı”, Diyanet Dergisi, sayı: 32/1, s. 24-40.
Mukâtil b. Süleyman, İbn Beşîr, el-Azdî, el-Horasanî, 1993. Kitabu’l Vücûh ve’n-Nezâir, haz: Ali ÖZEK, İstanbul: İlmî Neşriyat.
Mutahharî, Ayetullah Murtaza, 1988. Adli İlâhî, Çev: Hüseyin Hatemî, İstanbul.
Müslim, Ebu’l-Hüseyn b. Haccâc el-Kuşeyrî. 1992. el-Camiu’s Sahîh” (I-III), nşr: Muhammed Fuat Abdülbâkî, şerh: İmam Nevevî, İstanbul: Dâru Sahnûn ve Çağrı Yayınları.
Olguner, Fahrettin. 1992. “Batıl”, DİA (I-XLIV), İstanbul: TDV. Yayınları, V, 147.
Râğıb el-Isfahânî, Ebu’l-Kasım el-Hüseyn b. Muhammed. el-Müfredât fî Ğarîbi’l-Kur’ân, thk: Muhammed Seyyid Keylânî, Dâru’l-Ma’rife, Beyrut, tsz.
Sâbûnî, M. Ali, Safvetü’t-Tefâsîr (I-III), Derseâdet, İstanbul tsz.
Şâtıbî, Ebû İshak İbrahim b. Musa b. Muhammed. 1997. el Muvâfakât (I-VI), Dâru İbn Affan, Suudi Arabistan el-Huber - el-Akrabiyye
Şimşek, M. Sait. 2005. Kur’ân’ın Ana Konuları, İstanbul: Beyan Yayınları.
Taberî, Ebû Cafer Muhammed b. Cerîr. 1954. Câmiu’l-Beyan an Te’vîli Âyi’l-Kur’ân (I-XXX), Mısır.
Topaloğlu, Bekir. 1988. “Adl”, DİA (I-XLIV), İstanbul: TDV. Yayınları, I, 387.
Yüksel, Nevzat. 1995. Konularına Göre Kur’ân’ı Kerîm Fihristi, İstanbul: Bayrak Yayınları, 8. Baskı.
Zemahşerî, Ebu’l-Kasım Cârullah Mahmud b. Ömer. 1318h. el-Keşşâf an Hakaiki’t-Tenzîl ve Uyûni’l-Akavîl fî Vucûhi’t-Te’vîl (I-III), Bulak, Mısır: el-Matbaatü’l-Kübra el-Emîriyye.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Resul Ersöz
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2017

Kabul Tarihi

14 Temmuz 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 18 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA64HU69AB

APA

Ersöz, R. (2016). Kur’ân’a Göre “Hakk” ve “Adalet” Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 1-27. https://izlik.org/JA64HU69AB

AMA

1.Ersöz R. Kur’ân’a Göre “Hakk” ve “Adalet” Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri. AKÜSBD. 2016;18(2):1-27. https://izlik.org/JA64HU69AB

Chicago

Ersöz, Resul. 2016. “Kur’ân’a Göre “Hakk” ve ‘Adalet’ Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 (2): 1-27. https://izlik.org/JA64HU69AB.

EndNote

Ersöz R (01 Aralık 2016) Kur’ân’a Göre “Hakk” ve “Adalet” Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 2 1–27.

IEEE

[1]R. Ersöz, “Kur’ân’a Göre “Hakk” ve ‘Adalet’ Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri”, AKÜSBD, c. 18, sy 2, ss. 1–27, Ara. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64HU69AB

ISNAD

Ersöz, Resul. “Kur’ân’a Göre “Hakk” ve ‘Adalet’ Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18/2 (01 Aralık 2016): 1-27. https://izlik.org/JA64HU69AB.

JAMA

1.Ersöz R. Kur’ân’a Göre “Hakk” ve “Adalet” Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri. AKÜSBD. 2016;18:1–27.

MLA

Ersöz, Resul. “Kur’ân’a Göre “Hakk” ve ‘Adalet’ Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 2, Aralık 2016, ss. 1-27, https://izlik.org/JA64HU69AB.

Vancouver

1.Resul Ersöz. Kur’ân’a Göre “Hakk” ve “Adalet” Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri. AKÜSBD [Internet]. 01 Aralık 2016;18(2):1-27. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64HU69AB

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International

Kur’ân’a Göre “Hakk” ve “Adalet” Kavramları Bağlamında İslâm Toplumunun İctimâî Değerleri

Öz

Anahtar Kelimeler

Öz

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster