Araştırma Makalesi

I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918)

Cilt: 18 Sayı: 2 31 Aralık 2016
Gürsoy Şahin
PDF İndir
Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Kapak Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
TR

I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918)

Öz

Osmanlı-Sırp ilişkilerinin geçmişi XIV. yüzyıla dayanmaktadır. Sırbistan’ın 1878 yılında bağımsızlığını ilan etmesi, iki ülke arasındaki ilişkileri farklı bir boyuta taşımıştır. Balkan Savaşları ise Osmanlı-Sırp ilişkilerinde önemli bir kırılma noktasını oluşturdu. Zira bu savaşların ardından Osmanlı Devleti, Balkanlardaki topraklarının önemli bir kısmını Balkan devletlerine bıraktı. Bunun sonucunda Sırbistan ile Osmanlı Devleti arasındaki en önemli mesele, terk edilen bölgelerdeki Müslümanların haklarının korunması olmuştu. Nitekim 14 Mart 1914 tarihinde İstanbul Antlaşması’nın imzalanması ile bu sorunlar çözüme ulaştırılmaya çalışıldı. Balkan Savaşlarının hemen ardından I. Dünya Savaşı’nın başlaması ve her iki devletin rakip taraflarda yer almaları siyasî ilişkileri zora soktu. Bu meyanda Sırbistan ile Osmanlı Devleti’nin diplomatik ilişkileri 1 Kasım 1914 tarihinde resmen sona erdi. Bu dönemde iki tarafın ilişkileri aracı devletler vasıtasıyla yürütülmeye çalışıldı. Savaş boyunca ilişkilerin düşük seviyede seyretmesi bazı krizleri de beraberinde getirdi. Çalışmada; I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan arasındaki siyasî ilişkiler irdelendi. Bu bağlamda ilişkilerin yürütülmesinde arabulucu devletlerin rolü, savaşın ilk aylarında yaşanan diplomatik gerginlikler, Müslümanlara yönelik baskıların Osmanlı-Sırp ilişkilerine etkileri ortaya konulmaya çalışıldı. Araştırmanın temel kaynaklarını Başbakanlık Osmanlı Arşivi belgeleri oluşturmaktadır. 

Anahtar Kelimeler

Osmanlı Devleti,Sırbistan,I. Dünya Savaşı,Balkan Savaşları

Kaynakça

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşiv Belgeleri (BOA) DH.EUM.5.Şb., nr. 3/47, 27 Zilhicce 1332/16 Kasım 1914; nr. 3/47, 27 Zilhicce 1332/16 Kasım 1914); nr. 70/32, 27 Zilhicce 1336/3 Ekim 1918. DH.EUM.ECB., nr. 21/35, 1-10, 29 Rebiülevvel 1337/2 Ocak 1919. DH.EUM.LVZ., nr. 28/11-A, 2 Cemaziyelevvel 1333/18 Mart 1915. DH.EUM.MTK., nr. 72/4, 2 Cemaziyelevvel 1333/18 Mart 1915. DH.EUM.VRK., nr. 15/11, 17 Şaban 1333/30 Haziran 1915. DH.HMŞ., nr. 27/53, 29 Rebiülahir 1333/16 Mart 1915. DH.İ.UM., nr. 22/5, 25 Şaban 1335/16 Haziran 1917; nr. 25/2-04, 21 Şevval 1333/1 Eylül 1915. DH.İ.UM.EK., nr. 92/29, 21 Cemaziyelevvel 1333/6 Nisan 1915; nr. 10/2, 21 Şevval 1333/1 Eylül 1915; nr. 92/30, 22 Cemaziyelevvel 1333/7 Nisan 1915; nr. 92/46, 5 Cemaziyelahir 1333/20 Nisan 1915; nr. 92/55, 10 Cemaziyelahir 1333/25 Nisan 1915; nr. 94/63, 21 Şevval 1333/1 Eylül 1915. DH.MB.HPS., nr. 154/50, 4 Şaban 1333/17 Haziran 1915; nr. 154/51, 4 Şaban 1333/17 Haziran 1915); nr. 154/81, 17 Şaban 1333/30 Haziran 1915. DH.MB.HPS.M., nr. 13/30, 7 Recep 1332/1 Haziran 1914; nr. 13/11, 23 Cemaziyelahir 1332/19 Mayıs 1914. DH.ŞFR., nr. 76/243, 6 Şaban 1335/28 Mayıs 1917; nr. 82/181, 11 Rebiülevvel 1336/25 Aralık 1917. DH.SN.THR., nr. 69/41, 22 Şaban 1334/24 Haziran 1916; nr. 64/79, 20 Zilkade 1333/29 Eylül 1915; nr. 67/72, 16 Cemaziyelevvel 1334/21 Mart 1916. DH.UMVM., nr. 123/85, 4 Şaban 1333/17 Haziran 1915; nr. 123/106, 17 Şaban 1333/30 Haziran 1915; nr. 123/86, 4 Şaban 1333/17 Haziran 1915. HR.HMŞ.İŞO., nr. 209/9, 17 Şevval 1332/8 Eylül 1914; nr. 209/12, 23 Safer 1333/10 Ocak 1915; nr. 209/13, 23 Safer 1333/10 Ocak 1915; nr. 209/14, 15 Rebiülevvel 1333/31 Ocak 1915. HR.SYS., nr. 2402/1, 10 Ağustos 1914; nr. 2167/13, 2 Kasım 1914; nr. 2167/17, 4 Kasım 1914; nr. 2167/18, 8 Kasım 1914; nr. 2167/2, 4 Eylül 1914; nr. 2167/26, 15 Kasım 1914; nr. 2167/33, 24 Kasım 1914; nr. 2168/28, 22 Ağustos 1915; nr. 2169/32, 1 Şubat 1918; nr. 2402/16, 29 Temmuz 1914; nr. 2402/24; 18 Ağustos 1914; nr. 2403/74, 19 Ekim 1914; nr. 2406/63, 17 Ocak 1915; nr. 2409/74, 27 Mayıs 1915; nr. 2413/11, 8 Eylül 1915; nr. 2169/32, 1 Şubat 1918. İ.DUİT., nr. 77/43, 18 Muharrem 1333/6 Aralık 1914. MV., nr. 202/112, 18 Ramazan 1334/19 Temmuz 1916.
  2. Kitap ve Makaleler Ağanoğlu, H. Y. 2001. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Balkanlar’ın Makus Talihi Göç, İstanbul: Kum Saati Yayınları.
  3. Anscombe, F. F. 2012. The Balkan Revolutionary Age, The Journal of Modern History, 84 (3), (September), 572-606.
  4. Armaoğlu, F. 1994. 20.Yüzyıl Siyasi Tarihi 1914-1990, I, 1914-1980, Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları.
  5. Aslantaş, S. 2006. Sırbistan: İsyanlar ve Bağımsız Devlet, Balkanlar El Kitabı, I, Edt. O.Karatay-B.A. Gökdağ, Ankara: Karam-Vadi Yayınları, 472-487.
  6. Çolak, F. 2012. İşgal Yıllarında İzmir İktisadi Bölgesinde Fiyat Hareketleri, Turkish Studies, 7 (4), 1269-1280.
  7. Demir, H. 2013. Federalizm–Üniterizm İkileminde Sırp-HırvatSloven Krallığı’nda Siyasal Yaşam (1918-1929), Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2 (2), 91-114.
  8. Dilek, M. S. 2004. Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı (Yugoslavya) ile Diplomatik İlişkilerin Kurulması ve Kral Alexander Karadjordjevic Gözüyle Mustafa Kemal Atatürk ve Türkiye, Journal of Atatürk, 4 (2), 267-278.
  9. Düstur, 1336. Tertip 2, (Tertib-i sani), 7, (25 Zilhicce 1332-5 Muharrem 1334, 1 Teşrinisani 1330-31 Teşrinievvel 1331), Dersaadet: Matbaa-i Amire.
  10. Eldem, V. 1994. Harp ve Mütareke Yıllarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomisi, Ankara: TTK Yay.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gürsoy Şahin
Afyon Kocatepe Üniveristesi
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

5 Ekim 2017

Kabul Tarihi

13 Aralık 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 18 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA89KJ83MY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Şahin, G. (2016). I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 269-286. https://izlik.org/JA89KJ83MY
AMA
1.Şahin G. I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918). AKÜSBD. 2016;18(2):269-286. https://izlik.org/JA89KJ83MY
Chicago
Şahin, Gürsoy. 2016. “I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918)”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 (2): 269-86. https://izlik.org/JA89KJ83MY.
EndNote
Şahin G (01 Aralık 2016) I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 2 269–286.
IEEE
[1]G. Şahin, “I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918)”, AKÜSBD, c. 18, sy 2, ss. 269–286, Ara. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89KJ83MY
ISNAD
Şahin, Gürsoy. “I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918)”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18/2 (01 Aralık 2016): 269-286. https://izlik.org/JA89KJ83MY.
JAMA
1.Şahin G. I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918). AKÜSBD. 2016;18:269–286.
MLA
Şahin, Gürsoy. “I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918)”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 2, Aralık 2016, ss. 269-86, https://izlik.org/JA89KJ83MY.
Vancouver
1.Gürsoy Şahin. I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Devleti ile Sırbistan Arasındaki Siyasî Sorunlara Dair Bazı Tespitler (1914-1918). AKÜSBD [Internet]. 01 Aralık 2016;18(2):269-86. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89KJ83MY

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International