Serbest Piyasa, Birey ve Sosyal İlişkiler
Öz
Serbest piyasa sistemi en baskın ekonomik sistem
haline gelmiştir. Her ne kadar serbest piyasa sistemi insanların hayatın her alanında
önemli kazanımlar elde etmelerine imkan vermişse de, günümüzde pek çok soruna sebep olmaktadır. Yabancılaşma,
güvensizlik ve stressten kaynaklanan hastalıkların yaygınlık kazanması, aile-iş
çatışması, cinsiyet eşitsizliğinin derinleşmesi, gelirin belli bir azınlığın
elinde toplanması, piyasa değerlerinin hayatın tüm katmanlarına sızması ve
piyasa dışı değerleri yerinden etmesi, baskıya dayalı yeni güç ilişkileri bu
sorunlardan bazılarıdır. Bu makalenin temel amacı bireysel çıkar, güç,
hiyerarşi, yıkıcı rekabet ve aç gözlülük gibi değerlere dayanan piyasanın
alternatifi olarak alturistik davranış, şefkat ve empati gibi değerlere dayalı
farklı bir piyasa anlayışının benimsenmesinin piyasa kaynaklı sorunları
azaltacağını ortaya koymaktır. İlk olarak, serbest piyasanın iktisadi özne imgesi
eleştirel olarak ele alınmaktadır ve alturistik iktisadi bir öznenin bireysel
çıkarı benimseyen iktisadi öznenin yerini alması gerektiği savunulmaktadır. İkinci
olarak serbest piyasa anlayışının sebep olduğu bazı sorunları azaltmakta sosyal
ilişkilerin önemli bir fonksiyonu olduğu ileri sürülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Andreoni, J. and Rao J. M. (2011). “The power of asking: How Communication Affects Selfishness, Empathy and Altruism”, Journal of Public Economics, 95(7-8): 513-520.
- Bartolini, S. (2014). “Relational Goods”, İçinde Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research, (Ed. A. C. Michalos), Dordrecht: Springer, 5428-5429.
- Bartolini, S. ve Bilancini, E. (2010). “If not only GDP, What Else? Using Relational Goods to Predict the Trends of Subjective Well Being”, International Reviews of Economics, 57(2): 199-213.
- Batson, D. (2015). “The Egoism-Altruism Debate: A Psychological Perspective”, İçinde: Caring Economics: Conservations on Altruism and Compassion between Scientist, Economists, and the Dalai Lama, (Ed. T. Singer ve M. Richard), NY: Picador, 15-27.
- Becchetti, L. , Trovato, G. , Bedoya, D. A. L. (2011). “Income, Relational Goods and Happiness”, Applied Economics, 43(3): 273-290.Bechetti, L., Pelloni A. ve Rosetti, F. (2008). “Relational Goods, Sociability, and Happiness”, KYKLOS, 61(3): 343-363.
- Benenson, J., Pascoe, J. ve Radmore, N. (2007). “Children’s Altruistic Behavior in the Dictator Game”, Evolution and Human Behavior, 28(2007): 168-175.Binswager, M. (2006). “Why does Income Growth Fail to Make Us Happier? Searching for the Treadmills behind the Paradox of Happiness”, The Journal of Socio-Economics, 35(2006): 366-381.
- Blanchflower, D.G. ve Oswald A.J. (2004). “Well-being over Time in Britain and the USA”, Journal of Public Economics, 88(2004): 1359–1386.
- Brickman, P.E. ve Campbell, D.T., (1971). “Hedonic Relativism and Planning the Good Society”, İçinde Adaptation-Level Theories, (Ed. M.H. Appley), New York: Academic Press, 287-303.
- Brunori, L. (2003). “Relational Goods in Society, Mind and Brain: Between Neurons and Happiness”, Group Analysis, 36(4): 515-525.
- Davidson, R. (2015). “The Neural Bases of Compassion”, İçinde Caring Economics: Conservations on Altruism and Compassion between Scientist, Economists, and the Dalai Lama, (Ed. T. Singer ve M. Richard), NY: Picador, 45-57.
