Kur’ân-ı Kerim'de Geçen İsm-i Tafdil Kalıpları
Öz
Kur'ân-ı Kerim Arapça nazil
olmuş ilahi bir kitaptır. Gerek mana gerekse lafız yönünden Kur'ân-ı Kerim üzerinde
düşünmek, Onu anlamaya çalışmak her Müslüman için dini bir sorumluluk olduğu
kadar, Kur'ân-ı Kerim ilimleri ile
meşgul olan araştırmacılar için de akademik bir zorunluluktur. Tarihten
günümüze konusu Kur'ân-Kerim olan sayısız çalışmalar yapılmış ve yapılmaya
devam etmektedir. Bunlar içerisinde bazı çalışmalar sadece manaya yönelik
olduğu gibi bazı çalışmalar da yalnız lafızla ilgili olmuştur. Biz bu çalışmamızda Kur'ân-ı Kerim
lafızlarından Arapçada Sarf konuları içersinde yer alan İsm-i tafdil konusunu
ele aldık. Çalışmamız, İsm-i tafdil hakkında genel bilgi verdikten sonra
Kuran-ı Kerim’de geçen İsm-i tafdil kalıplarını, "خير " ve " شر" lafızları ile yapılan
İsm-i tafdilleri; bu İsm-i tafdillerin marifelik-nekirelik,
müzekkerlik-müenneslik halleri ile müfret, müsenna ve cemilerini gerekli dilbilgisi
izahları ile İsmi- tafdilde aranan anlam ortaklığını Kuran ayetlerinden
örnekler vererek ele almayı konu edinmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kur'ân ilimleri,ism-i tafdil,sarf,marife-nekire,müzekker-müennes,müfred-müsenna-cemi
Kaynakça
- Alûsî, Ebu'l-Fadl Şihâbuddîn es-Seyyid Mahmud. 1999. Birinci Baskı, Rûhu'l-Meânî Fî Tefsiri'l-Kur'âni'l-Azîm ve Seb’il-Mesânî, Dâr-u İhyâi't-Turâsi'l-Arabî, (Tahkîk:Muhammed Ahmed El-Emed-Ömer Abdüs-Selâm) XXX, Beyrut.
- Diyanet İşleri Başkanlığı. 2015. Dördüncü Baskı, Kur'an Yolu Meâli, Ankara.
- Ebû Abdillâh, Bedruddîn Muhammed(İbn. Nazım). 1998. Şerh-u Elfiyeti İbn Mâlik, (Tahkîk:Abdulhamid Muhammed Abdulhamid) Dâru'l-Cîl, Beyrut.
- Ebû Hayyân Endelûsî, Muhammed b. Yusuf el-Gırnâtî. 1998. İrtişâfu'd-Darb Min Lisâni'l-Arab(Tahkîk:Dr. Recep Osman Muhammed), Mektebetu'l-Kahire; 1403h. el-Bahrul-Muhit, Dâru'l-Fikr
- Elbânî, Muhammed Nasuriddin. 1995. Sissilet-u Ehâdisi's-Sahîha, Mektebetu'l-Meârif, I-VI, Riyâd.
- Ermiş, H. ve Özcan, H.K. 2016. "İsm-i Tafdilin Kur’an-ı Kerim’de Kullanım Sıklığı", Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3(1):165-180.
- Ezherî, Hâlid,ts., Şerhu't-Tâsrih Ale't-Tavdîh Alâ Elfiyet-i İbn. Mâlik , Dâru İhyâ-i Kutubi'l-Arabiyye.
- İbn Âdil, Sirâcuddîn Ömer b. Ali b. Adil el-Dımeşkî. 1998. Birinci Baskı, el-Lübâb Fî Ulûmi'l-Kitâb(Tefsir-u İbn Adil), I-XX, Dâru'l-Kutubi'l-İlmiyye.
- İbn Akîl, Abdullah b. Abdurrahman. 1980. Şerh-u İbn Akil Ala Elfiyeti İbn. Mâlik (Tahkîk:Muhammed Muhyiddin Abdülhamid), Dâru't-Turâs, Kahire.
- İbnu'l-Enbârî, Kemâluddîn Ebu'l-Berekât Abdurrahman Muhammed b. Ubeydullah. 2002. Birinci Baskı, el-İnsâf Fî Mesâili'l-Hilâf Beyne'n-Nahviyyîn, Mektebetü'l-Hancı, Kahire.