Erken Düşünme Becerilerine Yönelik Türkiye’de Yapılan Bilimsel Çalışmaların İncelenmesi
Öz
Bilimsel araştırmaların ön plana çıktığı 21.yüzyıl toplumları için problem çözme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve etkili karar verme becerilerine sahip bireylerin varlığı önem kazanmaktadır. Evrensel değerler haline gelen bu yeterlilikler düşünme becerilerinin önemini vurgulamaktadır. Düşünme becerileri için erken dönemler kritik öneme sahiptir. Araştırma erken düşünme becerilerine yönelik Türkiye’de yapılan bilimsel çalışmaların incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Doküman incelemesi için ilgili bilimsel alan yazınına Ulusal Tez Merkezi ve Google Akademik veri tabanlarından ulaşılmıştır. Erken düşünme becerilerine ve erken düşünme becerileriyle doğrudan ilişkili olan problem çözme becerisi, yaratıcı düşünme becerisi, eleştirel düşünme becerisi ve karar verme becerisine yönelik Türkiye’de yapılan 2002 yılı ve sonrası makaleler, yüksek lisans tezleri ve doktora tez çalışmaları doküman olarak kabul edilmiştir. Dokümanlar analiz edildiğinde problem çözme becerileriyle ilişkili çalışmaların diğer alt becerilerden daha fazla sayıda olduğu tespit edilmiştir. Problem çözme becerilerinde ‘sosyal problem çözme’ boyutunun üzerinde durulduğu görülmüştür. Yaratıcı düşünme becerileri çalışmalarında farklı yaklaşımlar, etkinlikler, aile, çevre etkenlerine yer verilmiştir. Eleştirel düşünme ve karar verme becerileri konusunda çocuklarla yapılan herhangi bir çalışmaya ulaşılmamıştır. Tez çalışmalarının büyük bölümünün 2010 yılı ve sonrasına ait olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Düşünme becerisi,problem çözme,yaratıcı düşünme,eleştirel düşünme,karar verme
Kaynakça
- *Akar Gençer, A. (2014). Reggıo Emılıa temelli projelerin anaokuluna giden çocukların yaratıcı düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Erişim adresi: https://scholar.google.com.tr/scholar?hl=tr&as_sdt=0%2C5&q=Regg%C4%B1o+Em%C4%B1l%C4%B1a+temelli+projelerin+anaokuluna+giden+%C3%A7ocuklar%C4%B1n+yarat%C4%B1c%C4%B1+d%C3%BC%C5%9F%C3%BCnme+becerilerine+etkisinin+incelenmesi+&btnG=.
- Akbaba, A. ve Kaya, B. (2015). Okul öncesi öğrencilerinin düşünme becerilerinin gelişmesine yönelik öğretmen görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(55), 148-160.
- *Akkaya Ersan, G. (2014). 60-72 Aylık çocukların sosyal problem çözme becerilerinin ve akran ilişkilerinin işitsel muhakeme ve işlem becerileri açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Erişim adresi: https://scholar.google.com.tr/scholar?hl=tr&as_sdt=0%2C5&q=60-72+Ayl%C4%B1k+%C3%A7ocuklar%C4%B1n+sosyal+problem+%C3%A7 %C3%B6zme+becerilerinin+ve+akran+ili%C5%9Fkilerinin+i%C5%9Fitsel+muhakeme+ve+i%C5%9Flem+becerileri+a%C3%A7%C4%B1s%C4%B1ndan+incelenmesi+%28Y %C3%BCksek+lisans+tezi%29.++&btnG=.
- *Alemdar Coşkun, M. (2016). Problem çözme eğitim programının anasınıfına devam eden çocukların problem çözme becerileri ile kişiler arası problem çözme becerilerine etkisi (Doktora tezi). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonuc Yeni.jsp .
- *Anlıak, Ş. ve Dinçer, Ç. (2005). Okul öncesi dönemde kişiler arası bilişsel problem çözme becerilerinin geliştirilmesi. Eğitim Araştırmaları, (20), 122-134.
- *Anlıak, Ş. ve Dinçer B. (2006). Okul öncesi dönemde düşünme becerilerinin gelişmesinde yaratıcı bir süreç olarak drama. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(2), 99-110.
- Arıkan, R. (2011). Araştırma yöntem ve teknikleri, Ankara: Nobel Yayıncılık.
- *Arslan, A. (2012). 6 yaş grubu çocuklarda genel problem çözme becerilerini değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları (Yüksek lisans tezi). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
- Ay, G. K. (2014). Okul öncesi eğitim kurumları yönetici ve öğretmenlerinin düşünme becerilerinin öğretimine yönelik görüşleri (Yüksek lisans tezi). Erişim adresi: https://www.ulusaltezmerkezi.net/okul-oncesi-egitim-kurumlari-yonetici-ve-ogretmenlerinin -dusunme-becerilerinin-ogretimine-yonelik-gorusleri/122/.
- *Begde, Z. (2015). Öğretmen ve ebeveyn tutumlarının okul öncesi dönem çocuklarının problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Erişim adresi: https://scholar.google.com.tr/scholar?hl=tr&as_sdt=0%2C5&q=%C3%96%C4%9Fretmen+ve+ebeveyn+tutumlar%C4%B1n%C4%B1n+okul+%C3%B6ncesi+d%C3%B6nem+ %C3%A7ocuklar%C4%B1n%C4%B1n+problem+%C3%A7%C3%B6zme+becerilerine+etkisinin+incelenmesi+&btnG= .