Bir Peri Masalı Örneği: Ludwig Tieck’in Elfler Adlı Masalı Üzerine Bir İnceleme
Öz
İlk kez 14. yüzyılda görülmeye başlayan peri masalları; içerisinde gizemi, büyüyü ve olağanüstüyü barındıran bir yazın anlayışına karşılık gelir. Gizem, insanoğlunda merak duygusunu tetikleyen ve bu bağlamda ilgi uyandıran başlıca olgulardan biridir. Peri masalı türü, içinde yaşanılan dünyanın gerçekliğe dayalı döngüsü içerisinde olağanüstüyü deneyimlemeye, gerçek yaşam düzleminin içerisine yerleştirilen bu olağanüstü deneyimlerden anlamlar çıkarmaya ve bu anlamlar doğrultusunda gizemin sır perdesini aralamaya hizmet eder. Türün görülmeye başlanmasından kısa bir süre sonra çok sayıda eserler verilmesinin ve bu denli ilgi görmesinin asıl sebebi de budur. İnsanoğlunun gizem karşısındaki ilgisi, Charles Perrault, Grimm Kardeşler ve Hans Christian Andersen gibi peri masalı yazarlarının popülarite kazanmasını sağlar. Her üç yazarın peri masalı (fairy tales) türündeki eserlerinin birçoğu (Kırmızı Başlıklı Kız, Uyuyan Güzel, Külkedisi, Pamuk Prenses v.b) ilk kez yayımlandığı yıldan günümüze değin hemen her çocuğun hayatında önemli ölçüde yer alır. Çocuklukta başlayan bu serüven hayat boyu sürer ve peri masalları artık yetişkinliğe erişmiş olan okurun ilgisini çekmeye devam eder. Çalışmada, peri masalı türü ekseninde Alman Romantik Dönemi yazarı Ludwig Tieck’in Elfler adlı masalı ele alınacak ve masal, peri masalı türünde sıklıkla yer alan öğeler ve karakterler bağlamında incelenecektir. Ayrıca çalışmada, kuramcıların peri masalı hakkındaki verileri esas alınacak ve masal, metin odaklı yöntem kullanılarak çözümlenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Asutay, H. (2014). Çocuk ve Gençlik Yazınında Fantastik Kavramı, Türk Dili-Dil ve Edebiyat Dergisi, CVII (756); Türk Dil Kurumu: 642-652.
- Aytaç, G. (1983). Yeni Alman Edebiyatı Tarihi, Ankara: Gündoğan Yayınları.
- Bane, T. (2015). Encyclopedia of Beasts and Monsters in Myth, Legend and Folklore, Jefferson, North Carolina: McFarland&Company, Inc. Publisher.
- Bettelheim B. (1999). Masal-Mit (İyimserlik-Kötümserlik, İçinde: Büyünün Yararları- Peri Masallarının Anlam ve Önemi, (Çev: Sevinç Kabakçıoğlu), Kuram Dergisi, Kitap:6, İçinde: Sarı, A. Ve A. Ercan, C. (2008). Masalların Psikanalizi, Erzurum: Salkımsöğüt Yayınları.
- Bottingheimer, R. B. (2009). Fairy Tales: A New History, Albany: State University of New York Press.
- Cleasby, R. and Vigfusson, G. (1874). An Icelandic-English Dictionary, Oxford: The Clarenden Press.
- Doğan, E. (2018). Türk Sinemasında Masal Uyarlamaları ve Vladimir Propp’un Halk Masalları İşlevlerinin Pamuk Prenses Ve Yedi Cüceler (1970) Filminde Çözümlenmesi, Turkish Studies, 13(23): 53-63.
- Duman, N. (2018). Peri Masallarının Orjini, Asya Studies-Academic Social Studies/Akademik Sosyal Araştırmalar, 5, Autumn: 67-72.
- Eryılmaz, Ç. (2018). Tolkien’in Yüzüklerin Efendisi Eserinin Çevreci Analizi: Yıkıcı Endüstriye Karşı Kır Yaşamı, MCBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1/2): 93-118.
- Gebhardt, A. (1997). Ludwig Tieck: Leben und Gesamtwerk des "Königs der Romantik", Marburg: Tectum Verlag.