Avusturya Seferinde Anadolu’dan Yapılan Katkılar: Yük ve Binek Hayvanları (1716)
Öz
Osmanlı Devleti’nde sefer organizasyonu yüzyılların tecrübesiyle
olağanüstü bir planlama ile yapılırdı. Bu bakımdan dönemindeki Avrupa
devletlerine göre üstün olduğu bilinmektedir. Osmanlı Devleti, geniş
sınırlarını gerek batı gerekse doğu cephelerinde savunmak ve güven altında
tutmak için yoğun gayret sarfetmiş, bu amaçla sık sık seferlere çıkmıştır.
Seferlerde şüphesiz askerlere iaşe ve mühimmatın zamanında ulaştırılmasının
önemi büyüktür. Savaşa gidecek ordunun toparlanması, sıcak savaş mahalline
yürüyüşü, yolda ve cephede her türlü ihtiyacının karşılanması çok önceden ve
merkezden planlanmaktaydı. Bir sefer hazırlığında tüm ülkede yoğun bir faaliyet
yaşanmaktaydı. Bu minvalde 1716 yılında yapılan Avusturya seferi için Anadolu
ve Balkanlardan ordu için birçok malzeme ve bunları taşımak için yük ve binek
hayvanı tedarik edilmiştir. Yük ve binek hayvanları seferlerdeki her türlü
zahire, mühimmat gibi ağırlıkların taşınmasında kullanılmaktadır. Sefer
Avusturya istikametine yapıldığı için Balkanlardan daha çok araba ve arabayı
çekmek için camus tedarik edilmiştir. Bunun yanında topkeşan beygiri ve bir
miktar deve de alınmıştır. Anadolu’dan ise yük ve binek hayvanları olarak deve,
at ve katır tedariki yapılmıştır. Özellile at ve katır sadece Anadolu’dan
alınmıştır. Bunlar ya satın alma ya da kiralama yoluyla tedarik edilerek
İstanbul’a gönderilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed b.Mahmud (Göynüklü), Tarih, Berlin, Staatsbibliothek, Ms.or.quart, nr.1209.
- Ayverdi, İ. (2005). Misalli Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul: Kubbealtı Yayınları.
- Çetin, C. (2013). Ulak Yol Durak, Anadolu Yollarında Padişah Postalar (Menzilhaneler, 1690-1750), İstanbul: Hikmetevi.
- Çınar, A.A.(1993). Türklerde At ve Atçılık, Ankara: Kültür Bakanlığı.
- Dingeç, E. (2011). Osmanlı’da Ulaşım ve İletişimde At’ın Yeri, CIEPO 6.Ara Dönem Sempozyumu (14-17 Nisan 2011 Uşak), ss. 511-522.
- Ekin, Ü. (2002). XVII.-XVIII. Yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğunda Ulaşım ve İletim Örgütlenmesi Üzerine Bir Araştırma, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
- Ekin, Ü. (2004). Osmanlı İmparatorluğunda Nakliye Hayvanlarının Bakım ve Masrafları, Kebikeç, S.17, s. 327-334.
- Emiroğlu, K.-Yüksel, A.(2002). Yoldaşımız At, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Erdoğan, M.K.(2001). II. Viyana Kuşatması, Marmara Üniversitesi TürkiyatAraştırmaları Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
- Erkan, N. (2017). “18. Yüzyıl Mahkeme Kayıtlarında Binek ve Nakliye Aracı Olarak Kullanılan Atlar”, At Kitabı, (Ed. Emine Gürsoy Naskali), İstanbul: Kitabevi.